Uncategorized

Blijf dromen

Arme Pluis is ziek. Ze oogt niet zo, maar ze houdt het eten niet meer binnen. Eerst dachten we, dat het lag aan de haarballen en de planten, waar ze af en toe aan knabbelt. Maar het lijkt nu toch echt wel op chronisch braken. Arm poezenbeest. Ik kan vanmiddag al met haar terecht bij de dierenarts. We hebben een superdeluxe reismand, dus dat gaat lukken. Zo wandel je van het ene moment in het andere. Tuin moet weer wachten.

Gisteren was de zoommeeting een groot succes. Zo fijn om te horen waar iedereen mee bezig is en welke problemen zich ontwikkelden op hun scholen gedurende deze tijden. Ze hebben het zwaar. Dat sijpelt door alle berichten heen. Nooit bij stil gestaan dat het gestechel over voor of tegen vaccinatie zo’n lange arm zou hebben, maar het kan haast niet anders, dan dat men de handelswijze van de school gaat verwijten en het verwijt bij een directeur, de adjunct of een leerkracht neerlegt. Altijd lastig als dat alles over de hoofden van de kinderen gaat. Zelden of nooit zijn er overwinnaars in zo’n strijd.

Het nieuwe thema is ondernemerschap. Een lastige en aan de andere kant ook weer niet, als je het terughaalt naar de basis. Dan komt het eenvoudigweg op handelen neer. Een projectbeleving is op zich al ‘ondernemerschap’ in de breedste zin van het woord. Door het onderzoeken en experimenteren is de betrokkenheid hoog en zijn kinderen ook eigenaar van hun ondervindingen. In die lijn past het prima binnen het Jenaplan. Ooit had ik voor de school een ‘big bang’ bedacht om het onderwijs een injectie te geven met nieuwe energie. De collega’s waren er nog niet klaar voor en zo werd het hele plan eigenlijk gereduceerd tot een fractie aan veranderingen. Soms bekruipt me stiekem nog weleens de gedachte aan ‘wat….als’. De te recenseren boeken, die ik bij dit thema heb bedacht, gaan allemaal stuk voor stuk over elementen van het ondernemen, moed, doorzettingsvermogen, denken in mogelijkheden en verbeeldingskracht. Ik ben benieuwd of ik er chocola van kan maken.

Guatamala bracht een combinatie van ingrediënten, die zo heerlijk was, dat die ervaring delen het enige juiste is. Ik ben geen liefhebber van fruit uit blik. Waarschijnlijk doordat het vroeger te pas en te onpas werd geserveerd. Er waren restaurants in de jaren zeventig, die ijs serveerden met daarbij een heel blik Delmonte. Iets kan ook te veel van het goede zijn. Voor gisteren had ik de bonenschotel uitgekozen, die ik samen met maistortilla’s en wat verse kool en wortel wilde eten. Bij de bonenstoof hoorde als garnering de ananas. Precies, toch maar uit een klein blik, een hele ananas ging er hier nooit in. ‘Wijsheid uw naam is vrouw’. De ananas steeg in die combinatie boven zichzelf uit door een goddelijke binding. Of kwam het misschien dat dat zuurzoete als smaak, door het gebrek aan de papillen van mijn kant, toch te proeven was. Al met al was het hemels. Om te onthouden.

Gisteren bij de tandarts was het goed toeven. Ze peutert hier en daar wat, haakt het beetje tandsteen eruit, krabt een worteltje schoon, polijst de boel en spoelt het schoon. Heerlijk. Ze hoorde het knakken van de kaakkopjes, die de boel tegenwoordig minder soepel laat sluiten. Dat hoort in het rijtje slijtage thuis, want versleten knie, zeurende heup, artritishanden en stroeve kaakkopjes. Ja ja en ik maar geloven dat veertig als leeftijd beter bij me past. Dromen verzacht de boel. Blijf dromen.

Een beetje rommelig, maar heel lekker

In 80 dagen de wereld rond. Guatamala. Op papier een stukje oorspronkelijke cultuur, muziek en op het bord, de maistortilla, salata met bonenstoof als vulling met vegan gehakt.

Recept voor tortillas (maïs-/bloemtortilla’s)
-200 gram maïsmeel
-200 gram bloem
-1 tl zout
-80 ml olie
-300 ml warm water

Bereidingswijze voor 12 tortilla’s:
Doe het maïsmeel, de bloem en een tl. zout in een grote kom en voeg het (warme) water toe. Kneed het deeg totdat het glad en elastisch is. Verdeel het deeg in 12 gelijke stukken en rol er balletjes van. Maak ze plat en maak er cirkels van 20 cm doorsnede van; snijd de randjes bij totdat ze mooi rond zijn. Dek ze af, want ze drogen snel uit. Verhit een braadpan boven matig vuur en leg een tortilla op de droge bodem. Bak beide kanten ca. 1 minuut. Draai de tortilla om en bak de eerste kant nog eens 30 seconden of totdat de tortilla begint te rijzen, zorg dat hij nog wel soepel is. Haal hem dan uit de pan.

1 pond zwarte bonen (pak of blik)
1 blikje tomaten à 400 gram
1 blikje ananas à 250 gram
(500 gram gehakt)
4 uien
1 Spaanse peper (of sambal oelek)
2 tenen knoflook
Zout, gemberpoeder, chilipoeder en cayennepeper

Indien nodig de bonen weken en gaar koken.

De uien fruiten, samen met de fijngesneden Spaanse peper en de uitgeknepen knoflook. Met gember chilipoeder, zout en peper op smaak brengen.
Blik tomaten + de bonen in de pan doen.
Op het laatste moment de stukjes ananas erbij doen

Salata: Kool en wortel dun snijden, appelazijn en zout er door mengen

Uncategorized

Er is altijd weer een nieuw begin

Amechtig hijgend bereikte ik de bovenverdieping, terwijl schoonzoon en de aannemer vrolijk, zonder een centje pijn, achter me aangekomen waren. De man bekeek de schade met een inschattende blik. Schoonzoon en ik vulden aan. En daar, en daar, en daar. Wat kleinere oude gebreken aan dit huis. Hij zou buiten de boel in ogenschouw nemen, zei hij en mat het dakraam dat waarschijnlijk voor de tweede keer voor vervanging in aanmerking kwam en bij afwezigheid van een ladder, dan toch maar een inschatting buitenom. Vinger aan de pols, daar zou die lieve bonuszoon van mij wle voor zorgen. Niet langer uitstel, dat bijna tot afstel leidde, ware het niet dat de dakplaat op doorbuigen stond. Een grote operatie zou het worden, waarschuwde de man. Pfff, gelukkkig dat was achter de rug. Op de een of andere manier word ik toch altid een beetje zenuwachtig van aannemers en dakdekkers of andere huizenverbouwers binnen mijn territorium. Ze kijken altijd bars of is dat mijn perceptie en bespiegeling op hun handel en wandel. Eenzelfde angst, of is het ontzag, voor garagemannen is door de jaren heen verdwenen, maar dit bleef.

