De ochtend was er vooral om te delen, dicht bij elkaar. Gevoelens, vooruitzichten, ideeën komen langs zeilen nu het laatste woord geschreven is. Deadline gehaald. Op naar de volgende stap. Redigeren, klein beetje schrappen en overlezen. Daarna met een druk op de toets, verzenden en er is ruimte.

Op zolder gaan de beduimelde kinderboeken in de tassen. En haal ik de archiefkast leeg waar oude India-spreien stiekem een weggetje hadden gevonden om te ontsnappen aan de opruimwoede. Wat versleten of verschoten is mag weg, de andere gaan op het stapeltje nostalgie.

Die gaan we eerst wegbrengen. ‘Heb je nou nog wel wat te lezen’, vraagt lief, die zelf in De Erfgenaam van Ildefonso Falconez en in het Spanje van de vroege Middeleeuwen is gedoken. Haha, de biografie van Marten Toonder ligt er en Pieter Waterdrinker, nog twee dunne boekjes. Ik kom de zomer wel door. Bovendien is het alweer tijd om aan de volgende reeks kinderboeken te knabbelen.

Als broodnodige variatie voor al het papierwerk willen we de natuur induiken. Ik zoek naar filebestendige wegen en kom uit bij de Zouwe Boezem, waar ik ooit, in grauwe Corona-tijden toen ik nauwelijks iemand zag, alleen was gaan wandelen. Destijds was het vroeg in het voorjaar of op het eind van de winter. Blauwe luchten, wolkjes ademden kringelend omhoog, vogels legden een deken van getsjilp, gegak, geklok over het water, de rietstengels en de kale wilgen.

Nu, in de aanwassende zomer, was het een en al groen onder een stralend blauwe hemel dat vleugen wit telde. Het onooglijke weggetje naar een nog dieper weggestopte parkeergelegenheid was het geheim naar dat ware vogelparadijs. Wuivend riet, de spiegelende Zouwe, plompeblad en lelies geven de omlijsting die stilte omarmt en uitspreidt als een schilderij, uitnodigend met een breed gebaar:’Treedt binnen’.

We lopen over het kleine paadje door het riet heen naar de vogelobservatiehut met aan weerskanten het weelderig groeiende groot akkerscherm, de paarse wikke, de bramen van tere bloem tot zwarte vrucht, de klimmende winde die, stralend wit tussen het groen, zich lustig rond het riet kringelt, de moeraswederik, het groot hoefblad, kattenstaart en waterzuring. Het riet omsluit het smalle pad met boven onze hoofden niet meer dan een streep blauw. We maken zwiepende takken. Daarna het weidse Hollandse land met het paarse kleed, soms een gele toef, veel groen in al haar schakeringen en heel ver weg stipjes in het spiegelende water. Ze gakken, ze klokken, ze maken gewag van hun bestaan, maar zijn voor het blote oog te ver weg. Dat er veel te bewonderen valt weten we door de twee lepelaars die daarnet boven onze hoofden vlogen.

Als er een ander stelletje aan komt ritselen, maken we plaats en wandelen de weg terug door het riet, richting de tweede observatiepost, dat voorbij het rietdekkershuis De Kikker ligt. Het huis is de perfecte plek zo temidden van deze rijke natuur om er te schrijven, te lezen, te genieten van alles dat geboden wordt. Aan de overkant laat een boer zijn schoven van de tractor rollen. Zacht geronk over het veld. Langs de post loopt een watertje dat met tussenpozen vreemd opbolt en gromt en blubt. We denken aan een snoek, een otter, maar er zit een ritme in. Bij nader onderzoek lijkt het ondergrondse gemaal iets verderop de luchtbellen te veroorzaken. Weer een raadsel uit de lucht. Een grote vraatzuchtige snoek of een nieuwsgierige otter waren sprookjesachtiger geweest.

Op de terugweg komen we het echtpaar tegen dat een weekend in de Kikker zit. Het huisje kan zes personen herbergen, maar met twee is het de ideale plek voor meditatie en contemplatie en het moment voor vorsende natuurobservaties.

De kleine blauwe staat aan het einde van de wilde peren-en-appelbomen braaf te wachten. Ik weet de juiste plek als afsluiting van dit dagje natuur en na een stief kwartiertje rijden zitten we vlakbij huis te genieten van een ruim blikveld op de weilanden en een heerlijke maaltijd. Het zingt door me heen, de woorden van Maarten van Roozendaal indachtig, ‘Kan het mooier zijn dan mooi’.

