Klaas Vaak weet mijn deur niet meer te vinden. Zomerhitte blijft lang hangen binnen de muren en bemoeilijkt het inslapen. ‘De eerste klap is een daalder waard’zei mijn vader in dergelijke gevallen. De klap blijft uit. Zoonlief staat goedwillig zijn ventilator af. Alsof ik over de zeven zeeën vlieg, mijmer ik. Onder het sonore gebrom van de luchtverplaatser vlieg ik rechtstreeks met een wapperende slaapvlecht in de nek naar de, tja , welke zee ook alweer. Opzitten, Google raadplegen, oké. Eerst de Middellandse zee. Ahhhh, ik lees dat de zangvogeltjes op de borden komen te liggen van de Maltezers, omdat ze nog altijd de jachtbuit van de stropers gretig afnemen. Geen wonder dat er kaalslag is bij  onze beschermde gevederde vrienden. Er vliegt een verhaal met me mee. Ze is klein van stuk en heeft een zwart koppie. De zwartkopmees laat een angstige triller horen. Het zwart van haar kruin kan wedijveren met de donkere nacht.

Ik denk aan de kleine winterkoning in de tuin, aan de geelgors en de lijster. Er volgt een visioen van een kaalgeplukt vogellijfje op een wit bord met de pootjes omhoog, zoals laatst de dode merel uit de vijver en weer ben ik klaarwakker.

Ik kom niet verder dan de eerste zee en zoek in het donker de sterrennacht vanuit het slaapkamerraam af naar bekende punten. De grote beer als steelpannetje, een of twee verdwaalde Cassiopeia-sterren, waarvan er een altijd schuin boven het raam pinkelt en hoor zachtjes het zoete lied van het mannetje, van Ellie en Rikkert. ‘Er was een mannetje, dat zich verveelde…’

Het brengt me terug bij de kleine Prins, een ander klein mannetje en weer naar het heelal. De verhalen zorgen alles behalve voor slaap. Om vier uur haal ik de stekker uit het stopcontact en daalt de rust met een overweldigende hitte neer. Zoonlief wordt wakker en biedt oordopjes aan, doet het voor en controleert of ik het goed doe. Potdicht hoor ik geen ventillator meer, voel wel de bedriegelijke koelte en val onder die koude luchtstroom eindelijk in slaap. Geen droomloze, maar ik vergeet door de vermoeienis het avontuur op te slaan. Als ik wakker word en de stekker eruit trek, heeft de dag de nacht zweterig ingehaald.

De vogels spoken door mijn hoofd. Vooral de barbaarse manier van vangen met de lijmstok. Wat valt er te peuzelen aan een eenhapscracker van broze botjes. Ooit heb ik er van gehoord, maar destijds nog geen voorstelling van zaken gemaakt, terwijl ik nu veelvuldig ‘vogel en merel’ door in de tuin te zitten en te observeren en de beelden een gruwel worden op het netvlies. Ondanks de slapeloze nachten blijft vermoeidheid uit. ‘Als je je ogen dicht hebt, rust je ook uit‘ vertelde mijn moeder ons, die zelf soms nachtenlang, met de kerkklok mee, de slagen telde. Ik hoor ze in gedachte, in alle toonaarden sinds eeuwen en tel mee.

Er ligt een nieuwe opdracht te wachten, buiten een verhaal voor de kinderen over deze brute vogelaars. Ooit in het grijze verleden, 30 januari 1295 om precies te zijn, kreeg ’t Geyn, een kerkdorp onder de rook van Utrecht, stadsrechten. Net als het verhaal van de Swifterbanters en de vondst van de vrouw met kind hier in Het Klooster, vormt het een uitdaging voor een nieuw verhaal. Geschreven op de grondvesten van de geschiedenis maar met een eigen twist voor de basisschoolleerlingen van de groepen zeven en acht.

Voer voor een uitgebreid onderzoek en een uitdaging. Daar duik ik straks in, met open ogen, dankzij de oordopjes. De zeeën bewaar ik voor de nacht. De tweede zee wordt de Adriatische zee. Ontdek de wereld vanuit je (te)warme bed. Dat krijg je met zeeën aan tijd en ruimte.

Na een woelige nacht een gat in de dag geslapen. Het is elf uur. De moeheid van de vorige nacht met de wespen sluimerde de hele dag al achter de ogen. Door de hitte in de huiskamer op de bank beland met deuren wagenwijd open, trokken flarden van insluipers door de sukkelslaap langs, waardoor er controle op controle volgde. Al die loze momenten, zowel van eventuele spelbrekers als hazeslaapjes, zorgden ervoor dat er een tijdstip aanbrak, waarop het onmogelijk werd om de slaap te breken. Weer boven op bed, in de te warme kamer, viel ik van de planeet.

Verjaardag vieren van jongste zuslief. Om een uur al op pad en volkomen tegengesteld aan de normale bezigheden, zou het een beetje ‘passivité’ worden. Spelletje, hapje, ijsje, diner. Ik vond dat er een goede rosé niet mocht ontbreken en besloot te lopen naar zuslief, zodat er onderweg bij de grootgrutter wat voor het tweede deel in huis gehaald kon worden. De kleine blauwe bleef thuis. Zuslief zou me terugrijden.

Bij deze zinderende hitte is het een kwestie van beheersing met lopen. Een balans tussen niet te hard en niet te langzaam. Rosé, tapenades, een midi-stokbrood, en knoflookcrème paste net in het rugtasje. Bij de wereldwinkel was er een sjaal met verhaal in de mooiste kleuren. Omhalzen. Natuurlijk stond de brug open en in de schaduw werd het wachten op het passeren van de pleziervaartuigen.  Topseizoen, dus ‘tout Nederland’ trok voorbij. Iets later dan verwacht was de entree van de flat een welkome koelte na het gewicht van de zomer.

Spelletjes spelen was zo niet ons ding. Eigenlijk deden we het nooit. Maar het werd de aanleiding voor de diepgang in het gesprek. Eerst gebbegeiten op de golflengtes van de jarige, waardoor sommige van ons wel en anderen helemaal niet de spelregels begrepen  en daarna de diepte in. Niets is leuker. Het bleek dat ik mijn lagerse schoolperiode automatisch op de hunne had geplakt terwijl het in feite heel anders was. De jongsten hadden alleen maar op de Meisjesschool gezeten en ik was van de meisjesschool naar de ‘nieuwe’ school in een andere wijk gegaan. Hoe dat toch werkt, herinneringen, eigen beleving, tijdspanne die vervormt. We drenkten het verleden in een limonsekt en toosten op de toekomst.

Het ijsje in het oude dorp was een goed idee, al was het alleen maar om de kou weldadig op je tong te voelen met een half rondje dorp om te compenseren. Slenter, slenter, lome dag.

Daarna ging het koers naar huis van zus twee. Echtgenoot opgehaald, kritische noten vereffend en op naar het restaurant in een andere stad in de buurt. Wind als een warme mistral op het terras, waar het stadse leven voorbij ruiste in de vorm van de grote gelede bussen, die vlak langszij gleden. Binnen een misverstand over de datum, maar achterin nog een tafel vrij.

Het waren stuk voor stuk luxe hoogstandjes, de gerechten, maar als altijd, in dit soort gelegenheden, was voor mij de ingelegde gember het hoogtepunt. Vijf gangen en een toetje was teveel De vijfde sloeg ik over, maar het zwarte sesamijs , dat grijs uiteen viel op de lepel, was het proberen waard.

 

Toen we om het weerspiegelde kasteel in de slotgrachten kunst, fontein en een zachtroze avondlucht vingen, sijpelden de kilo’s door de voetstappen weg. Eenmaal op huis aan waren we in evenwicht.

Het was vannacht een beestenbende. Buiten voor het raam vlogen de vleermuizen af en aan. Kleine donkere schimmen, van de spouw naar de bomen en weer terug. Mug zoemde wakker en met het licht aangeknipt werd de jacht geopend. Vervolgens kwam wesp plagen. Een nijdasserig gebrom van een kwaaie wesp, die blind tegen de muren en de ramen opvliegt was alarmfase 1. Binnen de kortste keren zaten er vier in mijn schamele optrekje, al dacht ik dat het steeds dezelfde was. Het observeren van het, zich wassende, beestje, toen ik nog dacht er met één te maken te hebben, was niet handig. Er ontstond een verhaal achter het bestaan van het dier. Ik kon niet meer voluit meppen met mijn gevouwen krant. Ze had net zorgvuldig het achterlijf schoongepoetst. Zoonlief kwam toen, op wat mijn moeder een onchristelijk tijdstip zou noemen, thuis. Een geluk bij een ongeluk.

Hij heeft geen enkele band met stekende insecten en ligt derhalve onder een klamboe  met een elektrische vliegenmepper naast het kussen. In dit geval, overvleugeld door overmacht, een laatste middel. Nu met de ramen potdicht, smoor ik in stilte. Het gebrom is opgehouden. De vliegenmepper ligt naast me. Wat de volgende stap is, is kijken waar de haard zich bevind. Er moet haast een nest in de buurt zijn. Mug heeft in de afleiding haar kans waargenomen, maar de jeuk is alweer gezakt. Muggensteken zijn peanuts vergeleken bij de dazen, die rondcirkelen boven het gemaaide gras en zich gulzig vastbijten in het bezwete lijf.

Het organische paste bij het onderwerp waarover ik aan het lezen was. ‘Het boek van Jongen’ van Catherine Gilbert Murdock. Middeleeuwse toestanden in het Frankrijk van 1350. Ik volgde  de pelgrim Secundus en Jongen die bezig waren aan een spannende en lange een voettocht naar Rome. De geur en de stank schimmelden tussen de zinnen omhoog in het rumoer en gekrakeel van de grote stad, die ze aandeden. Alleen het nijdige zoemen van de wespen leidde af. Alles kon altijd nog erger en dat was een troost in deze dagen van onzekerheid, nu er machteloos moet worden toegezien op invloeden van buitenaf. De Pest hield in die dagen huis en haalde eveneens alle zekerheden onderuit. Helaas kostte het geen moeite om daar een voorstelling van te maken.

