Ik zag de foto uit het grijze verleden op Facebook. Die poppen ongevraagd op. Elke ochtend staat er een nieuwe voor je klaar, waarvan men bij FB denkt, dat het wat met je doet. Iedere foto is een herinnering. Onmiddellijk ben ik weer toen en toen en daar en zie ik, met eigen ogen, dat door de lens vastgelegde, ene ogenblik. Ik hou van de blik toespitsen.

Deze was heel bijzonder. Dat is me destijds opgevallen, maar niet in de verdieping waarin ze nu tot me kwam. Volkomen onverwacht slaat het beeld van het kleine meisje, dat, als was, haar grote vlees en bloed geworden droom uit ziet komen, toe. Dat kleine meisje overkomt, waar ik soms nog steeds van kan dromen. Ze ontmoet haar nieuwe werkelijkheid. In ieder geval zal ze, met dit beeld op haar netvlies, een droom binnen handbereik, de haalbaarheid, beseffen en durven nastreven, waar mijn idolen mijlen ver bleven.

Idolen waren er al, toen ik jong was. Adamo was mijn eerste grote stille liefde. In de eenzaamheid van het kamertje waar ik een aantal weken in quarantaine moest doorbrengen omdat er roodvonk was geconstateerd en de ziekenhuizen te vol lagen, zong, door het transistortje dat mijn broer op ingenieuze wijze had weten te bemachtigen, het dappere ‘Vous permittez monsieur’ door de blikken luidsprekers. Ik verstond het niet, want mijn Frans reikte niet verder dan de Pipe van Papa en de Chat sur le piano. Dat het strijdlustig was bleek uit elk gezongen vreemde woord. Tap, tap, tap, tap, staccato, afgemeten, geen speld meer tussen te krijgen.

Het interview bij ‘Der Rudi’ met de herkenbare sliert kinderen.  Later, als zwart/wit beeld op de bakelieten televisie, werd de identificatie bevestigd. Zie je wel. Hij kwam uit eenzelfde nest als ik. Ik was voor eeuwig verkocht. Nu vraag ik me af wat mijn ouders in godsnaam met mijn drie zussen hebben gedaan, al die tijd van die vermaledijde afgezonderde verpleegperiode van mij. In een huis met drie slaapkamers en een zolder waar 11 kinderen onderdak hadden, was het geen sinecure om een hele kamer te vrijwaren voor een persoon. Ik was bevoorrecht geweest, zonder zelf ook maar het minste besef te hebben. Ik snapte wel dat het dé manier was geweest om me te vereenzelvigen met een idool, die als enig houvast door de speakertjes heen kwam ruisen. ‘Vous permettez monsieur, que j’emprunte votre fille’.  Ja ja, toen ook al.

Het was een toevallige ontmoeting geweest, in de hand gewerkt door de eenzaamheid van het bestaan. Nu heb ik een bagage van onschatbare waarde bij me, maar in deze tijd  als jong meisje had ik waarschijnlijk eindeloos zitten netflixen of toch misschien al op school de juiste prikkels toegevoegd gekregen om aan te kunnen haken aan mijn kwaliteiten . Ik had mezelf graag het jenaplan-onderwijs gegund, waar ik zelf zo veel van heb kunnen doorgeven.

Vitalis, Remi en de dieren

Wat ik destijds miste was voeding voor mijn tekencapriolen. Er werd niet op doorgeborduurd. Een oudste broer die prachtig kon tekenen en Remi, uit ‘Alleen op de wereld’ had vereeuwigd, mijn idool Remi, die beantwoordde aan mijn puberale eenzaamheid en hunkerende liefde, had ik al op een hoog voetstuk neergezet. Hij kon niet meer stuk, wat er ook gebeurde met deze rebelse nazaat van mijn vaders creatieve brein.  Het duurde decennia voor ik durfde duiken in het ontplooien van nieuwe inzichten in het vastleggen van beelden. Dat ik een beelddenker was, bleek nog niet het etiket te zijn en derhalve onderkent Mijn ontelbare foto’s, twee grote plastic schuifbakken en fotoboeken vol, zijn de stille getuigen. Toen zorg en tijd stilvielen, kwam die behoefte van verwezenlijken weer boven, naast het woorden geven aan het leven.

De kracht van deze Facebook-herinnering zit in het beeld van die ontmoeting. De bewustwording dat een wens binnen handbereik ligt, letterlijk en figuurlijk.

Hoe bevoorrecht kan een mens zijn. Natuurlijk, het terugfluiten was wel radicaal en drastisch. ‘Kan het niet een graadje subtieler’ vlocht zich als gedachte door de malle ziekenhuisperikelen heen, die rollercoaster aan gebeurtenissen waarop je geen enkele invloed kan uitoefenen. In de overlevingsstand dan maar. Dat dat eigenlijk letterlijk was, had ik voor mezelf anders ingekopt en dan gebeurt het. De vaste waarden staan te schudden op hun grondvesten. Sterker nog, ze vallen er doorheen. De open mazen in het net zijn de denkplekken. Ze vragen om bezinning, om een waardeoordeel. Opnieuw worden ze gewikt en gewogen en  niet zelden te licht bevonden. Weer een fase verder in het proces dat leven heet.