De ochtend begon vroeg. Pluis kwam gewag maken van het feit dat haar bakje leeg was. Klaaglijk gemiauw met een groot gevoel voor drama is onze lieverd niet vreemd. Ook had ze haar zinnen gezet op even buiten spelen, maar daar stak ik een stokje voor. Vaak zitten de kleine vogels juist dan wat granen weg te pikken. Van de week vonden we ook al vijf witte veertjes op de rand van het hek geplakt. Het was wel een uitstekende gelegenheid om alvast wat impressies voor de recensies op te schrijven. Vijf boeken in je hoofd is een beetje torsen van kennis als je het mij vraagt. Bij het uitschrijven wordt het allengs lichter daarboven.

Na gistermorgen aan een stuk door het laatste boek te hebben uitgelezen, werd het tijd om de benenwagen in te zetten. Een klein wandelingetje door Vianen, dat lief zo graag wilde zien. Pittoresk stadje aan de Lek. De winkelstraat gaf allesbehalve de ommuurde rust die in de achterafstraatjes hing. Wat wonderlijk dat het verkeer er doorheen mag rijden. Ook de geparkeerde auto’s in het midden deden afbreuk aan het geheel.

We liepen nog even naar de school die me letterlijk en figuurlijk het laatste jaar van mijn werkzaam leven had genekt. Erg dicht in de buurt wilde ik er niet zijn. Zo heeft het aangegrepen en dat zegt genoeg. Bij ‘De Grote Kerk’ konden we een stukje de tuin in lopen naast de zijbeuk. Een oude meidoorn wenkte uitnodigend en het eeuwenoude muurtje met haar begroeiing ademde een oase aan verleden uit. Daar viel de tijd stil. Geen auto meer te horen, geweerd door de hoge toren bezijden. Het roestige tweede hek naar een uitnodigende tuin zat op slot.

We bogen af voorbij Mamma Mia, de stadsgracht langs en liepen naar de nieuwe brug. Daar een fitte verbouwing en de rust waarnaar we zochten. Binnen de stadsmuur met bogen en lieflijke muurbegroeiing kwamen we tegeltuintjes tegen en een kastje vol stekken om te ruilen. De nostalgische straatjes zijn voor ons altijd een aanleiding om te fantaseren over appartementen in lieflijke trapgevelhuizen of anderszins, die de tijd en de eeuwigheid hadden getrotseerd.

Er bleef genoeg over om te dromen. De Winkel van Sinkel was een brocante van de zuivere soort, maar voor vandaag niet aan ons besteed al keek de vermeende eigenaar ons welhaast smekend naar binnen. We wilden slenteren en kletsen en dromen op dat moment. Met een omtrekkende beweging langs betrekkelijke nieuwbouw belandden we weer bij de kleine blauwe die nietig en klein leek naast het grote zwarte vehikel, dat als in haast, schuin naast hem stond.

De boodschappen waren snel gedaan nadat we in de kringloop van Ijsselstein naar ‘De kathedraal van de Zee’ hadden gespeurd. Op het menu stond ‘Mexicaanse Quesadilla’s’, de vegetarische versie met bonen, mais, tomaat en paprika. De dip bestond uit yoghurt met verse munt, verse koriander en kaas. Een aanrader, deze zomerse lekkernij.

Vanmorgen na de escapades van Pluis schreven de recensies zich bijna zelf. Ik hoefde alleen maar mijn vingers over het toetsenbord van de kleine Ipad te laten gaan. Straks redigeer ik ze, stop er de foto’s van de boeken bij en stuur ze weg. Het hoofd leeg voor een volgende ronde.

Vandaag is schoonzoon jarig en we vieren het samen met het feestje van onze dribbelaar op, naar we hopen, een zonnige zondag in het park. Ruimte genoeg voor iedereen en de aanhang, tijd te over om het leven te vieren met elkaar. Het gaat per slot van rekening niet om de kwantiteit van ontmoeten maar om de kwaliteit van het samenzijn.

En dat was vijf. In één ochtend het allerlaatste boek uitgelezen. Zo’n heerlijk ouderwets verhaal om in te verdwijnen terwijl de waarheden je om de oren vliegen en achter elk woord er de dubbele betekenis uit te vissen valt. Eigenlijk is het daarboven nog een beetje verdoofd door wat zich in die vier uur achter mijn oogleden heeft afgerold als een film, wat weer toepasselijk is, omdat het boek de titel heeft; Films die nergens Draaien’. Alleen daarom al weet je dat je de wereld van de verbeelding in zal stappen en dat die wereld meer waarheden zal opleveren dan je in het echte leven eruit kan filteren. Ik laat het betijen en maak met lief wat lanterfantplannetjes voor de rest van de dag, nu er geen belangrijke informatie meer in kan.