Gisteren bleek de boodschappenlijst aanleiding tot een heuse speurtocht. Het hoofdingrediënt van het gerecht uit Tsjaad bestond uit okra’s. Bij de buurtsuper was het niet te krijgen, bij de groenteboer werd er gerept over een bijna vergeten groente, maar bij de toko vond ik ze. Twee zakjes met vijf en zes stuks erin. Wat een heerlijke smaak hebben deze onrijpe vruchten. Onmisbaar voor dit gerecht.

Van een lieve Blogvriendin kreeg ik praktische beweegoefeningen. Fantastisch. Ze schreef erbij dat zien bewegen doet bewegen bracht. Zeker een stimulans, met kleine stappen opgebouwd en kalmpjes uitbreiden tot meer. Vanavond is er een meeting met mijn mederedacteuren. Heerlijk om elkaar te kunnen spreken en ideeën uit te wisselen. Al hadden we natuurlijk wel gehoopt dat we elkaar in levende lijve hadden kunnen ontmoeten. Nog even geduld. Vandaag geen tuin, want er staat ook een bezoek aan de tandarts op het programma. Morgen trotseer ik elke regenbui en zal me laven aan alles wat welig groeit en bloeit. Vermoedelijk ook de brandnetels. Ik meende vorige keer dat de vijg de vorst niet had overleefd. Als dat zo is, komt er een nieuwe. Voor moederdag had ik van dochterlief vier bloemenbommen gekregen. Die kunnen dan de grond in om goede sier maken. Tijd om te zaaien, want nu zal de vorst wel eieren voor zijn geld kiezen, verwacht ik zo. Wat een lange winter was dit. Door huiselijke beslotenheid trok de tijd langzamer voorbij dan ooit. Dat is wat ‘Het verglijden der dagen’ vermag.

Een nieuwtje uit de krant bracht ware vreugde. De grootmeester van de literatuur heeft eindelijk de Librisprijs gewonnen. Jeroen Brouwer is voor zijn laatste literaire werk ‘Cliënt E. Busken’ gehuldigd met deze kroon op zijn hele oeuvre. ‘De jury kon er niet meer om heen’ stond er bij de aankondiging. Lang heb ik naar de bijgaande foto van zijn markante kop gekeken. Gebeeldhouwd haast. De vorsende blik half verscholen onder die verwaaide borstels van wenkbrauwen, een foto uit 2014, zo bleek uit het opschrift. Het boek is een aanrader voor wie van zijn stijl houdt. Het jury-rapport kopt in met ‘Brouwers zuigt je mee in een verslavend taalcircus. De roman is een ware krachttoer, hilarisch, ontroerend, griezelig en ontluisterend tegelijk. Met deze unieke verkenning toont Jeroen Brouwers dit jaar als geen ander wat literatuur vermag: een reis te maken door de binnenwereld van een ander. Het is fenomenaal, wild, ongeremd: het is de ultieme beheersing van ongeremdheid’. Vanaf mijn allereerste kennismaking met Brouwers door ‘Bezonken rood’ ben ik hem blijven bewonderen. Wat beschikt hij over een mooie rijke taal en inderdaad maakt hij niet alleen proza en poëzie van de meest alledaagse dingen, maar tevens van de meest gruwelijke of spannende situaties. Zijn boek ‘Het Hout’ heb ik in een adem uitgelezen. Deze ‘Busken’ moest ik af en toe even wegleggen, om de narrigheid van de oude in zijn troosteloze situatie en zijn gedachtengang te laten bezinken.

Nog meer heuglijk nieuw. De eerste gierzwaluwen zag ik voorbij komen op het parkeerterrein. Het hart maakt altijd een sprongetje. Vriendin zweeft met ze mee en glimlacht hier vanaf een plank in de boekenkast goedkeurend naar me. Er is altijd weer een nieuw begin.

‘In 80 dagen de wereld rond’ en ik reis af naar Tsjaad. Op papier een waterdraagster en in de kom Daraba, een okra, aubergineschotel. Oorspronkelijk met lam, maar dat heb ik er uitgelaten.

Het rcept start op 1.50
Uncategorized

En nu woord houden

Er werd getoeterd op de parkeerplaats door iemand in een witte auto. Ik keek op, maar snel ook weer neer. Niet voor mij en sjorde de rugzak met boodschappen om de schouders. De man stapte uit en zette een grote emmer met een enorme bos bloemen naast de auto. Ik keek eerst naar de bloemen en toen pas omhoog en zag op dat moment dat het mijn eigen vlees en bloed was. Nou ja. Het moet niet gekker worden. Giebelend vervolgden we onze weg. We zouden gaan wandelen met elkaar. Buienradar was door andere zoonlief bestudeerd en die gaf aan dat het van een tot twee droog zou zijn. Oudste dochter kwam er ook al aan met haar gezin. Wachtten op de anderen, de helft op het balkon, en de andere helft binnen, op gerede afstand. De eerste druppels vielen al voor de laatste twee aangekomen waren. Onweer, regen, hagel zelfs. Gevalletje van overmacht en een niet goed werkende buienradar. Drie mensen hadden al corona gehad, een was gevaccineerd, de scholen waren vrij geweest, zo puzzelden we de minimale kansen bij elkaar op.

Maar stiekem was ik zo blij om het spul, zij het voor de helft, omdat een paar wederhelften met kinderen wijselijk thuis waren gebleven, weer samen te zien. Zodra de laatste druppel gevallen was, gingen we aan de wandel. Voetballende ooms met de neven in de kleine kooi bij een school. Wederwaardigheden uitwisselen, foto’s nemen, kleinzoon die niet mee kon doen afgeleid door zoonlief met zijn fototoestel. Kan je niet meedoen dan kan je het altijd nog vastleggen. Het zachte geel van de bloemenwei met een aandoenlijk bordje ‘ruimte voor bloemen’ tegenover de school, de volle bloesembomen naast het gebouw en het heerlijke zachte nieuwe groen van het park omlijsten dit vredige, al zo lang geleden, familietafereel. De kleine dribbel had zich moe gevoetbald en bij de rest van de wandeling zeeg hij halverwege door de benen en was geenszins van plan om op te staan. Gelukkig waren er ooms en vaders te over.