Jongen bezat bijzondere gaven, die hij zelf niet zag. Gebocheld als hij was, bleek de simpele oplossing voor zijn probleem een ransel op de rug gebonden, waardoor de bochel niet langer waarneembaar was voor anderen en er voor het eerst geen beschimpingen plaats vonden. Als er een probleem is, is een oplossing nabij.

De wespen hadden eieren voor hun geld gekozen door bij het eerste licht dat de nacht in tweeën brak, de wijk te nemen naar elders. Het raam mocht weer wijd open, om met het gekoer van de twee duiven, een in de boom voor het huis en een die antwoordt verderop in de wijk, te horen verhalen over nachtelijke avonturen en hun voornemen voor de aanbrekende dag. De lucht kleurde langzaam roze, een Baker-Millerroze volgens het boek: ‘Het geheime leven van kleuren’ van Kassia At. Clair. Een kleur die, in 1979,  volgens hoogleraar Schauss, minder agressief zou maken. Baker en Miller lieten een cellenblok lichtroze verven in Seattle, waarna het geweld scheen af te nemen. In de jaren erna waren er tegenstrijdige resultaten en de toepassing van het weeë roze nam weer af.

Rustgevend was het zo aan de lucht wel, zeker na de onstuimige nacht. De koele luchtstroom verdreef de muizenissen en even later had het roze plaatsgemaakt voor een warme oranje gloed.

 

 

Gisteren las ik in een oude zaterdageditie van Trouw opnieuw een fantastische recensie van Janita Monna voor het gedicht Waddeneiland van Ida Gerhardt. Ida als vroege klimaatdichter, avant la lettre in het rijtje dichters van nu: Joke van Leeuwen, Bart Moeyaert, Charlotte van den Broeck, Tsead Bruinja en  Ilja leonard Pfeijffer. ‘Deze dichters komen in opstand tegen de vernieetiging van de aarde’ schrijft ze. In het manifest dat ze uitgaven, stond: ‘We zijn lyrisch over de natuur en ziedend over de destructie.’ Janita vraagt zich af of Ida het manifest ondertekend zou hebben.

Ze was een natuurbeschermster. Ida Gerhardt kende ik van naam in de jaren tachtig, maar vreemd genoeg heb ik nauwelijks wat van haar gedichten gelezen. Het was destijds een leven vol gedichten, waar Vasalis altijd hoog aan de lijst is blijven prijken. Natuur leerde ik in die dagen mondjesmaat kennen om met die kennis  later uitgebreid er in te kunnen duiken, toen moederschap niet langer haar oog hoefde te laten vallen op kind. Met de eigen tuin kwam het leerproces dat de liefde voor de natuur voeding gaf. In mijn gedichten is ze terloops aanwezig en spreken woorden existentiële zaken, dood, liefde, verlangen, eeuwigheid als herinnering voor voorbije zaken. In de Mijmeringen is natuur vrijelijk aanwezig en pakt uit. Wat wonderlijk dat de zaken gescheiden blijven in de vorm.

https://www.klimaatdichters.org/

Ik kende de klimaatdichters als groep niet. Iedereen die natuur een warm hart toedraagt en mee wil helpen om vernietiging te voorkomen kan instappen met poëzie, proza, theater en andere initiatieven. Hun website is inspirerend en een stimulans om schoonheid te vangen. Daar valt ook het hele manifest te lezen. De missie is ‘Het herstel van de planeet’ middels de kracht van een wereldwijde kunstenaarsgemeenschap. Het zal in ieder geval bewust maken van het feit dat we zelf veel in de hand hebben. Hier in de buurt zijn deze week achter elkaar drie achtertuinen met stenen gevuld. Grote betonnen leegte met een enkele bloembak erop. Het staat haaks op de volkstuin, waar het een lieve lust is aan hommels, bijen, vlinders, aan woelmuis en haas, aan vogels te kust en te keur, aan pronkende bloemen in uitbundige kleuren. Het is niet moeilijk om te schrijven over zoveel schoonheid en kracht.

Nu de eerste bloei is geweest en met het opruimen van de bruingeworden delen de plant opnieuw haar jonge scheuten geeft, opleeft onder warme aandacht, toont ze haar veerkracht, wat garant staat voor succes. Elke minieme kleine stap in de goede richting is er een en vele stappen zullen net zoals vele woorden in die richting, bergen verzetten. Deze kracht verdient het om beschermd te worden met woord en daad.

Het begint al jong, bij de eerste kiem van kind en bloem, liefde doorgegeven door met recht de vruchten te plukken, gratis en voor niets, de hele dag door. Zelfs de kleine stadstuin met tegels en hier en daar een enkele struik onder de wapperende was. Of zoals bij mijn moeder de forsythia en die ene perenboom, in de lente de bloeiende papavers en de akelei. Een tegel eruit is voldoende voor een geveltuin, een blauwe regen of clematis, een stokroos of geranium.

‘De Akelei’ is door Ida Gerhardt in woorden gevat naar aanleiding van een aquarel van Albrecht Dürer en wordt hier voorgelezen door Piet de winter. Het is de herinnering aan mijn moeder die de akelei haar kracht geeft, met haar prachtige kleuren en dansende bellen. Ze is om te koesteren.

 

 

Vroeger dan verwacht belde zus aan. Alles stond al in de steigers. Een koeltas met de resultaten van koelkastschumen, een in de haast gemaakte geschaafde courgette/paprikaslade met appelazijn, olie en peper en zout. Twee flessen water, een plat, een met prik. Alle zussen hadden een koelkastschouw gedaan en het beloofde  een goed gevulde picknick.

Het weer was prachtig, bestemming snel gekozen met een losse toets, een plekje aan de Linge ergens tussen Buurmalsen en Culemborg. Bij een verleidelijke idyllische, schaduwrijke plek aan het water zouden we aanmeren. Onze reputatie is er een van lang zoeken. ‘Als we naar de Lingedijk gaan komen we er vanzelf,’ dacht ik. Maar de Lingedijk was afgesloten en we werden een groot stuk omgeleid. Uiteindelijk zagen we de borden van Mariënwaerdt. De Linge werd losgelaten bij het zien van de grote walnootbomen, waardoor de zon schaduwrijke flinters strooide, aan de rand van een gedorst stuk land met een aantal rondstappende ooievaars.  De perfecte locatie, uit de zon onder  een beschermend bladerdek.

 

De wind tussen de bomen was verfrissend. De lucht was strakblauw en buiten de bomenrij hing de warmte als een deken over het vlakke kleurrijke land. Het geel kreeg kracht door het blauw en groen. Meer was niet nodig . Op de kleden stalden we alle meegebrachte waar uit. Salades, filet, de courgette, tomaat, bruin brood, toost, rijstcrackers, kers, druif, water, witte wijn en rosé. Zus had een jurk en een bloes, besteld op internet en een regelrechte miskoop, die we natuurlijk alle vier moesten passen. Achterstevoren leek het op de schorten van vroeger, de bloes was een floddertje eerste klas en ik had exact dezelfde besteld maanden geleden. Dit was al net zo’n debacle.  Het zorgde wel voor de lol. Bloes kon ook nog als sjaal omgeknoopt. Ik kreeg de jurk mee als schilderschort, maar de twijfel voor vruchtbaar gebruik blijft.

 

Aan de overkant was een groot veld met geel, ik dacht eerst zonnebloemen, maar bij nadere inspectie bleken het ontluikende pompoenen te zijn, met haar gele bloemen en klein vruchtbeginsel. Midden in het veld stond een toefje veldbloem. Zomaar, alsof de natuur zelf met cadeautjes had gestrooid. De ooievaars waren nu op dit veld aan het stappen. Zus drie kwam ze van dichtbij vereeuwigen en ik haalde er een paar met het toestel dichterbij. Ze blijven gracieus met hun klepperende snavels en hun lange stelten..

Het was genieten. Van elkaar, van al het lekkers met een goed gesprek over keuzes maken, gekkigheid en gemijmer en natuurlijk de traditiegetrouwe foto van vier met de zelfontspanner, zoals bij iedere andere picknick. Zuslief berekent de afstand en de neer te vallen plek, waarna er altijd hilariteit ontstaat en de lach verzegeld is. Veel van deze picknicks zijn voor een dagje uit of op vakantie, maar dit was een spontane actie van tussendoor.

Even spontaan veranderde de gezelligheid weer in natuur, schoon opgeleverd voor de in grote getale voorbijtrekkende e-bikes en fietsers. Met een koffie en thee bij Proeflokaal Marie besloten we de dag. Slipper van zus vier was ter ziele, dus liep ze op de grote bergschoenen van zus twee onder haar zwierige zwarte rokje de landswinkel in. Voor geen gat zijn ze te vangen, die zussen van mij.

Ouderwets hoedjes passen en bedenken dat we niets nodig hadden en daarna ras op huis aan met de belofte om het zaterdag nog eens dunnetjes over te doen. Lucht-kussen en gezwaai. Het was weer een waar genoegen.

 

Een broodbakje diende als bramenbakje. Voor het zover was, hadden we er al een hele dagtaak opzitten, kleinzoonlief en ik. Ik had hem opgevist bij het zwembad. Niet in het bad zelf, maar uit het badhokje waar hij bibberend in zijn natte bullen aan kwam lopen. Zo’n hokje is in mijn beleving altijd te  krap geweest. Het was decennia geleden dat ik me in een badhokje bevond. Nog vele jaren eerder waren ze met mijn puberlijf te verkiezen boven de grote schapenhokken, waar alles door elkaar zich om moest kleden. Al keuvelend bereikten we de auto. Eerste gang was een ritje naar mijn geliefde kweker, die op vakantie bleek. Iets verderop was een tuincentrum. Twee paarsbloeiende struikjes voor de lege plek gekocht en een paar kleine mensen handschoenen, de lichtblauwe graag. Kleine wensen komen altijd uit.