Iemand met minstens zo’n grote verbeelding als de hoofdpersoon uit het boek is mijn lieve kleindochter, de zus van de kleine, inmiddels al veel grotere, filosoof. Gisteren bij een ouderwets gezellig theeuurtje schitterde ze met haar sterrenogen van de ideeen, hoe volmaakt zichzelf ze dan is en bezig kan zijn, zich laat leiden door wat er voor associaties haar kleine hersentjes binnen zweven, waar ze simpelweg op welke manier dan ook vorm aan weet te geven. Hetzij met haar stiften of met haar magnetenspel, een zelfverzonnen lied of een uitgebreid verhaal ‘en toen….en toen….en toen’.

Er stonden in het vandaag gelezen boek prachtige waarheden, die moeiteloos in de ontmoeting met zo’n kleine kinderziel te verweven vallen. ‘Het had de melodie van dingen die voorbijgaan en de geheimzinnigheid van de dingen die nog zouden komen’ of ‘De lucht was fris. Cato rook nog steeds die vreemde geur van paardenbloemstelen. Maar ze rook ook mest en gras en aarde. De geur van buiten. De hemel was gevuld met schapenwolken, oranje gekleurd door de ondergaande zon’. en ook ‘Bestaat iets als niemand er naar kijkt?’ Of ‘Het veldje-dat-niet-bestond, bestond natuurlijk wel, anders had Cato er niet kunnen liggen. Maar afgezien van Cato leek niemand het te zien.’

Die gedachtenwereld van een kind, kleurrijker, fantasievoller, weidser, onbegrensd en veel associatiever dan wij ons kunnen voorstellen. Daar groeien zomaar nieuwe boeken uit als we naar ze luisteren, als we met ze binden, als we zorgdragen voor de juiste betekenis. Dat eindeloze kinderspel in alle facetten, er is niets mooiers om waar te nemen.

De kleine /grote filosoof kwam met zijn bollebozenrapport aanzetten en ik was blij dat er nog een verdwaald briefje in de beurs zat. Met zulke prachtige waarnemingen op een klein foutje na(je kan niet spreken van brutaal als je niet in het hoofd van het kind kan kijken)verdient een volle spaarpot. Kleindochter kreeg natuurlijk ook een zilver/gouden munt omdat je daarmee álle feeën tevreden kan stemmen. Schatten van onschatbare waarde. Die zijn het mooist.

Daarna door naar de winkel en een samengesteld boeket voor de nieuwe tuin van zoonlief en zijn gezin, ik dacht eerst aan een plant maar bedacht me nog net dat je dan moet weten in welke richting de tuin zal gaan en daar was ik niet zeker van. Een mini-plantje voor mijn andere kleindochter. Roze met een vleugje wit, omdat ze er echt zelf van houdt.

Alleen zoonlief was thuis, terwijl hij met trots de moderne patio liet zien met haar palazzo-tegels. Mediterraan vond ik en dat moest het ook worden. Nog een overdekt terras en de beplanting. Of ik daarbij kon helpen een keuze te maken. Winterhard en toch planten die de warmte van het Zuiden beloven. Ik stop het in het vakje ‘nader uit te denken’. Eerst de recensies, dan de voorbereidingen voor de reis met de zussen en daarna de weken in Verweggistan. Alles op zijn tijd.

De bloemen en het plantje bleven achter na het bliksembezoek en ik ging weer op huis aan, bijgekletst en met een hoofd vol.

En weer een nacht hanenwaken vanaf een uurtje of drie. Daarbij is wel alles uit de kast gehaald om het tij te keren. De schapen sprongen over het hek, de sterren verdwenen langzaam in een ijl wit, de ogen gingen dicht en open, open en dicht, het dekbed wisselde af en aan, gevoelstemperatuur veel te warm of een frisse kou. Luisterstilte. Vragen als ‘Komt Pluis de trap op of niet? Is ze wel binnen? ‘ helpen niet bij het in slaap proberen te vallen. In de vroege ochtend sloop ze omhoog.

Remco Campert is er niet meer. Hij is nooit onder mijn velletje gekropen. Dat is iets om je over te verwonderen. Dat sommige dichters direct de weg naar het hart vinden en anderen er ‘verre van’ blijven Campert was een ‘verre van’.