Zo liep de kleine stoet door het park uitwaaierend in ongeveer een halve meter. Dit was op zich al het mooiste moederdagcadeau ooit. Ontberingen, van welke aard dan ook, zorgen ervoor dat nieuw perspectief omarmd wordt. In spreekwoordelijke zin dan, want alles bleef angstvallig keurig op afstand. Dit was dan al de tweede dag die een beetje ‘normaal’ terug haalde. Langzaam zijn we op weg naar beheersbaarheid.

Vanmorgen zag ik de poolse film Ida, een film uit 2013, over een weesmeisje die in het klooster opgroeit en die op zoek gaat met haar tante om het graf van haar ouders te vinden. Prachtige filmische shots van desolate gebieden, de sfeer van de jaren vijftig en zestig, trage opnames die volledig pasten in het geheel. Pas na het kijken realiseerde ik me dat het een zwart/wit film was geweest. Ook dat had niet anders gekund. De regisseur is Pawel Pawlikowski, Ida wordt overtuigend gespeeld door Agata Trzebuchowska.

Straks komt de de aannemer van de woningbouwvereniging naar het steeds groter wordende lek kijken op zolder. Hopenlijk worden er nu spijkers met koppen geslagen.

Een ander dingetje waar weer aan gewerkt moet worden is de conditie. Op het ogenblik ben ik van de kleinste wandeling al benauwd. Een te geconcentreerde cirkel, die voorlopig maar eens opengebroken moet worden. Tussen de buien door fietsen en meer fietsen op de hometrainer lijkt me een goed begin. Nu hou ik het bijna geen tien minuten vol. Zo trekt de hele situatie toch haar sporen, want door het benauwd zijn gebeurt er ook minder. Rug rechten, schouders eronder en gaan. Iedere dag twee minuten langer, neem ik me voor. En nu woord houden.

In 80 dagen de wereld rond betekende een mooie reis naar Binnen-Mongolië. Op paier een traditionele authentieke afbeeldiing en in de kom een vegetarische bouillon’fondue’, waar ik, omdat ik het vlees vervangen had door de tempeh, een bouillonsoep van heb gemaakt. Wel heerlijk trouwens.

100 gram spinazie
0.25 stuk(s) kool(Chinese)
100 gram shi-i-take paddestoelen
2 stuk(s) bosuitjes
1 centimeter(s) gemberwortel
10 takje(s) koriander (vers)
300 gram lamsbout (zonder been)
1 eetlepel(s) pindakaas
0.50 eetlepel(s) sojasaus
0.50 eetlepel(s) Sherry (droog)
0.50 theelepel(s) chilipoeder
1 theelepel(s) suiker
2 stuk(s) bouillontablet (kip)
1 teentje(s) knoflook
50 gram mihoen.

-Was de spinazie en laat ze uitlekken.
– Snijd de Chinese kool in repen.
– Snijd de shi-i-take in plakjes.
– Snijd de bosuitjes in smalle reepjes.
– Schil de gember en hak hem fijn.
– Knip de koriander fijn.
– Snijd het vlees in dunne plakjes.
– Roer een sausje van de pindakaas, de sojasaus, de sherry, het chilipoeder, de suiker en een eetlepel warm water.
– Verdeel het sausje over 2 kleine kommetjes.


Bereidingswijze: Breng in een fonduepan 1 liter water met de bouillontabletten aan de kook.
– Pers het teentje knoflook erboven uit en voeg de gember, de bosuitjes en de koriander toe.
– Verdeel het vlees, de groente en de paddestoelen over 2 schalen.
– Kook het vlees, aan tafel snel gaar in de bouillon.
– Serveer het sausje er apart bij.
– Voeg daarna de mihoen aan de bouillon toe en schenk de soep in soepkommen.

Uncategorized

De koek was op

Weggezonken in een hele diepe droom, ‘krekelde’ mijn telefoon ineens. Zoonlief stond voor de deur, was al vroeg gaan sporten en had de sleutel vergeten. Altijd vroeg wakker, maar vermoeid door de dag van gister, had ik nu wel door willen slapen. Van de nood dan maar een deugd maken.

Ons plan van gisteren had goed uitgepakt. Eerst besloten we de kringloop te bezoeken. De locatie wisselde wel drie keer, want normaliter gaan we toch, ondanks het geplande voornemen, stoppen bij de eerste de beste die ons wat lijkt. Een kringloopwarenhuis, maar dan oude stijl, bleek bij binnenkomst. Er stond zo waanzinnig veel opgestapeld, dat je eigenlijk door de bomen het bos niet meer zag. Wel de meest grappige voorwerpen kon je er opduikelen. Maar door het ontspullen was het niet moeilijk alles te laten liggen, waar het lag. Het ging per slot van rekening gewoon even om het snuffelen. Het was er vol, stoffig en ook een beetje beduimeld en ik moest heel erg denken aan mijn eerste kringloopbaan, waar ongeveer dezelfde sfeer hing.

Buiten een paar druppels, dus gauw de auto in, op naar het strand.. Het werd een perfect dagje Noordwijk. In het begin, toen het nog redelijk fris was en hard waaide liepen we de winkelstraat in. Hoe lang was ik al niet in zo’n winkel geweest, waar de verleiding hoogtij vierde. Prachtige kleuren op elkaar afgestemd, leuke hebbedingetjes, mooie accessoires. In de gedachte dat het bijna als normaal voelde, liepen we winkeltje in en winkeltje uit. In Noordwijk dorp waan je je op vakantie, of coronavrij. Nou ja op het lapje en op de anderhalve meter, gewapend met mandje of lange rode schoenlepel, na dan. De kerk had haar oorspronkeleijke bestemming achter zich gelaten en was gevuld met foto’s en wooninterieur, zagen we bij een vluchtige inspectie. Het orgel torende boven al die wereldse zaken uit als stilzwijgend verwijt.