Met de buit in de kleine blauwe prins naar de supermarkt voor een ‘spekkie-voor-je-bekkie-maaltje’. Twee halve stokbroden, een croissant, mierzoete toetjes, niet de meest gezonde maar met smarties natuurlijk, chocomel(weet je wat ik het allerlekkerst van de wereld vind…), vers gesneden fruit van allehande, tzaziki en een surpise-ei, die zonder choco-vingers direct opgepeuzeld werd. Verwenoma, volgende keer weer gezond.

Op de tuin zelf de rugzak met de meegebrachte dino’s sjouwen, terwijl ik in evenwicht met twee tassen de spierballen liet rollen. Twee kleine benen drentelden mee, de ogen speurden naar de grond. Honderd vragen over de ringslang, verwachtingsvolle blik. Bij de tuin eerst de handschoenen aan. Noeste arbeid en daarna lekker eten, bedachten we. Scheppen met de manshoge spa voor kleine jongens lukte wonderwel. Gieteren was feest. Lekker veel water in het gat en de struikjes erin met de dinonamen: ‘de Calyopteris’. Na gedane arbeid is het zoet rusten. Op de zachte kussens, al het lekkers op de tafel, in de schaduw. Lekker smikkelen, van alles een beetje en soms heel veel. De twee toetjes gingen schoon op.

Daarna was de grootste wens om het water te gieteren. Broeskop erop en honderd zonvangende stralen water verhoogden de feestvreugde. De onderkant sproeien was in alle vrolijkheid teveel beknotting. Grenzeloos kreeg alles een pets water aan de voorkant en ik reikte tot over de achterkant van de bloembedden. Daarna was het de beurt aan de bramen. Binnen de kortste keren was het bakje vol. Twee frambozen, heerlijke kleurencombinatie, mochten er ook bij. Giegelend bij de springbalsemien met haar springzaden en kriebel in de knijphand. Volgend jaar heb ik vast een springbalsemienenbos.  Ik moest de deur van het atelier ver open duwen, om hem de dikke hommels en bijen te laten ontwijken, die nektar zogen uit de kelkjes en vlak voor de deuropening hun goedkeuring bromden. We zochten in de insektenboeken naar de tong van een bij. Een bruine buistong.

 

De grote Thyrannosaurus Rex kwam te voorschijn. De klei ook en op het meegebrachte oude laken kleide ik een evenbeeld van de dino voor hem. Met takjes als ogen, topzwaar en gestut met nog meer takken het lompe lijf met de armen en de poten, schubben met het aardappelschilmesje en zelf nog steeds viezehandenbibbers. Zien doet deuren openen. Ook een bonkje klei om te rollen en te rillen. Serieuze gespreksstof over kwaliteiten, iedereen kan wat, soms kan je goed voetballen, soms hard rekenen en soms alles weten over dieren.  Hij kon veel, maar tekenen niet. ‘Als je wat wil leren, moet je het proberen’, dook een van mijn lijfspreuken op met een grote grijns. ‘En zo is dat. Nu gaan we scheuren. Dat is een heerlijk werkje’. Repen scheuren van de het grote oude dekbed, kleine lappen maken als schilderdoekjes, met de tanden op elkaar hulkte hij de lappen uiteen, waar ik ze ingeknipt had. Succes verzekerd.

Tikbal met het oude verweerde bowlingsetje. De pionnen wilden niet staan, dan maar liggen en aantikken met de bal. Hij scoorde er vijf, ik raakte er een. ‘Ik maak een punt voor jou erbij’ troostte hij en schoof rechtstreeks mijn hart in. Met mama en zus kuierden we naar de auto.

‘Ik heb het hol van de ringslang gezien’, vertelde hij trots aan tafel. ‘Het is gemaakt van stro’. Pannenkoeken waren de kroon op het feest. Als een (c)omaroosje droomde ik die nacht van dino’s en kleine handschoenen, ringslangen en springbalsemienen. Een groot en uitbundig pretpakket.

 

Een lummeldag was het resultaat van eerst Zomergasten terugkijken. Onder de indruk van Nazmiye Oral door haar mooie werk, haar uitstraling en haar ideeën, viel er genoeg te peinzen en kwam er weinig uit handen. Eerst ging het haar in de Henna. Het nieuwe grijs mag dan in de mode zijn, maar henna-auburn valt ook niet te versmaden. Een klus, die wat tijd en zorgvuldigheid vergt. Met moed, beleid en trouw verwordt de badkamer niet tot een smeerboel. De hennapap moet niet te dun zijn anders loopt ze je nek in, maar ook niet te dik, want dan dekt het niet goed.

Met een hoofd in de henna kan je weinig anders dan verder kijken naar het programma en ondertussen een zomerbeurt aan de voeten geven. Polijsten, invetten en aflakken. De poezelige voetjes zijn er weer. De henna heeft goed gepakt. Het haar ziet er vol en glanzend uit.

Geen zin om naar de tuin te gaan. De dreigende lucht stort een heel kleine, dikke droppel-bui uit, maar meer is het niet. Appje naar dochterlief, morgen bramen plukken met kleinzoon op de tuin. Een goed plan.

Het idee zorgt ervoor dat ik klaar wakker ben op een heerlijk vroeg tijdstip. Pluis heeft me in eerste instantie gewekt. Sinds ze op dieet is is ze veel levendiger en slaapt minder. Ik dus ook. Ha ha. Toen gisteren de dag kabbelend voorbij trok ben ik de keuken ingegaan. Met zoonlief terug van vakantie kon er wel wat gehusseld worden, want er is een dankbare afname. Met publiek werkt het beter. In de koelkast vond ik  een wat bejaarde aubergine. Met een recept voor ‘Pikante harissacouscous met feta en olijven’ ging ik aan de slag. Omdat niet alle ingredienten voorhanden waren, zocht ik uit de voorraad een passende smaak erbij. De feta liet ik weg en de olijven werden vervangen door een pesto. Pas aan het eind, daar waar de harissa door de couscous werd geroerd, ontdekte ik dat ik geen harissa meer had. Dat betekende zelf maken, want wat is harissacouscous zonder harissa? Het was goed te doen en eigenlijk had het, achteraf gezien, veel meer smaak. Dat bleek toen ik, trots op mijn brouwsel, in de koelkast een potje harissa vond. Mijn eigen maaksel was iets minder pittig, maar lekker vers met de rode pepers, de knoflook, de kruiden en de tomatenpuree.

Dat houden we erin. Eigenlijk grijpen we zo snel naar kant en klaar, terwijl zelf maken een middagje keuken en veel voldoening oplevert. Met zeeën aan vrije uren is het een goed voornemen.

Tijd om een klein programma te bedenken voor vandaag.  Een tochtje naar de kweker is een goed idee.  Dan kan de lieve kleine schat meehelpen een mooie volle vaste plant voor achter in de tuin uit te zoeken. Ze moet komen op de plek waar ik eergisteren schoon schip maakte en de melde en het perzikkruid heb verbannen. Het is er een beetje schimmig en het heeft behoefte aan kleur.  Er staan nog wat wilde korenbloemen en een malve, beide wat slap en pierig, want hoog doorgegroeid om boven de melde te komen, die al okselhoog stond. Als we de klus samen klaren wordt het zijn plant, misschien moet het dan wel een struik worden. We zullen zien.

Daarna lekker lunchen en niet vergeten bramen te plukken die met hun glanzende dieppaarse velletjes boven op het Jip-en-Jannekepoortje roepen: ‘Pluk mij, pluk mij’. Daar hoort een klassieker bij. Het sprookje van vrouw Holle in geuren en kleuren. Een makkie met een toet vol bramen.

Zomergasten gaat weer in de herhaling. In een week delen ervan terug zien levert mij meer rendement op dankzij de concentratie die er dan is. Gisteren was Nazmiye Oral te gast. Zo strikt Inez Weski buiten haar privéleven bleef, zo diep ging zij erin. Mooi om te zien dat het dan geen sensatie brengt, maar dat het even puur en ontroerend blijft.

Vanmorgen keek ik de hele documentaire van Phone of the Wind terug. Itaru Sasaki plaatste de witte telefooncel met de zwarte telefoon op een heuvel in zijn tuin in Otsuchi om te praten met een overleden neef. Sinds de aardbeving en de tsunami van 2011 in Tohoku hebben veel mensen de weg gevonden naar de kleine telefooncel.  Ze praten tegen hun overleden of zoekgeraakte familieleden of zijn stil en denken aan ze, voelen zich verbonden. Sommige hebben hun hele gezin verloren en putten moed uit een kort gesprek met deze, niet aangesloten, telefoon. Letterlijk een houvast wordt die kleine zwarte hoorn, waar het genadeloos stil blijft en die toch zoveel oplevert, omdat het de ziel opent. Het is ontroerend om te zien hoe die telefooncel de seizoenen trotseert en geduldig aanhoort wat haar bezoekers meegeven aan de wind. De laatste scène volgt een gezin met drie kinderen en hun moeder. Thuis spreken ze zelden over hun vermiste vader. Als dochter de deur doorgaat en de telefoon oppakt, verbreekt ze het jarenlange zwijgen. Daarna konden ze als familie samen huilen en praten over het verlies, de lege plek, de beloften die nooit meer ingewisseld zijn. Deze speciale plek werd de sleutel naar de deur van diep weggestopte gevoelens.

Wat een mooi symbool is het geworden. Niet in de laatste plaats door de koperen bel die in de boog hangt voor de cel. Het sonore geluid in de wind versterkt de verbondenheid en brengt rust. Het uitzicht op de nu zo stille zee eveneens.

Na de docu blijft het lang stil in mijn hoofd. Troostrijke plekken, we zijn ertoe geneigd. Vanmorgen toen ik mijn ogen open deed na een goede lange nachtrust en een wonderlijke droom, kleurde de hemel vuriger dan ooit in een belofte aan water in de sloot vanavond. Daar hoop ik nét zo vurig op om de komende beloofde hittegolf te compenseren. De vroege ochtend is mijn ‘memento  mori’ voor velen die met mij meegelopen hebben en er niet meer zijn. Ze zijn er, in mij, maar geruststellend genoeg ook in het al. De tuin is eveneens zo’n plek. Bij elke bloeiende bloem houdt mijn moeder mijn hand vast. Dankzij de papavers, de forsythia en de bloeiende perenboom in haar schamele stadstuin, waar de was boven wapperde dat het een lieve lust was. Op balkon en in de tuin haalt de was niet meer het zicht weg van de schoonheid, omdat daar haar betekenis te voelen en te vinden is.