Lief en ik hadden een voornemen voor de dag van gisteren. Naar de tuin en niet om te werken maar om rustig te lezen. We trokken onze tuinkleren niet aan, maar bleven zitten op de stoelen met het boek in de hand. Tenminste, op het trekken van wat onkruid na, dat al te opvallend in het oog sprong. Het lukte een beetje, maar waarom zag ik er op de foto erna uit of ik de hele dag had staan schoffelen.

Het was een drukte in de sloot van jewelste. Fuut kwam op bezoek bij het ouderpaar meerkoet en hun twee kleintjes. Hij bleef opvallend in de buurt zwemmen en als pa meerkoet hem te lang aankeek, dook hij een poosje onder. Wonderlijk schouwspel. Aan de kant in het gras toefde moeder eend met haar zes pubers al, schatte ik in. Ze doken ras het water in toen we naderden en verdwenen langs de kant in het hoge riet om pas weer in de volgende sloot tevoorschijn te komen.

Vriendinlief, mijn leesmaatje, kwam ons groeten. Ze was terug van een heerlijke fietsvakantie in Frankrijk en had, voor de afwisseling echt vakantie gehouden met voldoende ruimte voor kathedraal en museumbezoek, maar ook lanterfanten en veel lezen samen. Bergje op en bergje af was goed te doen geweest. Leve de ondersteuning. Er kwamen vier nieuwe titels aan boeken voorbij, allemaal aanraders, maar er lag nog genoeg op stapel.

In de ochtend had ik de sjaals en schoenen uitgezocht. Sommige lagen al zeker veertig jaar achter in de kast en het werd dus tijd, dat die oude dansschoentjes, die ik zo gekoesterd heb, eindelijk verder mochten reizen. Dansschoenen moeten dansen en niet werkeloos onder in een oude kast liggen te craqueleen. Dat gold voor meer exemplaren en ook voor de sjaals. Je hebt per slot van rekening maar een nek en er waren er zoveel. Schiften dus; omslaan, spiegelen, keuren en in de zak of in de kast. Zo propte ik een zak vol met wintersjaals, een met dunne voile en een met schoenen. We hebben hier in het stadje de voedselbank ontdekt, waar kleding en speelgoed wordt ingezameld. Superfijn dat overtollige kleding weggegeven mag worden. Zo blij mee, het kost minder moeite om te ruimen op die manier. Deze piepkleine tussenstappen zetten wel zoden aan de dijk. De kast is bijna leeg en kan daarna weg.

Bij de Marokkaanse bakkerij vroeg ik om Turkse pizza, niet handig natuurlijk. De jongen achter de toonbank verblikte of verbloosde niet, maar ik wilde ter plekke door de grond zakken. Sesam open U, maar Sesam had zijn oren potdicht. Als je eenmaal je zinnen heb gezet op een wrap met kebab en sla dan smaakt een champignonnendeegje toch net even anders.

Vandaag is er weer een dag. We gaan in de kringloop zoeken naar ‘Kathedraal van de Zee’ van Ildefonso Falcones. Hier is ie foetsie en hij heeft zich vast geschaard onder de galerij van verdwenen boeken. Sommige boeken zijn in twee opzichten niet te missen. Dit is er zo een.

Omdat het zoveel met me gedaan heeft, is Lief eveneens direct in het boek begonnen en heeft het alleen uit handen gelegd toen we, door de gestaag vallende regen, naar de kringloop gingen. We bespreken het pas achteraf. Dan weet ik of mijn ontlading op eenzelfde manier gedeeld wordt. Het derde boek ligt naast me en er is een lichte schroom om er aan te beginnen, al zou dat erg wijs zijn in verband met de inleverdatum van de recensies.

Tuin of balkonplanten moesten een dag wachten. De eerste voor een inspectie of de vijver het heeft gehouden met al dat hemelnat en de tweede om de groter groeiende zaden te verpotten, willen de bloemen nog dit jaar uitkomen. Het maakt niet uit. Een kringloop is een prettige binnenactiviteit, vooral als je echt niets nodig hebt en alleen maar ronddwaalt om te zien of er iets van je gading tussen zit.

De garderobe had kennelijk behoefte aan vernieuwing, want de afdeling kleding was het eerste waartussen ik begon te snuffelen. De afspraak was ‘Iets ouds eruit, iets nieuws erin’, om uitpuilende kasten te voorkomen waarin je hele kledingstukken licht zou kunnen vergeten. Voor Verweggistan wil ik ze nog uitgemest hebben en als het me lukt de rest van de boekenkasten opschonen. Maar dat is een ander verhaal.