Omdat twee van ons, waaronder ik, dat minder interessant vonden liepen we vast richting strand om te kijken of er een terras open was. Op het eerste terras hing een troosteloze driepunter als overkapping en het zag er allesbehalve uitnodigend uit, gesloten. Zus had lage hakken aan en het weer nodigde nog niet uit om de wandelschoenen uit de auto te halen, dus liepen we op aangedane-longsnelheid over het pad achter de strandtenten. Beide zussen haakten aan en we besloten naar een volgend terras te lopen. De jongste zus liep met versnelde pas vooruit om te kijken of het open was, maar daar had heel Noordwijk zich verzameld. Dat idee lieten we varen. We liepen door tot waar we een grote kluit meeuwen op het strand zagen. Twee gingen op inspectie en hakkenzus en ik gingen op een paar pallets zitten. Dapper probeerde de zon door de wolken te prikken. De meeuwen ijverden naarstig op het zand, pikten wat weg, vlogen in een grote zwerm op als er een hond langs kwam of als iemand in de handen klapten. Een magnifique gezicht. Het was genieten van eenvoudigweg zeelucht snuiven. Toen de zussen van hun inspectietocht terugkwamen, bleek dat er heel veel kokkels op het zand lagen, waar de meeuwen zich tegoed aan deden. Dat vermoeden had ik al.

We besloten een patatje mèt te halen bij een geïmproviseerde afhaalplek op de hoek. Tot onze verrassing waren het gezellige ouderwetse puntzakken. Terwijl we aan het peuzelen waren, brak de zon door, als beloning op ons geduldige wachten.

Het volgende plan was de bollenvelden, nu we zo dicht in de buurt waren. Fotozus kreeg zo de kans om unieke opnames te maken van die rissen tulpen in bonte schakeringen. Wat een vreugde voor het oog was dat altijd weer. We wisten wat velden bij een hotel/annex casino maar kwamen onderweg ook al wat mooie uitbundige bloeiers tegen. Bij het hotel was een koffie to go voor de zussen. Ik was verzadigd en moe. Toen zij bij thuiskomst nog koffie bleven drinken, ging ik toch echt op huis aan. Sorry zussen. Zon gezien, zeelucht gesnoven, zussen gehoord en gezien, meeuwengekrijs in de oren en de mooiste bollenkleuren op mijn netvlies. De koek was op.

‘In 80 dagen de wereld rond’. Vandaag dus Zuid-Holland. Op papier een impressie van vandaag. In de zak, onvervalste Hollandse patat met en een heerlijke kroket.

Uncategorized

Het uitspellen van de krant

Heel vroeg alweer een gouden opening. Iedere dag is er het voornemen om te schitteren en in minder dan een uur wordt dat idee om zeep geholpen. Dit beeld op het netvlies raak ik voorlopig niet meer kwijt.

Gisteren met goed gevulde auberginestoof-dozen op pad om beide dochters met hun gezinnen te overvallen. De oudste was aan het werk. Ze zou pas laat terug zijn. Peru stond op het lijstje met nog wat voorwerk, dus al te laat wilde ik het niet maken. Bij de ander was er thee en heerlijke solotijd, want kleindochter lag nog lekker te slapen. Ze keek me als vegetariër verbaasd aan bij het zien van de schotel waar overduidelijk de gehakt in te zien was. ‘Vegan malle’. Zestig dagen en route en inmiddels overtuigd van het feit dat er maar weinig culturen en landen zijn waar vlees nauwelijks gegeten wordt. Rond India heeft men de meest heerlijke spijzen en Midden- en Zuid-Afrika wordt het een goede bonenstoof, maar verder blijft het zoeken en soms echt naar een speld in een hooiberg.

Voor vandaag met de zussen een tocht naar Zee bedacht. Er wordt regen beloofd en koud weer, maar de hang naar een wijds uitwaaien is groter. De wind door je haren, het striemen van zand en regen in je gezicht, de kou en dan, na een barre tocht, het genot van een glas wijn op een overdekt strandterras. Het hoofd leeg van muizenissen en vol nieuwe energie. Bovendien zijn we niet van suiker, stoere meiden van stavast.

Dochter was er nog niet, schoonzoon kon ik niet bereiken, dan maar langs het dagverblijf van Dribbel, maar ik wist zijn groep niet. De radijsjes, de meiknolletjes, de raapsteeltjes of iets dergelijks. Wie verzint toch die namen en waarom wordt alles verkleind. Kreeg dochter telefonisch niet te pakken, dus ik liet hem maar in zijn groentetuin en ging op huis aan. Wie wat bewaard die heeft wat en morgen is er weer een dag.

Ik zag de schrijnende film ‘Only the devil lives without hope’ over een Oezbeekse gevangene en zijn zus, die vocht voor zijn vrijheid.Ik zou willen dat ieder die onze vrijheid beknot vindt, daar naar zou kijken. Door de schrijnende omstandigheden zijn deze bedreigde en gelovige Oezbeken uitgeweken naar Zweden, maar ging de geheime dienst zover, om zelfs een infiltrant met de zus te laten trouwen om haar vervolgens te mishandelen en haar en de kinderen zowel geestelijk als letterlijk in een afgrond te storten. Ze overleefden. De verhalen over de enorme vesting, de gevangenis Jaslyk, waar martelingen en eenzame opsluiting aan de orde van de dag waren en je beter kon bekennen, wilde je overleven, zijn ingrijpend Broer Iskandar is bijna vrij, de gevangenis eindelijk gesloten. Ware vrijheid zit van binnen , maar vrijheid van meningsuiting draagt daar flink aan bij. Zolang we kunnen gaan en staan waar we willen, wetten kunnen overtreden zonder sancties, kunnen publiceren wat ons goeddunkt, is elke aantijging misplaatst.

Zus appte omdat ze dacht dat de ‘zeereis’ waarschijnlijk toch letterlijk in het water zou vallen. Paniek en reuring. Maar wij zeeaanbidders zwakten de argumenten af met zuidwesters, goede wandelschoenen(wel eerst even winkelen dan) en lange jassen met dikke sjalen om tien graden te trotseren. Ze gaf zich gelukkig over. Vandaag wordt het vermoedelijk Zuidholland met kroketten en patat of een Hollandse groentensoep op een hopenlijk overdekt terras aan de kust en als wandelen onmogelijk blijkt, kunnen we altijd nog de zee zien. We zijn niet snel voor een gat te vangen.

Het toetsenbord heeft zoonlief net vervangen. Mooi donkergrijs met een muis aan de zijkant in het bord zelf. Ook handig en een andere losse muis. Zijn moederdagbijdrage. Ik reken het goed. Nu ben ik niet langer onthand. De volkskant opent met een bericht dat er hoop is voor long covid. Ben benieuwd wat men heeft gevonden. Eerst koffie en in de benen. De krant bewaar ik. Er gaat niets boven een zondagmorgen met koffie en het uitspellen van de krant.

In 80 dagen de wereld rond bracht me naar Peru, waar op papier een impressie naar Cesar Yauri Huaney kwam en in de kom een heerlijke Peruviaanse Locro, een gestoofde pompoenschotel met Bulgur, als stond in het recept quinoa.