Zo is het kaarsje opsteken losgeweekt van de kerkelijke riten en een eigen ritueel geworden. Een vlammende gedachte aan de geliefden en speciale warmte voor de lege plekken. Het werkte derhalve niet, toen we in een kleine kerk van een Portugees dorp een led-waxinelichtje mochten ‘opsteken’ voor een luttel bedrag. Zo’n knipperend kunstlichtje heeft niets meer te maken met het staren in een flakkerende kaars, die daarmee de gedachte leidt.

De meerwaarde van ‘The Phone in the Wind’ is dat ze uitkijkt over de zee, die nog steeds vele vermisten herbergt en het feit dat je in alle beslotenheid je ziel en zaligheid kan uitspreken in alle emoties die er zijn. Met heftigheid, of stomgeslagen, maar wezenlijk.  Gemis in vorm gegoten.

 

De lucht speelde een spelletje. Steeds weer trok ze donkere wolken over de lichte heen om vervolgens elke te verwachten regen achterwege te laten. Geen donderbui, geen bliksemschicht kwam eruit. Even later wenkte ze uitnodigend met een vrolijke zon. Ondanks haar grilligheid toch naar de tuin. Achterbuuf en man waren verwoed bezig geweest om het achterstallig onderhoud in hun paradijs te vereffenen. Buuf heeft een prachtige bloementuin met een stukje moes en oneindige groene vingers. Onder haar werkende handen had zich op het terras voor de vijver een berg onkruid, en uitgebloeid  en verlept groeisel verzameld. Man maaide gras.

Stimulerend werkte het. Mijn vlier had dankzij de regen, ‘groeizaam weertje, meneertje’,  lange uitlopers gemaakt en moest tot ooghoogte teruggesnoeid worden. ‘Klop, klop’ klonk het en daar was de Oude warempel. Terwijl ik op de snoeikruk het onkruid en de vliertakken aan het kortknippen was om het mee te kunnen nemen, vleide hij zich tegenover me in het gras en stak met een ‘grappig’ verhaal van wal. Dat werkte een tikkeltje averechts. Eerst moest de lucht goed geklaard, met alle fricties van de laatste tijd. In die zin was die dreigende lucht op de achtergrond een passend plaatje.

Het beestje bij de naam noemen schept een hoop duidelijkheid. Eerst wentelde en draaide het voortdurend om een ‘quid pro quo’ en wat er allemaal uit dankbaarheid was verricht voor mij en achterbuuf. De kern lag elders. Het ging om vriendschap en genegenheid en wat dat inhield, om communicatie en helderheid, om eventuele gedachten te benoemen en niet met aannames te werken. We praatten over gevoelens en spraken twijfel uit, over menselijk handelen en de interactie binnen een relatie. Over je niet aangevallen voelen, maar je proberen te verplaatsen in een ander. Het gesprek had diepgang en gaf behoorlijk wat stof om over te mijmeren.

Bij het weggaan vroeg hij om de volgende dag samen misschien het onkruid aan de voorkant te ruimen. Een deur die openging.

De lucht klaarde letterlijk ook op, dus was het nog een genoeglijk uurtje observatie van alles wat vloog. In de bloeiende springbalsemienen zwermden dikke hommels met goud op de heupen van bloem naar bloem, dronken van nectar tikten ze soms tegen mijn arm of tegen de ruit. De koolwitjes konden de nieuwe rottende appeltjes op de schotel nauwelijks weerstaan en speelden erboven diefje met verlos. Tot mijn grote vreugde zag ik dat de anemonen waren opengegaan. Tere roze bloemen met hun grote gele harten, cadeautjes waren het nu de knoppen zich eindelijk ontvouwden. Lang verwacht en toch gekomen.

Ook het Zeepkruid stond te pronken met haar bloemen. Lekker bed was dat geworden, een van de resultaten van het ‘quid’ van de oude voor de verwijdering begon.

De geranium klom tegen het hek verder de wilgenbomen in. Een waterval aan bloemen. De natuur ademde vooral dankbaarheid voor de groeizame afwissseling van de laatste weken. Met een goed gevoel sloot ik het atelier. Had ‘zus op doek’ nog wat willen kneden. Haar ogen waren in het gezwoeg te klein geworden, maar door het lange gesprek, ‘first things first’ is niet voor niets mijn motto, was daar niets van gekomen.

Vannacht kwam zoonlief terug van vakantie en heeft zo zachtjes gedaan dat ik niet wakker werd. Om twee uur schoot het door mijn hoofd dat hij er bijna zou moeten zijn. Bij iedere auto die langs reed, gluurde ik naar het bekende wit, terwijl hij allang en breed in dromenland was. De slaap kwam laat weerom.

 

Een donderende slag zorgde ervoor dat Morpheus armen niet langer de slaap wiegden. Bij de tweede was ik helemaal klaarwakker. Het hemelwater gutste al naar beneden en te laat zag ik het beeld van de drijfnatte blauwe kussens op de tuinstoelen liggen. Niets meer aan te doen. Licht uitknippen en genieten van de grilligheid van flits en het razen van de donder. In een nachtelijk uur, als het heelal om de paar minuten een foto schiet van de wereld, is het makkelijk voor te stellen dat men er vroeger hele verhalen bij dacht. Als het inslaan niet zo eng was, had ik er onbevangener onder gebleven.

Eenzelfde bunker achter de volkstuin

Er lag aan die angst nog een andere traumatische herinnering aan ten grondslag. Tijdens de vakantieontspanning waar we als kind naar toe moesten, werden we bij onweer als makke schapen in een hok gedreven. Dat hok waren de bunkers die her en der op het sportveld stonden, te klein, te muf, te betonnerig. Het leverde gegil en hartverscheurend gehuil op bij elke donderslag. Daar tussendoor bibberden we de moed bij elkaar met iedere stilte die volgde. Mijn aversie voor deze weken groeide met de jaren en met onweer ben ik op mijn quivive. Niemand krijgt me op zo’n moment meer in een schapenkot. De schoonheid en de kracht kan ik dwars door de herinneringen wel zien.

Te vroeg wakker dus en het hield ook weer op. Het bleef lang donker. Pas om half zes begon de lucht te klaren. Aan het onweer gingen een paar broeierige dagen vooraf. Een lunch gisteren op de binnenplaats bij dochterlief was nog te doen. Prietpraat, kleindochtergenot en lekkere boterhammen onder de gingko, schoonzoon schoof aan, een korte pauze voor de harde thuiswerker. Over de muur heen popten als duveltjes uit een doosje het buurjongetje en kleinzoon op. Ze waren bij de buren aan het spelen. Steeds toonden ze hun nieuw veroverde buit. Boterham met hagelslag, orio’s, koffiekoekjes en ze verlegden grenzen door af en toe bijna op het muurtje te gaan zitten wat altijd weer eindigde in een waarschuwing, waaraan ze schuifelend gehoor gaven. Kleine doerakken.

Twee dagen minieme bezigheden leverden de zin voor een fietstocht, niet in de laatste plaats om even verkoelende wind door de haren te voelen. Tocht rond de stad met de luid spinnende ebike.

Langs het industrieterrein Het Klooster was ik nog nooit geweest.  Hier lagen op afstand van elkaar drie kazematten in het water. Hun betonnen staketsels staken ruig uit en waarom ze daar in het water lagen en niet ergens op het land stonden, had alles te maken met het verbreden van de sluizen. Bovendien, omdat ze tot het werelderfgoed behoorden, als onderdeel van de Waterlinie, lagen ze op hun kant, om te tonen dat ze verplaatst waren. Haal iets uit de context en het krijgt onmiddellijk een ander aanzien. Hulpeloos en droefgeestig. Ze zagen er verloren uit met hun fundamenten als afgebrokkelde tanden in de gapende mond.

In het kanaal lagen de grote schepen aangemeerd met namen als Sirius en de Amor Vincit naast oer-Hollandse Janna’s en Geertruida’s. Het fietspad was vriendelijk en de wind deed wat het beloofde. Ze wapperde het gemoed door elkaar.

 

Aan het eind van de tocht achter mijn wijk vond ik een kudde biograzers au naturel in het hoge gras en waande me even op de grote stille heide. Het onweer schoof voor het plaatje. Er stonden geen bunkers of kazematten om in te schuilen, daar niet.

Van de nood een deugd maken is een wonderschone eigenschap. Het schept mogelijkheden, omdat het de creativiteit aanboort en nieuwe wegen opent.

Het boek ‘De fantastische Meneer Vos’ gleed gistermorgen door de brievenbus en in een uurtje was de doordenker van Roald Dahl uit. Als vanzelf zweefde het spreekwoord de gedachte binnen. Het was precies wat de De Fantastische Mijnheer Vos moest doen als hij en zijn gezin in doodsnood verkeerden.

Vos werd belaagd door drie boeren, die het op hem gemunt hadden. Een vos verliest nooit zijn streken. En Mijnheer Vos was in de nachtelijke uren op jacht gegaan om drie kippetjes te verschalken voor het hele gezin Vos. Dat deed hij iedere nacht. Mijnheer Vos kende derhalve de weg naar hun voorraadschuren en kippenhokken al te goed en kon blind varen op zijn instinct. De boeren groeven de halve heuvel af om hem te grazen te nemen en belegerden met hun knechten met geweren het hele terrein, toen Familie Vos dieper waren gaan graven. Ondertussen had Mijnheer Vos ook weer de weg gevonden naar al het lekkers van de wereld op de erven van de boeren zelf. Als een pater familias zorgde hij voor alle gravers die onder de heuvel hadden gewoond en nu door de afgravingen in nood verkeerden. Das, wezel, mol en zelfs konijn en al hun gezinnen mochten aanschuiven bij een groots diner. Vos ontvouwde voor dit publiek zijn visioenen van een ondergrondse stad, waar iedereen in pais en vrêe kon leven. Het feestmaal, waarmee het boek eindigt, is een nieuw begin.