Lief glipte de andere kant op. Met de handen op de rug kuierde hij door het immense gebouw en verbaasde zich ongetwijfeld over het luxe leven van ons hier, waar de hoorn des overvloeds rijkelijk uitpuilt aan de kwaliteit van de afgedankte spullen te zien.

Eigenlijk hadden we liever even naar een museum gewild, maar alleen Voorlinden en de Hortus waren op maandag open. De eerste was te ver weg en de tweede ongetwijfeld te nat. Met de zon door de bloembladen en de hoge bamboebossen, de filtering van licht en donker, geeft deze hortus zo’n heerlijke meditatieve sfeer. Waterdruppels aan of in het blad zijn ook prachtig, maar een hele verregende laan is teveel van het goede.

We laten ons leiden door de ingevingen. De kringloop dus. Zowaar, er is veel leuke en redelijk nieuwe kleding waarbij de prijs eens niet verhoogd is. Een lieve witte bloes met gouden veertjes, een ikat broek in groenschakeringen, een prachtige aubergine klokrok en een okergeel lief sweatertje. Ondertussen denk ik koortsachtig de thuisgebleven combinaties erbij en weet dat het prachtig zal staan. Dat veelkleurige topje met aubergine erin bijvoorbeeld, mijn lange groene overhemdjurk los over de broek, ook de sjalen passen in het geheel. Inpakken maar. Het is lang geleden dat ik wat heb aangeschaft en dit geeft een goed gevoel. Er zat nog wel een addertje onder het gras. Bij thuiskomst bekeek ik de bon goed en ontdekte dat er bovenop de prijs BTW apart werd berekend, bijna vijf euro meer. Dat was nieuw voor mij. Het heeft ook nergens te lezen gestaan. Het voelt als verkapte winst voor deze commerciële kringloopketen. Bereken het door in de prijs, dan weten wij waar we aan toe zijn.

Er zit één misser bij. Althans, de bloes is leuk, lekker wijd en oversized, met wat goud op snee in het subtiele opschrift. Thuis inspecteer ik de tekst. Er staat: Shopping is my passion. We moeten er hartelijk om grinniken. Als er iets niet tot mijn passie behoort is het ‘shoppen’ wel. ‘s Nachts bedenk ik dat het in Verweggistan niets uitmaakt wat erop staat. Niemand zal het lezen en anders is het altijd nog een perfecte schilderskiel. Dus bewaren dan maar, ze heeft recht op een tweede ronde.

De zon tovert een bijna strak blauw boven onze hoofden. De tuin komt aan bod na de fysio. Hem moet ik vertellen dat de spierpijn daverend was na de ingewikkelde beenspieroefeningen van vorige week. Hij zal glunderen en zeggen dat het goed is. Zo moet het ook. Al die oude botten en spieren beetje bij beetje opkrikken tot ze weer soepeltjes uit de tweejarige ruststand komen. Hopelijk overgoten met een beetje clementie.

Met de haren in de henna, zit ik op het oude vertrouwde bed met het uitzicht op de boom voor het raam de twee uur intrektijd uit. Met een teveel aan bewegen zou de henna zich losmaken van de bruine toef op mijn hoofd en onder de plastic zak doorlopen. Hennakleurtjes zijn hardnekkig te verwijderen. Eigenlijk is de andere mogelijkheid, vergrijzen, nooit in me op gekomen. misschien wel omdat het haar zo gezond blijft onder die zalige dosis puur natuur. Mijn moeder had wazt men in die dagen noemde ‘Melkboerenhondenhaar’, al zag ik dat niet en vond ik ieder sprietje even lief. De vetbulten op haar hoofd baarden me meer zorgen, maar daar legde ze dapper en zorgvuldig de was-en-watergolf overheen. Wat je niet ziet, is er niet. Er warenn wel pogingen ondernomen om ze chirurgisch te laten verwijderen, maar de tweede keer was dat echt een martelgang geweest. Een milde verzoening was het resultaat bij de terugkomst van de vermaledijde bulten.

De beloofde en in onze ogen aangename temperatuur van 24 graden bleek stiekem toch gaande weg uit te lopen naar richting de dertig. De opnieuw aangeschafte vier zakken zand leverde een enthousiaste caissière op toen ze me gewaar werd. ‘Ik ken U ergens van’. ‘School’, probeerde ik voorzichtig. ‘O ja, U bent geen spat veranderd. Hoe lang is het geleden dat ik daar schoonmaakte, vijftien, twintig jaar?’ Heel langzaam kwam die tijd terug in mijn krakende hersenen en ik zag haar de balie poetsen. Hoe zorgvuldig was ze in haar werk. Na haar was de school nooit meer zo proper geweest. Ze nam ruim de tijd om onze gezamenlijke herinnering op te poetsen. Allengs werd de rij achter ons langer. Ik zag het steunbeen van de meneer achter me vanuit mijn ooghoeken ongeduldig wisselen en breidde er toen maar een eindje aan. Ze wenste me een fijne dag en dat werd het.