Uncategorized

Om te overpeinzen

Het toetsenbord vertoont kuren. Soms valt er ineens een half woord of meer tussenuit. Dat geeft dan een andere beleving aan een zin en het gekke is, dat het me moeite kost om te bedenken, wat ik ook alweer had willen schrijven. Mijn toetsenbord leidt aan stotteren of in een ernstiger vergelijking, aan geheugenverlies. Ik heb alles geprobeerd. Nieuwe batterijen, het slotje opengemaakt en weer dichtgedraaid, etcetera. Nul op rekest. Ze lacht me uit. Haha-hartstikke vervelend moest dat zijn. Maar overkomelijk, dat wel, desnoods gooi ik de laptop in de strijd, mijn Ipad en als het echt niet anders kan de telefoon. Dat laatste is moeizaam, want dikke vingers, kleine letters, ernstig zelfdenkend met als gevolg dat er ineens een totaal verkeerde betekenis wordt gegeven aan mijn boodschap.

https://www.npostart.nl/dwarse-denkers/11-03-2020/VPWON_1314467

Het is verwarrend. Vanmorgen was alles een beetje verwarrend. Ineens ontdekte ik Dwarsdenkers. Ook al een programma van Özcan Akyol. Hoe hard werkt die jongen eigenlijk, vroeg ik me af. Met dezelfde innemende kalme manier van bevragen. Afwachtend, niet bang voor de stiltes, tijd voor overpeinzen. Ik zag achter elkaar eerst Youp van het Hek met zijn lofzang op het vrije woord en de vrije gedachte, Johan Cruijff en Carré. Daarna klikte ik Dwarsdenken met Roxane van Iperen aan. Daar begon de verwarring. Een juriste die in een fantastisch groot Naardens pand woonde, met idolen als Rapper Tupac, de dichter Boris Rhizi en zo meer. Die zich ‘het niet uitspreken van onrecht’ aantrok en die tijden lang bezig was geweest het geheim te ontrafelen van de geschiedenis van haar huis ‘Het Hooge Nest’. Haar vasthoudendheid en haar kunde als schrijver zorgden ervoor dat het een bestseller werd. Nooit en nooit moeten we over onrecht zwijgen.

Er zat in het interview een opname van Tupac, die haarfijn uitlegde hoe agressie werkte. Je klopt aan bij een hotel en zegt keurig ‘Ik heb honger, hebben jullie wat te eten voor mij alsjeblief’. Het antwoord is nee. De volgende week klop je aan en zegt: ‘Ik heb honger, geef me wat te eten’. Ze weigeren. De week daarop zie je de salami door het hotel vliegen en de lachende menigte. Je bonst op de deur. ‘Geef me te eten’. Als antwoord komt: ‘Hier is geen eten’. De week daarop breek je het slot open en op een dag blaas je de deur op. Ze houdt van Tupac omdat hij de misstanden laat zien. ‘Benoem het en het bestaat’ is de boodschap die ik eruit filter. Als je blijft zwijgen, verandert er niets. Het Hooge Nest heeft in de oorlog een belangrijke rol gespeeld bij het verzet en de Joodse onderduikers. De zussen Jannie en Lien Brilleslijper hadden daar een voortrekkersrol in. Ze belandden beiden in het kamp Bergen Belsen en Jannie heeft de laatste weken van Anne frank beleefd. Daarvan deed ze verslag in de documentaire ‘De laatste zeven maanden, Vrouwen in het spoor van Anne’ Die heb ik vanmorgen ademloos uitgekeken en nu ben ik met terugwerkende kracht nog veel meer ontdaan over wat die overlevers, deze vrouwen, ons als inkijk geven van het grote lijden. Iets wat we wel wéten, maar nooit zo overduidelijk beseften, ondanks alle foto’s, films, en boeken. Het komt binnen, want het is een verhaal van binnenuit, van vlees en bloed, van vrouwen, van mensen als jij en ik.

Er zit niets anders op. Er moet een boek komen. Het verhaal van ‘Het Hooge Nest’. Een geluk bij een ongeluk is dat het in herdruk is en pas op 20 Mei uitkomt. Dat geeft me de gelegenheid om de stapel naast het bed te laten slinken. Er wordt veel regen voorspeld, dus leestijd te over en heel wat om te overpeinzen.

‘In 80 dagen de wereld rond’l iet me afreizen naar Irak. Op papier een muurschildering ‘Feminisme in Irak’, dapperheid die raakt. In de kom: Tepsi Baytinyan, een aubergineschotel uit de oven.

Uncategorized

De cirkel is rond

Een zachte zonnige dagopening.

Nog nasudderend van een half gevulde nacht drommen flarden binnen van mijn doe-lijst. Boeken lezen, recensies schrijven, de geschiedenis van onze stad wegens het 75-jarig bestaan. Stofzuigen omdat gisteren bij het familiebezoek van de zussen ‘pluis’haren aan de zwarte broeken bleven kleven. De was, ook niet vergeten. Stukje schrijven, nieuwe reis voorbereiden. Vandaag gaat die in ieder geval naar Irak. Pieker pieker, peins, peins.

https://www.npostart.nl/de-geknipte-gast/05-05-2021/BV_101404735

Koffie en de krant eerst en het programma van Özcan Akyol terug kijken. ‘De geknipte gast’ met in de stoel de sympathieke Ghanese Jerry Afriyie. Eens te meer wordt duidelijk dat we eerst moeten leren luisteren, voordat we het gedachtegoed van mensen bij het grof vuil willen zetten of weghonen. Wat deze man zegt, is zo vol van liefde en betrokkenheid voor de kinderen in de Bijlmer. Toen hij hen hoorde zeggen: We zijn geen Nederlander’ schrok hij. Iemand had deze kinderen wijs gemaakt dat ze geen Nederlander waren, terwijl ze allen hier geboren en getogen zijn. Dat betekende een vertekend beeld voor de toekomst. Deze kinderen, alle kinderen, hadden recht op een toekomstperspectief, op groei en ontwikkeling. Daarna is hij zich in gaan zetten voor dat doel, zowel voor zijn eigen kinderen als de kinderen uit de buurt. Als je goed luistert naar wat Afriyie te vertellen heeft, zal je beamen dat hij het juiste beeld schetst. Voorop staat de noodzakelijkheid van de bewustwording van inclusiviteit en diversiteit zonder racisme en ongelijkheid. Hij offert daar zelfs de tijd voor op, die hij zou moeten doorbrengen met zijn gezin en kinderen. Door de integere manier waarop Eus hem bevraagt, komen de antwoorden helder als glas en zonder enige vorm van radicaliteit. Hij wil ook niet te boek staan als activist. Hij wil alleen maar het juiste toekomstperspectief bewerkstelligen voor elk kind. Daarbij bevraagt hij zichzelf ook kritisch en durft zijn eigen heilige huisjes te verbranden. Dat gaat niet vanzelf en met rafels, maar als je eerlijk tegen jezelf bent, kan je eerlijk zijn tegen de ander. Dan weet je dat niets anders belangrijker is dan de liefde. In welke verpakking dan ook. Liefde voor ieder mens. Inclusiviteit op het hoogste niveau. Een diepe buiging en respect.