Dierenwerelden in boeken zijn vertederend. In mijn grootste kinder’bijbels’ huizen dieren. Ooit begon het met de liefde van Remi in Alleen op de wereld voor de drie honden van Vitaliis en het aapje Joli. Daarna volgde de uil Oehoeboeroe uit Paulus de Boskabouter van Jean Dulieu, Erik of het klein Insectenboek van Godfried Bomans, de zangerige beschrijving van Het krink’lend wink’lend Waterding van Guido Gezelle , de muisjes van Pinkeltje en Snorrebaard de poes van de hand van Dick Laan en daarna volgden een trits aan dierenverhalen. Dertig jaar voorlezen in de groep leverde een keur aan grootheden op. Hollandse grootmeesters waren Toon Tellegen, Max Velthuijs en A.M.G. Schmidt. Zij waren de basis van mijn liefde voor de planten-en de dierenwereld.

Wie ooit ‘Duiffies’ heeft horen zingen door Leen Jongewaard, boven op het dak kan niet anders meer dan liefde voelen voor deze vogels, ook al ziet de goegemeente ze aan voor vogels met veel stadse fratsen. Er zijn ontelbaar veel boeken meer, teveel om op te noemen. Maar ze zijn de reden om, als ik in de tuin zit voor het atelier, vertederd te zijn door de kleine woelmuis, die naarstig de kamperfoelie inschiet of wegduikt onder de paarse dovenetel.

In de groep hadden we wandelende takken. Ik was helemaal weg van die kleine danseurs, die zo stilletjes wiegend op je arm onhoog konden kruipen. Ze waren het insect bij uitstek om kinderen te laten wennen aan kriebelende pootjes op hun vel, net als Lieveheersbeestjes en pissebedden, spinnen zochten we in de struiken om ze in het web te bewonderen. Soms waren er ouders bij die openlijk griezelden, maar dan konden de kinderen vertellen, hoe prachtig ze in hun nietigheid waren. Door de goede eigenschappen te tonen maak je ook van een nood een deugd. Angst versus schoonheid.

 

Ooit liep er langs de richel van het schoolgebouw een spitsmuis met een snoetje als dat van een mol. Met alle kinderen hebben we geobserveerd hoe hij er uitzag en wat hij ging doen, want ze nam er alle tijd voor en bleef, uit angst, zitten waar ze zat.. Het zijn de heerlijkste biologische lessen die je je maar kunt wensen. Door bepaalde eigenschappen te roemen kreeg het lijdend voorwerp meer betekenis en oogste vooral bewondering. Van de angst een verwondering maken in variatie op een thema. De wandelende takken dansten, de spitsmuizen liepen spitsroeden, de slakken konden tekenen met hun glijsporen, de wormen waren uitstekende gangengravers, wat goed te volgen was in het wormenhotel, pissenbedden werden balletjes.

 

De Nederlandse kinderboekenhelden zijn samen met Roald Dahl, Lobell, A.A. Milne, Lewis Carrol en (knispervers) Charlie Mackesy, auteur/illustrator van het boek  ‘De Jongen, de Mol, de Vos en het Paard’ de sleutel tot een eigen paradijs. De boodschappen die doorschemeren zijn onmiskenbaar kleine handgrepen voor een rijkere wereld.

 

Midden in de nacht speurde ik op mijn telefoon naar de afstand die ik die ochtend zou rijden. Met mijn door slaap vertroebelde blik zag ik 1 uur en 45 minuten. Terwijl ik hengelde naar KlaasVaakzand sloeg ik rücksichloss de informatie door naar de planning. Het betekende om half zeven douchen en om half acht weg.

Alles verliep naadloos volgens vooropgesteld plan en om half acht zoefde de kleine blauwe Prins over ’s lands wegen. De dag beloofde wind, zon en prachtige wolkenluchten. Zorgeloos en luidkeels zong ik mee met het overbekende repertoire van de radiozender. Cruisecontrol betekende in een gestaag en wat gezapig tempo over de A2, ooit wijs geworden door eerdere overmoed en de bijbehorende prent. Mijn oog viel op de verwachte aankomsttijd. Daar werd ik wakker. Huh. een uur vroeger dan gepland zou ik aankomen. Koortsachtig nadenken leverde de oorzaak van de gemaakte misser op. Mijn trouwe reisleider had die nacht nog op ‘snelwegvermijdend’ gestaan.  Hier moest van de nood een deugd gemaakt, dus negeerde ik bij Castricum de te nemen richting naar de plaats van bestemming en zette koers naar zee.

 

Net op tijd om de dans van de meeuwen op het verlaten strand te mogen aanschouwen. Ze krijskweelden er een lustig deuntje onder terwijl de rollende golven de baspartijen verzorgden. Ze buitelden achter elkaar aan en deden acrobatische hoogstandjes met vrije val, gleden met de winden mee en voerden dalende glijvluchten uit. Ze daagden elkaar uit met hun escapades. De eenzame paraglider verderop buitelde op eenzelfde manier al wedijverend met de vogels mee.  De natuur, hij  en ik in ons element. Geen dag kon mooier beginnen dan deze.

 

De zon warmde zich op, maar koude ochtendwind prees mijn stola en de jas, in de haast aangetrokken, omdat het kouder leek dan ik had verwacht. Hier en daar trokken de eerste honden hun baasjes ongeduldig en gretig voort met de koude zilte zeelucht in hun neusgaten. Een uur was ruim voldoende om verkwikt weer in de auto te stappen en het adres te zoeken. Vriendinlief al bijna een jaar lang niet gezien. Coronaknuffen bleven hangen in de lucht, toegeworpen kushanden en koffie, zitten en bijkletsen. Het grote sparren kon beginnen. Tussendoor werd er geëxperimenteerd, plannetjes uitgedacht, broedsels vorm gegeven. Duwen en trekken op alle fronten. In de geconcentreerde stiltes die er vielen krasten en schoven, wreven en droedelden de hulpmiddelen over het doek. Tussen neus en lippen een broodje gebakken ei van het thuisfront en alles wat er aan hiaten in samenzijn te vullen viel. Samen prime time, even helemaal niemand anders. Om gedachten de vrije loop te laten, om toekomst een plek te geven en de wereld te verkleinen tot de eigen leefomgeving. Het allerbelangrijkste, om door te kunnen met de imperfectie van de realiteit.

Te snel was de dag al weer voorbij. Met de belofte voor de herhaling was vriendin klaar voor de volgende betekenisvolle opdracht en denderde de weg onder mijn wielen richting Utrecht. Thuis wachtte zoonliefs boodschap in de app dat hij net als ik op zoek was gegaan naar het natuurschoon, de stilte en  de schoonheid van la douce France en dat hij er steeds meer liefde voor voelde. Tussendoor legden ze grote afstanden af. Ik dacht terug aan toen ik jonger was dan hij nu en zus en ik samen datzelfde land hadden doorkruist in een oude Renault zes. Van Noord naar Zuid en en van West naar Oost, waarmee de liefde een feit werd. De boeken van Benoite Groult en haar beschreven ruige landschappen van Bretagne en Normandië hadden de hang naar dergelijke landschappen alleen maar vergroot. Kliffen en zee, beukende golfslagen op het harde steen, de roep van de natuur.

Met een glimlach schoof de ochtend voor dat beeld, stukje verlangen, stukje voldoening, stukje vervulling. Een stukje deel van het geheel.

 

 

In de ochtend eerst maar eens een stukje zomergasten gekeken. Inez Weski is een integere vrouw met een stevig zelfbeeld. Als er iemand is die bewust leeft, is zij het wel. Haar persoonlijkheid schittert door alle woorden heen. Hiet zit iemand die weet waar ze voor staat. Gaandeweg het gesprek wordt mijn respect voor haar alleen  maar groter. Ze beheerst als geen ander de ‘Kunst van het zwijgen’.  Het is een verademing in deze tijd van complottheoriën, vermeende goeroes, hysterie. Een week lang goed voor iedere ochtend een half uur kijkplezier. Het is het hoogste goed. Gewoon te zijn, zonder veronderstellingen en aannames, maar de informatie op je af kunnen laten komen, zonder waardeoordeel te vellen. Daarbij zelf ook puur te blijven, zonder de emotie te kleuren rond je persoon en weinig tot niets vrij te geven over je privé-leven. Dat zouden veel meer mensen moeten oefenen. Inez, je bent eenheld

Ze startte trouwens met een beeldschone animatiefilm van al wat jaren geleden, waar ik van het bestaan niet wist. ‘Fantastic Mr Fox’ van regisseur Wes Anderson naar het boek van Roald Dahl, een van de weinige boeken van zijn hand die nog ontbreken in mijn verzameling Dahlboeken. Vos wil niet langer wonen in een hol onder de grond, want dat zorgt ervoor dat hij zich arm voelt. Hij wil hoger op. Als hem dat lukt ligt de weg open, letterlijk, naar een nieuw begin.

De tuin lag er heerlijk bij, hier en daar moest het uitzicht weer open gesnoeid worden en viel er wat onkruid te wieden. Even daarvoor had ik bij de Hema twee bestelde foto’s opgehaald. Het had wat voeten in de aarde, want het bleek dat er ergens een foutje op de lijn zat. Met veel geduld zocht men mee naar oplossingen. Daar hou ik van, een klantgerichte vriendelijke service. Een van de foto’s wil ik op doek, maar het is door de gelaagdheid moeilijk te realiseren. Een onvervalste uitdaging dus. Vandaag ga ik die aan in Castricum. Doek mee, foto mee, oud laken mee om het natte doek terug te kunnen vervoeren. Straks is alles klaar voor het experiment en anders gaan vriendinlief en ik samen wat opzetten, wie weet. Lekker sparren, want dat mis ik af en toe. Het is voeding bij uitstek voor nieuwe ideeën. Dan is de Bernagie maar een stille broedplaats.