Niet in de laatste plaats door de komst van dochter en kleindochter. We zetten de tafel met de vier stoelen onder de Vasalis-appelboom met zijn twee stammetjes en zaten heerlijk in de schaduw. Lief haalde ondertussen de vier zakken zand met de kruiwagen uit de auto op. Na de lunch zouden we de vijver stellen. daar liet ik hem in begaan, want hij had er een heel eigen idee over. Ik had vier pollen tijm aangeschaft voor in de kruidentuin als bodembedekker om de groei van de hardnekkige weilandgrassen van vroeger, die nog altijd op de scheidslijn van buuf en mij groeiden, in te dammen. Kijken wie er uiteindelijk sterker is.

De lunch smaakte heerlijk bij het aangenaam verpozen in de schaduw. Kleindochter vermaakte zich kostelijk met de dipstokjes en een bekertje roomkaas met kruiden. Later kwam er aquarelverf en papier bij om de tijd te veraangenamen. Ze verveelde zich geen ogenblik. Dochter en wij konden weer eens goed bijkletsen en de eventuele plannen op de agenda doornemen. ‘Wat ga je doen met je verjaardag”, vroeg dochterlief. Ik wilde eigenlijk, net als toen ik 65 werd, enkel en alleen met de kinderen zijn. Een lekkere lunch of een heerlijk diner op een plek waar alle kleinkinderen goed uit de voeten konden en de menukaart een hoog vegetarisch gehalte had. Zo’n intiem samenzijn was goud waard.

Nadat het tweetal weer vertrokken was en ze nog wel een foto van ons aan het einde van het pad had genomen, iets wat ik altijd omgekeerd placht te doen, pakten we de draad van het klussen weer op. Ik de tijm en lief de vijver. Gieteren vond ik mijn pakje aan en kliefde een weg door rand van groot hoefblad aan de kant van de sloot, zodat we niet meer het halve pad af hoefden te lopen voor het vullen van de gieters. Bezorgdheid bewoog hem tot een helpende hand, maar nodig was dat eigenlijk niet geweest, maar heel lief.

Vandaag in deze hitte van de beloofde 30 graden zagen we vanmiddag een buitenkans om in een koel filmhuis de film ‘Bergmans Island’ te gaan zien. die op de verlanglijst stond. Met de bus naar de stad en vlakbij het doel uitstappen. Maar eerst de broeiende smurrie op mijn hoofd uitspoelen en als herboren verder gaan.

In de supermarkt een stadje verderop stond ik mijn vijf of zes boodschappen in de kleine rugzak te proppen toen ik vanuit mijn ooghoek haar aan zag komen. ‘Ha lieverd, wat doe jij nou hier’. Het was een heerlijke grote winkel met brede paden en een groot assortiment, een plezier om doorheen te lopen.

Na die uitleg kregen we het over een straks te bezoeken gezamenlijk feest. Hoe het met lief was en of hij meeging. Natuurlijk wel, een soort vuurdoop met al die goede vrienden bij elkaar. Voor haar was elk feest ook een dergelijke beleving als ze er in haar uppie naar toe moest. Alleen tussen goede vrienden niet, daar voelde het senang om de goede sfeer en het ons-kent-ons gevoel. Dan hoefde je nooit wat uit te leggen. Ze verhaalde van een feest waar ze zich heel bewust was geweest van het alleen zijn.

Ik dacht aan de afgelopen 25 jaar en al die keren dat ik zonder wederhelft al die feesten en partijen en andere gelegenheden had bezocht. Soms in gezelschap van een van mijn vele lieve vriendinnen, zussen, kinderen, maar vaak ook alleen. Een aangenaam kouten, een wijntje erbij en een vaag gemis bij het zien van een hand om een middel, een steelse blik, een verdwaalde zoen. Dat alles was mijn eigen keuze geweest. Op mijn voorhoofd stond in hanenpoten geschreven ‘Nooit meer of hij moet van hele goede huize komen’. Dat laatste in overdrachtelijke zin natuurlijk.