Net als Sterren op het doek is dit de laatste aflevering van dit seizoen. Programma’s om te missen. Bij een blogvriend lees ik dat de film ‘De beentjes van sint Hildegard’ zeer de moeite waard is. Op de een of ander manier komt het er maar niet van. Maar de zussen bejubelen het mee. Later misschien. Als mijn eigen missies volbracht zijn. Gisteren kwam ook nog dochter met de drie, dribbel schoof onmiddellijk onder de bank om de autotjes te pakken. De middelste zocht het intelligentiespel met de vier puzzelstukken en ranja met een bakje chips hield ze een hele poos zoet. Muizende katjes mauwen niet, in variatie op een thema.

Een makkelijke zomersoep uit Finland was in een oogwenk voor elkaar. Zuslief vroeg nog of het geen dwingende gedachte was, om iedere dag een recept te zoeken en te maken, met een tekening erbij, maar het is juist heel erg leuk om te doen. Het brengt veel op mijn pad. Er zijn ingrediënten waar ik nog nooit van gehoord heb en er worden combinaties gemaakt die ik zelf niet zou verzinnen. Het leert me in kruiden denken. Bovendien moet ik grossieren in winkels waar ik niet snel kom en dat haalt het verleden weer boven. Er was een tijd dat de toko tot mijn dagelijkse uitstapje behoorde.

foto van Daan van der Valk

Zoonlief stuurde net een foto over de app van de Benjamin op de beer in het Julianapark. Dezelfde waarop onze handjes gekletst hebben, toen we zo oud waren als hij nu. De geschiedenis herhaalt zich. De cirkel is rond

213

niet ouder dan een jaar of vijf

een warme zomerdag

het knarsende hek

de wandeling door knerpend grint

oneindig lang duurde het eer we er waren

blije opgetogenheid als we hem zien

de Beer met water uit zijn bek

het gladde ronde steen

We vouwen onze kleine armen erom heen

en kletsen hem liefkozend in zijn nek

Julianapark

kinderplek

c)lemvanderlinden

‘In 80 dagen de wereld rond’ Finland. Op papier naar het werk van Helene Schjerfbeck ‘Portret van Gota’. In de kom: Kesakeitto(Finse zomersoep)

2 1/2 kop water
1 eetlepel suiker
1/4 theelepel zout
2 1/2 kop melk
300 gr diepvries of verse doperwtjes
1/2 bloemkool in rozetjes
1 grote wortel in blokjes
5 kleine geschilde en in vieren gesneden aardappelen
1 eidooier
2 eetlepels boter
1 eetlepel gehakte kervel of peterselie

Bereidingswijze

Breng in een kleine pan het water met de suiker en het zout aan de kook.
Voeg de melk, erwten, bloemkool, wortel en aardappelen toe en laat het 15 minuten zachtjes koken (tot de groenten gaar zijn).
Roer door de geklopte eidooier 2 eetlepels hete soep en voeg dit mengsel aan de soep toe.
Kruid het naar smaak en voeg de boter toe.
Bestrooi met gehakte kervel of peterselie.

Uncategorized

Te mogen delen

Heel vroeg wakker en net op tijd om te zien dat de dag toch echt met goede voornemens en veel kleur begonnen was, ondanks het grijze gemiezer van dit tijdstip. Een dapper voornemen.

Daarna sukkelde ik toch weer in slaap. Bij het ophalen van de krant lag er nog een bruin pakje in de brievenbus. Het bleek afkomstig te zijn van vriendinlief, waarmee ik mijn prachtige laatste schooljaren als duo gedeeld had. Toen we alle spullen met spijt in ons hart, dertig jaar trouwe dienst, achter hadden moeten laten, plukten we er wat hartendiefjes uit om mee te nemen als aandenken. Zij wilde mijn paarse ladenkastje, dat anders op de schroothoop zou eindigen, zoals het meeste van de spullen. Dat ladenkastje was ons bureau. Daar zaten verrassingen in, grote tackers, hebbedingetjes, voorraad plakband en anderszins en dingen voor je-weet-nooit-waar-het-goed-voor-is. Het ladenkastje ging met haar mee en de inhoud grotendeels met mij.

Nu ze straks gaat verhuizen, verhuist dit paarse aandenken aan onze glorietijd mee. In het pakje zat een verschoten boek met een Fiep Westendorp-tekening voorop. Het bleek een totaal in de vergetelheid geraakte stagiaireboek te zijn dat me ooit in 2007 was geschonken door een van hen. Ze wilde laten weten hoe ze de tijd bij ons had ervaren. Heerlijk om door te bladeren en de foto’s te bekijken. De verslagen besloegen drie jaar en daarna is het vast en zeker ergens tussen geschoven en nooit meer boven water gekomen tot nu aan toe.

Ook vriendin had een woordje geschreven, want zij was ooit eveneens als stagiaire bij mij begonnen, toen ze qua onderwijs in een wijfelende fase zat. Ik las de verslagen van de anderen door, de lovende woorden, de heerlijke foto’s als herinnering aan de activiteiten die we deden, de glorieuze projecten en er was iets dat heel erg streelde. De wetenschap dat velen twijfelden op het moment dat ze binnen waren gestapt en stuk voor stuk was er bij allen het enthousiasme en de vastbeslotenheid om er wat van te gaan maken, toen ze bij de apen naar buiten stapten. De kroon op mijn werk waren niet aleen de kinderen maar zeker ook de stagiaires, die hun teleurstellende ervaringen wisten om te buigen om vol zin en levenslust nieuwe uitdagingen aan te gaan. Dit boekje is inderdaad een kleinood, dat ik altijd zal koesteren. En lieve vriendin, wat hebben we mooie en spirituele groei doorgemaakt. Zoals je zelf schrijft: ‘Woordenschat, taal, rekenen, muziek, drama, dans, motoriek, alles zat als een kunstig weefwerk in elkaar en met elkaar leerden we van alles zonder dat we het door hadden’. Dat had je je in een oogwenk eigen gemaakt.