Om te zien hoe een en ander werkt ga ik, naar de foto, aan de slag met aquarel. Heerlijk om te doen. Daar draait het om. Stort je in het proces, ook daar ligt inspiratie te wachten.

Thuis is er een volgend stukje ‘Weski’. Ze laat ons authentieke beelden zien in een fragment van de film ‘Dawson City: Frozen time’ over de goudkoorts in 1896 in Klondike, Canada. De beelden zijn schrijnend. Het laat zien hoe mensen in staat zijn om elk gevoel voor bewust handelen  te vergeten om wat voor reden dan ook en koortsachtig,als kuddedieren, ergens achteraan te lopen. Voor gisteren was het genoeg informatie. Er kon niets meer bij.

Pluis ligt lekker te soezen aan het voeteneinde. Ze slaapt haar schoonheidsslaapje en kan dat heel lang volhouden, jaloersmakend ontspannen. Heerlijk om in de vergetelheid te verzinken en nergens meer om te malen. Dat wil ik beter onder de knie krijgen. Nu buitelen te vroeg allerlei beelden door elkaar heen en gaat inslapen niet vanzelf als ik eenmaal wakker ben geworden. Buiten nemen de geluiden toe, de dag ontwaakt. Tijd voor nieuwe ervaringen.

 

De dag begon alsof ze ons wilde voorbereiden op de hoogtepunten die komen gingen. Ze kleurde prachtige schakeringen van zacht roze naar oranje toe.

Een kleurrijke dag, dat bleek toen we aankwamen wandelen bij Voorlinden, dochter en ik. De hele weg lang hadden we gekeuveld over waar moeders met dochters nou eenmaal gesprekstof genoeg hebben liggen. Kleine en grote vreugde en zorg over de kinderen, verwachtingen, werk en vakantie. De eeuwige invulling van het leven. Geloof, hoop en liefde, al was de betekenis daarvan bijgesteld en kreeg het een geheel eigen invulling.

Het weer was net zo wispelturig als de onderwerpen van gesprek. Het bleek frisser dan we dachten, maar dat mocht de pret niet kreuken. We begonnen met thee voor dochterlief en latte voor mij  binnen in het welhaast leeggeruimd, duidelijk anderhalvemeterproof, voorname oude restaurant en wachtten op het gereserveerde tijdstip, dat we naar binnen mochten.

Geen straf om buiten tussen de fantastische door Piet Oudolf aangelegde tuinpartijen te wachten tot de rij voor ons slonk. Overal waar het oog strekte was het een golven van zinderende kleuren, wuivende grassen, prachtige bloembedden. De donkere boompartij erachter bracht nog meer intensiteit in de beleving.

Aanvankelijk wilden we beginnen bij Momentum, maar daar waren opa en oma op stap met kleinkind en bleven eindeloos lang staan bij elke kunstvorm met een heel verhaal erbij. De zalen van Rendez-vous waren nog rustig, soms zelfs bijna leeg.

  

Opvallend door de doordringend klanken is het ‘Singer Trio’ van William Kentridge, waar de Singer naaimachines een klaaglied laten horen van samenzang en de klanken een blikken nasmaak krijgen door de erop gemonteerde megafoons. Een vleug gemoedelijkheid, weemoed en opstandigheid ineen.

Ze onderschrijven de ‘Food for thought- Al-Muállaqât’, waar Maha Malluh ons op trakteert. 95 alluminium kookpotten, overduidelijk gebruikt. Door de samenstelling, allen hangend aan de wand, refereren ze aan de hangende Odes, de zeven arabische gedichten uit de zesde eeuw. De geslagen potten en pannen fluisteren poëzie en levensverhalen van Bedoeïnen door de eeuwen heen. Met het klaaglied als ondertoon versterken en omarmen beide kunstwerken elkaar nog meer.

 

Nog een tijdreis maken we aan de hand van de 58 bewaarde mallen gedurende 50 jaar van John DeAndrea: ‘The Faces of fifty years’. De meesten staren met lege ogen voor zich uit, soms verkrampt, soms trots, soms leeg, soms lijdend. De twee menselijke koppen ertussen, met de terneergeslagen blikken, vallen extra op.  Stille getuigen van een scheppingsdrang van de kunstenaar midden in zijn proces.

Momentum is dat ene moment, waarop de kunstenaaar een kantelpunt beleeft in zijn denkproces. Daar waar hij het licht ziet, die heldere ingeving naar een volgende stap, het hoogtepunt in de beleving.

Jacco Olivier: Momentum

Bij het betreden van de zaal hengelt de HD-Animatie van Jacco Olivier alle aandacht binnen. Hij bracht 44 geschilderde duikers achter elkaar in één beweging samen in zijn film. Het geeft eigenlijk dezelfde sensatie als die, bij het zien van van Goghs penseelstreken in Parijs tijdens het bezoek aan Atelier des Lumières. Elke minieme verandering versterkt de actie.

Vertederend is de kleine muis in een lege zaal, vanuit een klein holletje. Dat mechanische muizenkopje, niet van echt te onderscheiden, steekt een heel verhaal af tegen ieder die het horen wil. Een vrije interpretatie van de tekst van Charlie Chaplins beroemde toespraak uit ‘The Great Dictator’, die extra kracht put uit het aandoenlijke kinderstemmetje, de negen-jarige dochter van de kunstenaar. We zitten op de bankjes en luisteren, terwijl onze ogen de tekst volgen in het boekje, want soms galmt het teveel.  Muis zegt rake dingen als: ‘There is enough space on this planet for everyone. There is a way to live that is free and open and beautiful. The world is a wonderful Place’ Helemaal aan het eind, dat er niet echt is, want ze blijft maar doorgaan, komt de boodschap door. ‘Defy expectation and allow your assumptions to be defied’. Met andere woorden:’Tart je verwachting en trotseer je aannames’. In feite zegt de kleine: ‘Kom op mensen. Er is werk te doen.’

Kiefer

Beide tentoonstellingen zijn zeer de moeite waard en dan heb ik het nog niet eens over Gupta, Fernhout en Magritte, om er maar een paar te noemen en natuurlijk ook niet over de Highlights van het museum zelf. Onze galmende lol in Richard Serra’s ‘Open Ended’, waar we selfies probeerden te schieten, het zwembad van Leandro Ehrlich met de lange wachtrijen en ‘Couple under a Umbrella’ van Ron Mueck of de spikkels op de herfstbladen van Anselm Kiefers ‘Im hefbst dreht sich die erde etwas Schneller’. Buiten was er die eindeloze zomer van Piet Oudolf, die dit seizoen tot een hoogtepunt verheft in prachtige schakeringen van roze tot oranje, van paars tot distelblauw. De kleur van het leven, het leven in kleur.

 

 

Natuurlijk word ik te vroeg wakker want vandaag wordt een van mijn moederdagcadeau’s ingewisseld. Die kunnen soms een hele lange adem hebben. Ik ga met oudste dochter naar Museum Voorlinden, de eerste keer weer, dat  het kunstsnuiven wordt. We hebben lekker vroeg gereserveerd, om kwart voor elf en het is een stief uur rijden. Ik begrijp ineens waarom ik op dit tijdstip klaarwakker ben. Verwachting trekt aan het gemoed.

Gisteren lag er een ander cadeau op de mat. Nou ja, bij wijze van spreken dan, want het pakketje was afgegeven bij de buren. Een enorme doos voor de helft gevuld. Daarom paste het niet in de brievenbus.. Het was mijn verwachte, te recenseren, exemplaar en het boek heette: Het boek van Jongen van Catherine Gilbert Murdock. Ik kende het niet maar mijn hoofdredacteur kwam met de tip. In Amerika werd het boek bekroond met The Newbery Honor, te vergelijken met de Zilveren Griffel.  De omslag is optisch gezien al een juweel, de titel een uitdaging, waarom heet de jongen ‘Jongen’, niets meer en niets minder. De openingszin zet de toon. Op een lege bladzij, precies in het midden, staat “De sleutel van de hel past op alle sloten’. Daarna slaan we aan het tijdreizen en glijden we het Frankrijk van 1350 in. De illustraties zijn van Ian Schoenherr en de vertaling is van Esther Ottens. Elk hoofstuk begint met een pentekening. Eigenlijk kan ik niet wachten. Maar ik begin er pas aan op een tijdstip dat ik het in een ruk uit kan lezen. Zo’n avontuur lijkt het me namelijk.

Terwijl ik aan het maaien was in de tuin, had vriendinlief gebeld. Gelukkig sprak ze haar plannetje in. Ze zou geen les geven deze week op haar atelier. Of ik woensdag die kant op kon komen waar we samen het hele atelier tot onze beschikking zouden hebben en lekker aan de slag konden met penselen en verf. ‘Wat aanklooien’ heette het. Dat betekende eigenlijk: Uit je dak gaan, helemaal vrijuit, coronaproof want ruimte te over, en altijd in voor experiment. Ook dat zal een vroegertje worden want ze zit in Noord Holland in een dorp vlak aan zee. Wat een fijne week met deze vooruitzichten. Geen wonder dat de slaap niet meer wil komen.

De vlinderschotel vindt nog steeds gretig aftrek. Vandaag zaten er voornamelijk vliegen in alle soorten en maten op en een kleine vlindermot. Ik kon niet achter de naam van het beestje komen, in de vlinderapp vond ik hem niet terug. Prachtige observatiepost, dat rottend fruit een ook een kleurencombi die niet misstaat. ‘Het doel heiligt de middelen’, dat blijkt. Zodra je met andere ogen in een andere opzet naar iets kijkt, verandert zelfs het rottingsproces in schoonheid. Dat is nog eens omdenken.