Bij haar was er geen sprake van een keuze. Na een moeizaam jaar vol leed en verdriet afscheid te moeten nemen van het allerliefste, het allerbeste wat je ooit overkomen was, geeft een heftig gevoel van gemis ondanks dat het aardse leed niet nog verder beschadigen kon, iets dat op zich een opluchting was. Maar dood is dood. daar krijg je de geliefde niet mee terug. De liefde blijft, tot in de eeuwigheid. In dat geval levert een alleengang op feesten en partijen alleen maar die schrijnende momenten op van het gemis bij zo’n weemoedige herinnering ingezet door die verdwaalde hand, zo’n heimelijke steelse blik. Het voelen van innige verbondenheid legt de eenzaamheid in al het schuren bloot.

In ons kleine moment van elkaar omarmen en dat korte gesprek werd een wereld gelegd van verdriet en herkenning, al was beide op een andere leest geschoeid. Een waardevol en warm zijn ‘temidden van het blikgehakt’ zou Annie M.G. gedicht hebben. We namen afscheid en in de wetenschap dat het feest straks alleen maar heerlijk kon zijn, met al die mensen die ons lief waren. Ik peinsde verder.

Zoveel mensen die om ons heen lopen en waarvan we de essentie van hun diepste gedachten niet meekrijgen omdat ze goed opgeborgen liggen in hun manier van zijn en doen. Ook al zijn ze een open boek dan weet je nog niet of je wel bij de kern komt. Dat maakt het leven zo boeiend. Die grote verscheidenheid, die verschillende opvattingen, die andere ervaringen die het leven hebben gekleurd. De mensheid in de meest diverse kleurschakeringen, letterlijk en figuurlijk. Omarmen denk ik, omarmen en verheugd zijn dat iedere ziel die er rondloopt een heel leven met zich meedraagt, waarvan we de essentie niet kennen maar dat ongetwijfeld boeiend en de moeite van het leven waard zal zijn.

Buiten prikt de zon door het grijze heen. Alles wat haast heeft lijkt langzamer te gaan. De eigen tred veert op.

Bij de groene van deze week zit de gids ingesloten. Een krant vol poezie en literatuur. Een cadeautje dus, dat een aantal heerlijke leesuurtjes op de tuin impliceert, omdat het per artikel uit te spellen valt en zo er behoorlijk wat afwisseling te halen is. Een essay van de hand van Maria Barnas trekt ten volle de aandacht en wordt direct gelezen. Haar vraag bij de inleiding intrigeert: ‘Hoe doe je dat, met elkaar in gesprek gaan en elkaar proberen te begrijpen, als je elkaars bronnen niet erkent? Kan een toenadering ook een verwijdering zijn, een grens tussen jou en de ander in stand houden een vorm van respect?’

Lief en ik filosoferen over dit uitgangspunt. Is het daadwerkelijk een vorm van respect als je de grens in stand houdt. Het hele verhaal is opgehangen aan het feit dat de schrijfster een buurvrouw heeft op het volkstuincomplex, die aan het begin van het jaar een doemdenken uiteen zette, waar Maria afstand van nam, maar dat haar toch bezig bleef houden en ze benaderde de buurvrouw in een mail met de wens om over deze twee verschillende manieren van in de wereld staan te willen schrijven. De vragen die ze aan haar buurvrouw stelde resulteerde in een twee meter hoge schutting tussen hun beide tuinen in plaats van de dunne haag die er eerder had gestaan. De vragen waren bedoeld als een toenaderingspoging, maar was dat wel zo wenselijk geweest. De ontmoeting bleek de grondtoon van een verwijdering te zijn. Zodra mensen beginnen te roeren in het wel en wee van de ander wordt er kennelijk iets in gang gezet, dat soms zoals hier, ongrijpbaar blijkt te zijn en dat hier tot afzondering leidde. De ironie zit in de naam die het complex draagt: Nieuw Vredelust. Het bracht ons in ieder geval een van die fijne spar-momenten die juist een gevoel van verbondenheid geeft.

Met al dat leesvoer trekken we vroeg naar de tuin om, nu het nog redelijk van temperatuur is, de vijver in te graven en te vullen. Voorlopig zal ze nog ingebed zijn tussen de irissen en de daglelies, maar later, als de beplanting klaar is met de bloei, kan ze worden aangepast zodat het zicht op de vijver gewaarborgd is. Nu ligt ze nog geheel verscholen in het struweel. Ik hoop dat de kleine geel/bruine kikker op rasse schreden terugkeert, om naar hartelust te plonzen in deze oase.