Ik was vergeten hoe ik hen bijbracht, dat onderwijs van binnen uit groeide. Je vertelde dat ik iedere ochtend tegen je zei: ‘Goed voorbereid? Mooi! Dan kun je dat nu allemaal vergeten en lekker aan de slag gaan’. Haha. Zo is dat. De ingestudeerde les is de grote beperker van het proces. Gaandeweg volgen lessen elkaar vanzelf op, op de momenten dat het uitkomt, of nodig is, of omdat een handeling erom vraagt. Dat duidelijk maken was mijn grote missie. En volgens het boekje met deze voorbeelden niet zonder succes.

ik hoop dat mijn bagage lang is blijven meereizen met alle lieverds die een tijd met me hebben meegelopen. In ieder geval kon ik ze meegeven dat onderwijs genieten is, zolang je maar een paars kastje hebt met de mooiste en onverwachtste spulletjes. De meeste van die juwelen gingen mee in mijn ‘Leren is Leuk’-koffertje, waarmee ik kon invallen en een klein stukje Jenaplan mee mocht nemen naar andere scholen. Van lieverlee heb ik bepaalde hartendieven weggegeven, als kinderen het nodig hadden, of als de groep erom vroeg. Mijn liefste groene happertje bleef achter bij een lieve schat, die daarmee contact kon maken met de hele groep zonder in verlegenheid stil te vallen. Ze bleven onafscheidelijk.

Net als de vroege morgenstond begon mijn dag óók met een prachtig oranje-gouden randje. Heerlijk om in vriendschap de goede herinneringen te mogen delen.

In 80 dagen de wereld rond bracht me bij Oostenrijk en natuurlijk bij Hundertwasser op papier en een makkelijke Käse-Spätzle in de kom.

Twee Uien/bloem/ 4 eieren/ 2 dl melk / 400 gr bloem/ een teen knoflook/ boter/ peper/ zout/ 200 gr gemalen kaas.

Verwarm een flinke scheut arachideolie in een pannetje op het vuur. 2 uien. Schil de uien, halveer ze en snijd ze in ringen. Maak ze los met je handen en verzamel ze in een kom. Bestrooi de halve uiringen met bloem en zeef de overtollige bloem eraf. Bak ze in de hete arachideolie tot ze beginnen te kleuren. Laat ze daarna uitlekken en krokant worden op een vel keukenpapier. Spätzle zelf maken gaat zo: Breng een pot met gezouten water aan de kook.4 eieren deciliters melk. Klop de eieren los en meng de melk eronder. 400 g bloem. Voeg de bloem toe en roer voorzichtig tot je een glad mengsel hebt. Neem een vergiet met kleine, ronde gaatjes en hou het boven de pot met kokend water. Duw het beslag door de gaatjes met een spatel. De kleine druppeltjes deeg zullen meteen stollen. Ze zijn gaar wanneer ze komen bovendrijven.1 teentje look. boter. Zet een tweede pan op het vuur en doe er wat van het kookvocht van de spätzle in. Rasp er een teentje look bij en smelt een klont boter in het kookvocht. peper en zout naar smaak. Schep de gegaarde deegwaren bij de saus en kruid met peper en zout. Roer 200 gr gemalen kaas onder de pasta totdat alle pastasliertjes bedekt zijn met een dun laagje kaassaus.. Snipper de bieslook fijn.. Serveer de spätzle in een kommetje met wat fijngesnipperde bieslook. Werk af met de krokante uiringen. Smakelijk!

Ik koos voor de makkelijke versie en nam gekookte elleboogmacaroni. Ook heerlijk.

Uncategorized

Verwarmd worden

Terwijl de wind elke bloesem van de bomen raast , luister ik naar de voorspellingen voor van de week. Herfstige lentemaand, waarbij ik altijd zou willen, dat ik aan zee woonde. Niets fijner dan zandhappen als de natuur driftig tegen het land beukt en de structuur verstoord door alles in de war te schoppen, duinzand te vermengen met strandzand en alles wat niet vastgesjord is als tumbleweeds het strand op te sturen. Ook op het balkon zijn de potten stuivertje aan het verwisselen en verliest de prunus van de buren beneden haar prachtige bloementooi.

Vroeger dan anders ben ik op pad om met de kleine blauwe Prins richting Houten. Daar is er in de grote hal van de expo een vaccinatiepunt ingericht. In de wervelwind op het parkeerterrein wordt men ontvangen door een imposante meneer in een gele oliejas die maant om door te rijden naar een andere oliejas met een zwarte muts, die vrolijk staat te wenken en te wuiven. Alsof er een feest gaande is. Ze heeft een brede glimlach op haar gezicht en wijst me dwingend een benepen plek aan. Te vroeg, als immer, spot ik mijn telefoon, check nog eens of ik alles bij me hebt, kijkt naar de troosteloosheid van een half verlaten parkeerterrein en het immer zwaaiende gele jassen corps. Soms stoppen ze en warmen zich aan kartonnen bekertjes koffie of thee, met een oog naar elkaar en een oog op de ingang. Bij de uitgang houdt een gele jas alle passanten, die het terrein op willen, tegen, om ze naar de ingang te verwijzen.

Gele jas bij de ingang

Na het nieuws van negen uur zet ik het zwarte mondlapje op en tors tegen de draaiwind in naar de ingang van het gebouw. Drie ontmoetingen, waar steevast de medische controlelijst wordt gecontroleerd en het identiteitsbewijs bestudeerd. Na de derde mag ik naar een arts, die me een groen briefje in de handen duwt met de tekst ‘twee minuten drukken’ erop, af te geven aan de verpleegkundige die de vaccinatie zal zetten. De vierde controle en weer een check en dan wachten tot je geroepen wordt. Zo werkt het dus. ‘Wat een handige trui’, vond de vrouw. Daar was over nagedacht. Ik hoefde maar iets de halslijn naar beneden te trekken en er kwam een bovenarm bloot. Of ze moest waarschuwen als de prik kwam. ‘ Nee hoor, jens er maar in’ leek mij. Snel en accuraat stond ik na die vereiste twee minuten weer buiten en mocht richting wachtkamer. Ik kon er niets aan doen, het beeld van opgehokte makke schapen steeg uit de saaie witte inhammetjes op. Er staken alleen knieën of voeten uit en ook dat zag er potsierlijk uit. Connie Palmen hielp me het kwartier door, terwijl een overijverige broeder van het rode kruis monter een mevrouw vertelde dat er vorige week nog iemand een hartaanval gehad. Hij had, bedacht ik me, misschien nog een cursus ‘Tact’ of ‘Empathisch vermogen’ te goed.