Zuslief lacht naar me vanaf haar plek op de ezel. Even wat kwasten, maar binnen de kortste keren staat het water in alle geulen en plooien. Sauna bij uitstek er gratis en voor niets bij. Afkoelen door brandnetels te trekken. Die groeien hard met dit weer en zijn niet om zonder handschoenen aan te pakken. Achter de wilgen strooi ik het gemaaide gras als mulg uit in de hoop dat de lust, bij alles wat onkruid is, om te ontkiemen vergaat. De oude is er niet, daardoor kan ik de berk, waar hij de takken uit heeft gesnoeid en die van achterbuuf is, bekijken. Kaalslag. Er is rücksichloss en ‘met botte bijl’ gewerkt, dat blijkt wel. Alleen bovenin staat nog een pluumpje blad. Daar zal buuf niet blij mee zijn.

De zwanenbloemen staan in volle schoonheid in de sloot en deinen  heen en weer door de golfslag van de waterhoentjes en de eenden. Wat een prachtige bloem is het toch. Met de zak onkruid ga ik weer op huis aan. Vergeleken met de kou van gisteren is het nu tropisch warm en zoemt het in mijn hoofd: ‘Laagjes liefje, laagjes.’

De grote schilderrugzak werd volgestouwd met eventuele probleemoplossers. Krukje voor de zit, waar het op muurtjes en tegels niet mogelijk zou zijn, fles warme thee voor de inwendige mens en bij te trotseren kou, mijn schilderlap tegen de wind, die trouwe grijze stola van jaren her, en het ultragroene douchegordijn voor overvloedige regenval, zelfs de paraplu kon mee. Daarna de onontbeerlijke techniek, het etui met de potloden, de stiften en de aquarel, twee kleine potjes water, de puntenslijper en het allerkleinste schetsboek. Ritsen dicht en los het grotere exemplaar.

De kleine blauwe mocht  uitrusten in de meest betaalbare parkeergarage van Utrecht: De Vaartsche Rijn. Op klokslag tien uur stapte ik daar de deur uit, met formaat hutkoffer op de rug, moeiteloos te dragen door de ultra-zachte schouderbanden. Bijna zondagse stilte schoof langs de deuren en ramen achter Het Ledig Erf rond het Museumkwartier. De grote gouden courgette van Sarah Lucas, die Kevin heet, had als kunstwerk de roeier van Jeroen Kooiiers ter gezelschap gekregen. Een vrouw die tegen de ramen op moest roeien, de hele dag door. Een bijzondere ervaring achter de zes antieke ruiten van het historische gebouw uit de serie ‘Raamwerk’. De eerste twee kunstwerken waren binnen. De lange Nieuwstraat was opgebroken en daardoor nog stiller dan anders. ‘Elk nadeel heeft haar voordeel’, fluistert Cruijff. Tot mijn verbazing zag ik dat de oude Hortus en het Universiteitsmuseum waren gesloten in verband met een verbouwing. Dat was me ontgaan.

 

Het was stief door stechelen naar Achter St Pieter, maar de rust, de oude sfeer, de lieflijkheid trok aan elke vezel in de Catharinatuinen. ‘O, hier te wonen.’ dacht ik, terwijl mijn hart een sprongetje maakte.

Detail van een foto van Kitty van den Heuvel

De organisatoren waren er al. Een groet op afstand en het wachten was op de andere deelnemers. Urban Sketching, voor het eerst weer sinds lang. De verhalen over de binnenzitterij werden gedeeld en er was een vraag naar de vorige eerste keer. Deze sessie was extra ingelast vanwege de halvering van het aantal deelnemers. De locatie was perfect bij zonnig weer. Maar de lucht betrok. Het werd grauw en grijs en begon te miezeren. We zaten eerst nog tegenover de Pieterskerk,  maar de steeds grotere bui dwong ons naar de zijkant, waar een gebouw in de steigers stond, wat een perfecte beschutting bleek. Veilig weggekropen in het douchegordijn, pakte ik in eerste instantie de hoek van de Voetiusstraat met terras, voor mooi zaten we er te dicht op, helemaal voor mijn grote hanenhalen. In het ongetwijfeld warme café zaten twee jongens voor het raam, waarvan de een steeds meewarige blikken wierp op het ‘stelletje verregend’ daar onder die steiger. Dat kon de pret niet drukken, integendeel. Overgeleverd te zijn aan de elementen bracht het hoofd en hart in háár element. Hartstochtelijk de aandacht erbij en schetsen maar.

Sommige hadden een portiek gevonden waar de wind doorheen joeg, weer anderen plakten tegen de Domkerk, later schoven vriendin en ik nog naar de portiekingang van de Dom met uitzicht op die oude trouwe Vrouw van Corinne Franzén-Heslenfeld, waarvan ik in de sokkel het gedicht van Jan Engelman weet, met als laatste zin: ‘Draagt voort die vlam/zij zijn gebleven/ maar in dien gloed/ wordt ons nieuw leven.’ Mijn tekenpen schetste zijn laatste woorden als beeld blijvend op papier.

 

Als we om twee uur verzamelen en de kunstwerken, ware kleinoden, op de grond bij elkaar leggen, zijn we moe maar voldaan. Iedere keer weer raken de verschillen van stijl me. Veelzijdigheid, Uw naam is Mens.

 

Thuis ging ik aan de slag met aquarel om dat in te kleuren wat in aanvang de soberheid van de dag weergaf. De ontdekking was er vanaf de eerste streek. Aquarelleren moet je leren. Een nieuwe uitdaging staat op.

Vandaag is er Urban sketchen. Om er een luxe draai aan te geven leek een kruk me raadzaam. Met wat speurwerk vond ik een winkel in de Wall langs de A2, letterlijk een muur aan winkels en koopjesjagers. Enorme uitgestrekte oppervlakten met voornamelijk sport-en outdoorartikelen van bidon tot tenten, van afritsbroeken en regenjassen tot aan judopakken en stevige wandelschoenen. Op de begane grond eronder een mediamarkt en eettenten. Een meneer schoot me aan. Waar de oogspecialist zat. Hij liet me een brief zien. De oudere vrouw, die in zijn kielzog wandelde, lachte lief. De man, kennelijk al laat, speurde boven mijn hoofd de omgeving af en scande in, maar waar hij ook keek, geen huisnummer en geen verlossend bordje met de naam van de specialist.

Ik was zelf ook op zoek. De kleine blauwe stond op de eerste de beste parkeerplek, die ik tegengekomen was. Mijl op zeven omdat de winkel een kilometer aan uitgestrekte parkeervelden verder lag. De opluchting was groot, maar de deceptie groter toen ik in het grote gat van niets staarde.  Die handige draagbare opvouwkruk bleek uitverkocht. Er stond nog een zielig winkelexemplaar van een ander, minder handig exemplaar, bekogeld met schreeuwerige stickers. In het schap lagen verder slechts zware opvouwstoelen. Slimme gebruiksartikelen, maar niet voor wat ik beoogde. De kleine schreeuwer nam ik mee voor nood. Ik stapte op de desk af bij de balie om te betalen, maar dat bleek een informatiedesk. In dit land van de megastores was de kassa een onbemande bak, waarin het artikel gelegd moest worden en de scanner haar gang ging. Op de display volgden de aanwijzingen. Om mij heen stonden mensen te schipperen en te stuntelen en twee oudjes raakten in een verhitte discussie. Er volgden vertwijfelde blikken naar eventuele verkopers, die allen druk bezig waren om de voorraden aan te vullen.

 

Met buit het hele eind terug, al met al goed voor drie kilometer. Het was een stuk warmer geworden en in mijn verbeelding schoot het gras al door, dus tijd voor de tuin. Langs de sloot stonden de grote schermbloemige van de wilde peen uitbundig te bloeien en ineens zag ik haar prachtige knop, als een ingevouwen paraplu, die zich langzaam opende en uitwaaierde in een woud van witte parapluutjes. De dag stond in de opklapmodus.

Gras was wat hoger, maar de brandnetels tierden weliger. Toch maar eerst verder aan zus, die inderdaad nog teveel voorover helde. Turen naar het kleine scherm en boetseren maar. Het lukte inderdaad om de scherpe trekken milder te krijgen en alles in een betere proportie.

In de grondverf…

Ik was er zo in verdiept, dat het maar langzaam doordrong dat er ‘zwaaien naar oma’ geroepen werd. Dochterlief met kleindochter. Heerlijk verrassing. We besloten een wijntje te nemen en wilden samen oeverloos lang bijpraten, maar de oude gooide gedeeltelijk roet in het eten, door uitgebreid en bloedig, verslag te doen van een bedrijfsongeval de dag ervoor. Bij het zagen van de takken uit een, uit de kluiten gewassen, berk, wijselijk door een jeugdige kennis, wilde hij de vallende takken opvangen maar kreeg er één rechtstandig en midvoor op zijn hoofd.  Schrik alom bij de zager en twee haastig opgetrommelde ambulancebroeders in de tuin, maar de schade viel mee. Geen zwaluw maar een kruis van pleisters over de gespleten huid en waarschijnlijk een blijvend litteken voor de sterke verhalen. Na een uur ging hij weer en hadden we nog een uurtje primetime met elkaar.

  

Een hoopje verse appelschilletjes in de vlinderschotel later, waren er weer zwaaiende kushanden met, in een van de knuistjes, het schattige popje, in liefde aanvaard.

 

 

Majellapark met haar grote mooie majestueuze bomen en de bescheiden afmetingen oogt vriendelijk en spreidt haar grasveld uit in een uitnodigend gebaar. Aan de zijkant spelen de kinderen van een dagopvang of creche. Ze dragen allemaal neongele hesjes over hun kleren heen. Dwars door al het natuurgroen is het moeilijk zoekraken. Ze dwarrelen als gifgeel door een deel van de tuin, hangen aan de rekken, doen bomentikkertje of iets wat er op lijkt. De leidster is in een volwassen neon gestoken en een helpende hand ook. Dat het dé leidster is, is te zien aan haar houding en handelen. Een armzwaai, een vermaning, een waarschuwing. Met regelmaat drijft ze ze bij elkaar en houdt al haar schapen binnen handbereik.