De vier opdrachten uit het boek ‘Tekenen(met het rechterbrein)kun je leren’ zijn gemaakt. Een zelfportret in de spiegel, mijn hand in een bepaalde pose, een portret uit het hoofd en een stoel. Alleen al het feit dat er weer de rust is om te tekenen met een 2B potlood op het hagelwitte blad geeft voldoening genoeg. Dat was duidelijk alweer even geleden. Het is goed om mijn passie opnieuw bij de basis op te pakken, nu er ruimte voor lijkt te zijn, de ideeën vorm te kunnen geven anders dan in het woord nu daar behoefte aan is.

De plantjes op het balkon groeien gestaag. Straks kunnen we er de vruchten van plukken. Ik zie oneindig veel oostindische kers, afrikaantjes en verder bij de rest van de bakken is het afwachten wat schoondochter daar gezaaid heeft. Het is altijd weer een verrassing waar naar uitgekeken wordt. Er begint nu schot in te komen.

Er moeten nog twee zakken zand gehaald worden voor onder de vijver. Tijd voor een verfrissende douche, het oude tuinkloffie en wat lekkere koek en zopie in de koeltas voor een lome middag na gedane arbeid.

Gisteren was de dag van de verrassingen. De vijver die we dinsdag hadden besteld werd gisterenmorgen bezorgd. Een snelservice van de eerste orde. Lief had het gevaarte pontificaal in de kamer gezet en toen ik beneden kwam was ik in de zevende hemel. Heerlijk dat we thuis waren op het moment van bezorgen. Het pakket was te groot geweest om bij de buren te stallen. Het feestje kon niet meer stuk, toen we begrepen dat ie qua afmeting precies de juiste grootte zou hebben. Iets wat bij een bezoek aan de tuin, om de planten water te geven werd bevestigd. Helemaal precies pas en dat op het blote oog. Kwam daar mijn gelukkige gesternte weer om de hoek kijken?

De planten waren toe aan een extra slok slootwater. Er gingen heel wat gieters in. daarna vertrokken we spoorslags naar België waar in een stad net over de grens de pleegzoon van lief met zijn gezin woonde. Een allerhartelijkste ontvangst was het gevolg, met een kleine pork van drie, als grote verbinder.

Het werd een aangename verkenning, onderhoudend gekeuvel maar ook de wat ernstigere zaken met, als tegemoetkoming aan de hongerige magen, verse pizza’s die ter plekke gemaakt werden en afgebakken in een kleine pizzaoven.

De kleine speelde zoetjes, het weer was heerlijk, de glazen gevuld met een koude prosecco en dan dit aangename gezelschap. De reis in de kleine blauwe zonder airco was vermoeiend en warm geweest, ook al was het slechts een uur en kwartier rijden. Rond een uur of acht togen we op weg om niet al te laat terug te zijn. Al met al een geslaagde ontmoeting.

Vandaag is zoonlief jarig. Straks hang ik de vlaggetjes op en krijgt hij een tegoedbon voor een zelf uit te kiezen cadeautje. Wat moet je ze geven tegenwoordig. Ik kon natuurlijk met een derde badlaken aankomen, maar ik dacht dat daar de behoefte nauwelijks lag, want zelfs die gebruikt hij niet al te vaak. Schoondochter zong hem haar wensen toe, waarop hij zich nog eens behaaglijk had omgedraaid. Van de vorige jaren wist ik dat ontbijt op bed ook geen gegeven was. Ik laat de bal bij hem. Eens kijken hoe het vanavond uitpakt.

Vandaag zal ik me eens over de eerste tekenopdrachten werpen. Heerlijk om aan een nieuw project te werken. Het is altijd stimulerend om opdrachten te krijgen waar je je mee bezig kan houden. Een van de adviezen om het rechterbrein te stimuleren kwam van vriendinlief. ‘Met de rechterhand tekenen en in de linkerhand een wijnglas’. Soepelheid betrachten op links. Haha, zo is dat. Er zijn natuurlijk vele wegen die naar Rome lopen.

De docent van het boek is uitgegaan van een uitspraak die de filosoof William James had gezegd: ‘Als mensen iets 90 dagen achtereen doen, wordt het een gewoonte’. Ze vond het het ei van Columbus. Als tekenen een gewoonte wordt, dan stop je er niet mee. Wat volgde op het eerste boek met de uitleg was een tweede boek, een werkboek, met allerhande tekenopdrachten en het advies om iedere dag een half uur te tekenen, oefenen en herhalen, zogenaamd vlieguren maken. Ze noemde het project De Gong. De meeste cursisten deden er aan mee en bleven zich daarna verder ontwikkelen. Ik denk dat het werkt en stort me graag op deze nieuwe uitdaging. Wie weet, brengt het nieuwe inspiratie.