Zelf bij houden of de vijftien minuten zijn verstreken. Een mevrouw naast me, smokkelde er vijf minuten af. De wind was niet gaan liggen, toen ik uitgeleide werd gedaan door het gebrom achter een mondmaskertje van een student die een kleinigheidje bijverdiende. De geeljas met de zwarte muts zwaaide zwierig naar de richting, waarlangs ik mocht vertrekken. Een fluitje van een cent zo’n prikkie.

Thuis stommelden de kleindochter, de kleine filosoof en hun moeder de trap op. Prachtige pioentulpen om te vieren dat de eerste stap naar de vrijheid gezet was en daarna was er eerst koffie, want wie kou heeft geleden, mag op meerdere fronten verwarmd worden.

In 80 dagen de wereld rond: Bibimpap uit Noord-Korea.

Op papier: ‘Geluk’ een meisje heeft een cadeau gekregen van de Grote Leider, die haar lop die manier laat weten dat het volk een ouder heeft, die altijd voor ze zorgt.

Op het bord: Bibimpap. Laat je niet afschrikken door de hoeveelehid onderdelen van dit gerecht. Het is overheerlijk.

  • 250 gram rijst
  • 4 verse eieren
  • beetje zonnebloemolie, peper en zout
  • Koreaans gemarineerd vegan gehakt, 400 gram: 2 tenen knoflook fijn gehakt/2 eetlepel lente ui groene gedeelte, fijn gesneden/2 eetlepel sojasaus/1 eetlepel ketjap/1 eetlepel honing/ 2 theelepel sesamolie/ 1 theelepel sesamzaad (zwart, wit, of gemengd)/zout en zwarte peper naar smaak
  • 150 gram taugé
  • 3 stengels bosui fijn gesneden
  • 1 theelepel sesamolie
  • 250 gram shiitake voor een goedkopere optie kan je deze vervangen door kastanje champignons
  • 1 eetlepel sesamolie
  • 0,5 rode chilipeper eventueel zaadlijsten verwijderd
  • 1 eetlepel sojasaus
  • 2 eetlepel ketjap
  • 1 komkommer
  • halve theelepel zout
  • 1 teen knoflook fijngehakt
  • paar druppels sesamolie
  • 2 grote courgettes
  • 1 teen knoflook fijngehakt
  • 1 eetlepel vissaus
  • zwarte peper naar smaak
  • 2 winterpenen julienne gesneden
  • halve theelepel zout
  • 1 eetlepel wijnazijn
  • 2 winterwortels
  • 300 gram spinazie
  • 2 stengels bosui fijngehakt
  • 2 theelepel sesamolie
  • 1 eetlepel sesamzaad
  • 2 eetlepel gochujang pasta (koop dit bij de Aziatische toko zoals de Amazing Oriental)
  • 1 eetlepel suiker
  • 1 eetlepel sesamolie
  • 1,5 eetlepel rijst of wijn azijn
  • 1 eetlepel water
  • 1 eetlepel sesamzaad (zwart, wit, of gemengd) kort geroosterd in een droge koekenpan

Gebruiksaanwijzing:

*Kook de rijst volgens de instructies op de verpakking. Fruit de bosui in de sesamolie in een koekenpan op hoog vuur. Bak de taugé in twee minuten gaar, zet deze afgedicht weg en maak je koekenpan schoon met een vel keukenrol. Doe een grote eetlepel zonnebloemolie in de pan, voeg de shiitake en rode peper toe en bak twee a drie minuten op hoog vuur zodat de shiitake vocht verliest. Zet het vuur lager en voeg de sesamolie, sojasaus en ketjap toe. Ze ook deze afgedicht weg en maak de koekenpan schoon. Giet het vocht van de komkommer af, verhit een paar druppels sesamolie en fruit hierin de knoflook op middelhoog vuur. Bak de komkommer een minuut aan. Giet weer overtollig vocht af, en zet weg. Verhit een grote eetlepel zonnebloemolie op hoog vuur, fruit de knoflook en voeg de courgette toe. Bak aan tot deze zacht van structuur wordt en besprenkel met vissaus en zwarte peper. Zet wederom afgedicht weg en maak de pan schoon. Verhit twee theelepels sesamolie en een eetlepel zonnebloemolie, fruit hierin de bosui. Bak de spinazie op hoog vuur zodat deze gaart maar niet zijn bite verliest.  Roer regelmatig door, ongeveer 2 minuten. Besprenkel met de sesamolie en sesamzaad, zet weg en maak de pan schoon. Bak de wortel twee minuten in wat zonnebloemolie. Verhit twee eetlepels zonnebloemolie en bak het vlees kort aan op hoog vuur. Aangezien de plakjes dun gesneden zijn is één a twee minuten voldoende. Laat het vlees rusten in een afgesloten bakje en maak de pan schoon. Bak de eieren met hele dooier op middelhoog vuur.

Snijd de groente, maak mooie gelijke stukjes voor een gelijkwaardige garing. Na het snijden doe je elke groente in een apart bakje / of bord en zet deze weg. Kan gekoeld maar hoeft niet perse. Shiitake: verwijder eventuele aarde van de stam van de paddenstoelen, snijd elke shiitake in plakjes. Gebruik een dunschiller om slierten schil van de courgette te verwijderen, zie foto hieronder. Snijd de courgette in de lengte in twee helften, verwijder de zaadlijsten met een lepel. Leg de courgette vervolgens plat en snijd gelijke plakjes zodat je stukjes de vorm van een halve maan hebben. Snij de winterpeen julienne: schil de peen, snijd ‘m in gelijke delen (ik deed ‘m door drieën). Snijd een stuk van de zijkant af zodat je een rechte ondergrond hebt om op te snijden. Snijd elke deel in dunne plakjes, Leg deze vervolgens op elkaar en snijd in dunne gelijke reepjes. Was en snijd de komkommer in de lengte en verwijder de zaadlijst. Snijd vervolgens in dunne plakjes (als een ware samoerai). Mix de komkommer met een halve theelepel zout en zet weg. Snijd ook nog 2 tenen knoflook, een halve rode chilipeper en 5 stengels bosui. Rooster het sesamzaad kort in een droge koekenpan. Mix alle ingrediënten van de saus. Zet deze vervolgens weg in een mooi schoteltje of bakje.