De oude dame zit op de bank, de rollator naast haar in de aanslag en kijkt geamuseerd toe hoe dochter, zoonlief en ik de kleden als piketpaaltjes opstellen. Ieder onze eigen anderhalvemeternorm. In het midden zit de jongste aanwinst van de familie en hobbelt er tussendoor om soms hier en daar ineens, tussen zijn meegebrachte speelgoed, crackertjes en water, gras te ontdekken en het, verwonderd, tussen zijn graaiende vingertjes ziet kronkelen. Tussendoor bespreken we de wereld en haar moeizame huizenverkoop, de onrust, het knuffelloze en de leegte die het meebrengt.

Vier grote mannen, hemden, gespierde armen, sterk gebruind, strijken neer op de plek waar net nog de oude vrouw zat. Een van hen steekt een sigaar op. De verschroeide geur tempert de luchtigheid. Aan de andere kant van het veld spelen kinderen en lachen en roepen luid, ze schieten van hun speeltoestellen af en soms jengelt er een om een gemiste kans.

De hoge bomen ritselen. Er komt een kauwtje aangestapt. Dochter geeft aan nooit het verschil te zien tussen kauw en kraai. De zilvergrijze kop van kauw is makkelijk te herkennen en de verschillende grootte tussen hem en de kraai, roek en raaf. Raven zie je steeds meer, ze zijn enorm en imposant. Ik ben gek op deze beesten, al zijn de kauwen in de dakgoot van het huis hier meer dan aanwezig in de maanden mei, juni en juli. Boven de volkstuin vliegen ze in grote getale over, rond een uur of zes en strijken neer op de bomen tegenover de flats van Overvecht. Ze roepen elkaar bijeen met hun luide klokkende geluiden. Conclaaf in de hoogste boom. De twee kraaien op het veld kijken ze met wat dedain na en laten ze vervolgens links liggen. Die hebben genoeg aan zichzelf. Net als kraai zijn roek en raaf monogaam voor het leven.

Turkse pizza’s en pide met lekkernijen, pruimen van de groenteboer die soms zure grimassen trekken in hun gezichten, onaangeroerde zontomaten. Tegen vijven lekt het zonlicht niet langer door het bladerdek en steekt er een frisse wind op. Tijd om huiswaarts te slenteren. Dochter schiet met fiets en al tussendoor naar de weg. ‘Dag dag’, lucht-kussen en zwaaien. De kleine  verwonderaar slobbert alle indrukken op van zijn  vernieuwende wereld, zielstevreden in de kinderwagencocon.

Bij het oversteken valt me ineens de drukte van de stad weer op. Iedereen is volop in bedrijf ondanks de vakantie. Spits blijft spits. Fiets en scooter triggeren ook een aardige partij mee. Leve de stoplichten, die alles even stil doen vallen. Zoon appt later in de familieapp: ‘Het was gezellig. En lief dat jullie kwamen. Wanneer mag ik mama weer knuffelen.’ De vraag blijft roerloos hangen.

Wat je van ver haalt is lekker, maar dichterbij kan soms net zo lekker zijn. Dat bleek maar weer toen we met de zussen besloten het natuurgebied om de hoek bij een van ons te gaan verkennen.

Nieuw Wulven ademt veel groen en klompenpaden, ongerepte natuur met akkerbloemen, insecten, vogels, ringslangen, beekjes en maisvelden afgewisseld met een speelbos, een bos met ogenbomen. Loof en naald wisselen elkaar voortdurend af, met af en toe een brede laan ertussen en een bankje om even uit te rusten en te genieten bij een ven. Het kost geen moeite je op het platteland van België of  Frankrijk te wanen. De veelheid aan klompenpaden leiden je dwars door het groene hart, dat gezegend is met al die bijzonderheden, een wereld vol ontdekkingen. Zuslief wist de weg, want zij wandelt er met regelmaat in alle vroegte de ochtend open.

Klepperende ooievaars op het aangelegde nest is het eerste vrolijke geluid dat we horen, alsof ze de wandelaars en fietsers welkom willen heten. We zien er drie. De blik wordt getrokken door de kale verticalen iets verderop. Altijd weer een kunstwerk op zich met hun zwijgen op de vragen. Waarom zo’n cluster, waarom zo kaal, waarom zo lang.

De kale verticalen

Ergens op de scheidslijn van twee klompenpaden staat een groot insectenhotel en nu weet ik waarom ik het daar zo verwonderlijk vond. Immers, door de grote variëteit in het landschap, de afwisseling in grondsoort en begroeiing, komen insecten volop aan hun trekken. Juist door die vrijheid vallen de strakke gestructureerde lijnen van het hotel ietwat uit de toon, een bijna overbodige veiligheid.

De bijenkasten van een imker, slordig gerangschikt achter wat struiken doen het beter. De volken zwermen er in een lieve lust omheen. Door de schijnbare achteloosheid passen ze beter in het landschap. Ze zoemen er op los. Zus wijst ons op de paardrift van de rode vuurwantsen op, vooral de gele, schermbloemige pastinaak die we tegenkomen. Ze paren en krullen hun leven in zoete drift.

 

Alles is zo aangelegd dat er geen behoedzame verwijdering is ontstaan tussen de natuurlijke habitat en eventuele preventieve maatregelen. Hier is nog eerbied voor al wat groeit en bloeit, dus ook de prachtige berenklauw en de engelwortel, waarbij het om de verantwoordelijkheid en de kennis van de natuur draait. Niets van bedreiging, maar die ene simpele regel in het algemeen. Als je alles met rust laat, laat men jou met rust.

Er is géén ontmoeting met het ijzeren emmertje. Het hengsel hangt doelloos aan een ketting in het water te bungelen. Twee langslopende dames spraken er schande van. Even daarvoor hadden we een biertonnetje op een tafel zien staan, de feestvierders hebben vast uitgelaten en lacherig de emmer omhoog gehengeld. Maar wat moet je met een emmer zonder handgreep, ontheemd, onthand.

 

Als we een prachtige laan inlopen, voelen we de blikken op ons gevestigd. Deze grauwe abelen beschouwen de wereld op een eigenzinnige wijze. Met een blijde, verwonderde, kwaaie, omfloerste en soms zelfs met verliefde blik. ‘Waar trekken al die passanten heen,’ hoor je ze denken terwijl hun kruinen ritselen in de wind. In de nacht fluisteren ze elkaar de bijzonderheden toe en spreken hun verbazing uit over dat wonderlijke specie ‘mens’ terwijl hun ogen rollen. Klokslag zonsopgang staan ze weer te staan en kijken op of neer naar het heden dat zich voor hun oog voltrekt.

Aan het eind hangen we over een brugleuning om nog wat na te genieten van de schoonheid. Het water kaatst een foto terug.

Gisteren had ik me heilig voorgenomen om het tweede deel van zomergasten te gaan bekijken, maar het lot beschikte anders. Er moesten een paar gieters de tuin in, dat stond vast. Het weer was wiebelig en hinkte tussen warm en zonnig en fris en bewolkt heen en weer. Het werkte door. Kimonojasje aan, kimonojasje uit, aan en uit. Een heerlijke temperatuur om in het atelier aan de slag te gaan. Zuslief stond op de rol. Neus, haar, achtergrond moesten worden bijgeschaafd tot de betere proporties. Duwen en trekken zoals te doen gebruikelijk, maar in mijn optiek was het een echte verbetering. Na een middag doorwerken en af en toe een pauze met het snoeien van de wilgen, terwille van het uitzicht op de uitgestrekte velden en de molen van Groenekan, was ik zeer tevreden en appte het resultaat door naar zuslief met ‘Verrassing’ als ondertitel. Als je dan als  antwoord krijgt: ‘Wie is dat dan’ , moet een mens even slikken. Portretschilders maken moeilijke tijden door. Deze in ieder geval, ha ha.

Het zorgde er wel voor dat er in de avond een beetje doelloos op de bank gehangen werd om te turen naar de foto van het doek en te zien waar de crux zat. Vandaag maar de feestslinger aanpakken rond de beker, dat is minder confronterend en dan de volgende poging maar weer. Zo ploetert de mens voort.

 

In de tuin hadden de vlinders vrij spel en omdat ze zo dichtbij waren, had ik goed zicht. Later zag ik in de tuin van achterbuuf de vlinderstruik met zowaar een dagpauwoog naarstig op zoek naar nectar. Bij mij komen vooral  het bruine zandoogje, de Atalanta, de koolwitjes en zelfs een citroenvlinder ronddartelen. De witjes zijn soms met twee of drie en spelen diefje met verlos.

Terwijl de verf de contouren vulde en het werk vorderde schoten er gedachten door het hoofd. Een teleurstelling in een vriendschap, die een plek moest krijgen, leverde een strijd op tussen allerlei mogelijke veronderstellingen en emoties. Vleugje jaloezie, tikje bitterheid, het schuurde erlangs en hoe ik het ook probeerde, het lukte niet helemaal om onder die valse energie uit te komen. Dat was ook een reden om hard te werken en door te gaan met het creëren van iets moois, los van alle negatieve gedachten. Door mijn hoofd maalden de wijze woorden van vriendin: ‘Oordeel niet, verwonder je slechts’.  Het is opmerkelijk hoe theorie en praktijk elkaar soms in de steek laten en tegen beter weten indruist. Het is tastbare pijn om een dergelijke harde noot te kraken en het is niet aan mij, moet ik zelf steeds bedenken, maar aan de veroorzaker van dat leed.

Ook niet helemaal waar, het is de absorptie van de teleurstelling, bedenk ik me nu. Hoe doe je dat, gevoel uitschakelen. Als ik aan de Keuze denk, het boek van Edith Eger, zou ik het uit kunnen schakelen door in mijn hoofd te blijven, mijn beleving voorop te stellen en als een sluier over het nare gevoel heen te leggen. Maar zeggen en doen is twee.

‘Hoofd op, rug recht en de blik vooruit’ zou mijn oma zeggen in dergelijke gevallen. Extreem moeilijk voor iemand die krom liep van de rheuma. Kijk zie je, daar is een beetje los gepeins goed voor. Ik schiet in de lach. Om mijn eigen gemiesmuizer. Tijd voor een wandeling met de wind door mijn haren of een lange fietstocht. De weg ligt weer open.