Tijd en beleving voeren het te bewandelen pad aan. Het optellen van de som der dingen die heelheid brengt in de zinvolle invulling aan wat nog aan tijd gegeven is. Daardoor komt het. Het besef dat eindigheid niet is, waar het vangnet ophoudt te bestaan, maar dat daar het waarachtige bewuste leven begint.

Mijn voornemen vandaag is om bij het blokje om naar de markt te gaan. Kuieren naar City, daar de kramen af en vooral vroeger weer binnen laten, toen ik dat als vaste gewoonte had. De kinderen nog klein, geen Lidl, Aldi of Turkse winkel in de buurt, maar de markt als goedkope supplier. Ik was ervaringsdeskundige en had er zelf een jaar lang tussen vertoefd. Heerlijke tijden met die wondere wereld van hardwerkende kooplui, die de vrijheid verkozen boven de beperkte grenzen van een winkel en niet zelden nog verstrikter raakten in de regels, die er bij het in aanmerking komen voor de staanplaats en bij het opstellen van de kramen om de hoek kwamen kijken. De streng controlerende marktmeesters, die nauwelijks met de barmhartige hand over het hart streken, maar met rigoureuze maatregelen de markten bewaakten. Zoete broodjes werden niet gebakken. Het sappelen en het voor een grijpstuiver hele dagen schaven aan de opbouw van de nering, vergt een ijzeren wil en doorzettingsvermogen. De bewondering is groot.

Het is de vrijheid van keuze die de ruimte bepaalt en dat wordt weer ingegeven door de zeeën van tijd. Komt het vandaag niet, dan is er morgen immers weer een blanco dag. Geen schema’s, geen doelen, geen levensverwachting met die confronterende ervaring dat Iets zomaar Niets kan worden.’Wat een prachtige existentiële gedachte levert het op. Dat is de meerwaarde van een dergelijke levensloop en ik besef dat het niet iedereen gegeven is om op dat punt te belanden.

Ik zei het al aan het begin van deze overpeinzing. Ik ben een bevoorrecht mens. Op de markt vind ik veelzijdigheid, de blik van de koopman, de glimlach van een klant, de handdruk van een bezegeling, het vragende fruit, de dwingende prijskaarten, het groen, de geur, de kleur, de mengkroes, de blauwdruk van het dagelijks bestaan. De snuivende neuzen, de stampende voeten, de wrijvende handen, de waterige ogen, maar bovenal de vrije keuze.

Daarna, stap voor stap, kuier ik weer terug. Tijd om te laten bezinken wat ik daarvoor aan beelden op het netvlies heb laten binnen komen en er een vorm voor te vinden door het te gieten in een ervaring, een herinnering, een warm weten en een voornemen voor nog een keer. Eigenlijk is, sinds mijn pas op de plaats, elke dag zo’n dag. Op de markt van mijn leven is dit bewustzijn meer dan een daalder waard.

Te moe en toch de slaap voorbij. Het wegdommelen voor de televisie, terwijl de beelden van het leven van de kunstschilder Paula Rego, bij het wakker schieten, indringend binnen komen drijven, maar niet bij machte zijn om de zware oogleden open te houden. Steeds weer valt het hoofd in schokjes weg. ‘Naar bed, naar bed’, zingt het van binnen, maar even nog deze vrouw en haar hondvrouwen, die boeien en de slaap uiteindelijk verdrijven. Klaarwakker maak ik het huis klaar voor de nacht en voel hoe elke vezel slaap zingt.

Rego’s atelier in 2007

Dan komen de gedachten terug. Wat maakt dat Victor Willink deze vrouwen oproept in zijn echtgenote, die zich meer en meer toelegt op haar eigen schilderkunst als hij steeds zieker wordt, De essentie daarvan is vast verweven in de documentaire en opgeknipt in losse flarden van beelden op mijn netvlies. Nu zit ik met dit onaffe verhaal en een hoofd dat daardoor niet kan slapen.

Ook speelt de invulling van de dag een rol. De gang naar het ziekenhuis aan de hand van zoonlief, voetje voor voetje, het etiket hartfalen waardig, genieten we van het gedeelde moment. Afwachtend zoeken we de place to be en vinden de andere zoekende blikken van medelijders, veelal met hun partners. Het maatschappelijk werk verschijnt in een grote wolk van niet. Drie kwartier aanhoren wat allemaal niet mag, versterkt het verlangen naar een keerzijde. Mensen veranderen door het geschetste beeld onder mijn ogen in narrige boosaardige types, die hun liefhebbende wederhelft onbegrip schenken, hun hartenonmacht gedrenkt in boos.

Even waan ik me weer terug in de dagen van mijn ouders, waar zijn afhankelijkheid haar bloei in de weg stond en energie vrat tot het hart, haar liefdevolle grote hart, gesmoord werd in de duisternis. Is dat wat tenslotte een keur aan hondvrouwen oproept. De zorgende, de smekende, de trouwe, de afwachtende. Het voordeel van einzelganger te zijn, is dat elke vorm van bitterheid ontbreekt. Waarom zou je het jezelf lastig maken. Maar waar zit dan de positieve insteek van het verhaal van de maatschappelijk werkster.

Zoonlief merkte op dat ze een zin gebruikte die bij mij hoort. Ik wist onmiddellijk waar hij op doelde. ‘Het is het sop in de kool niet waard’ zei ze, maar de vlag dekte de lading niet. De cardioloog was helder en opende de weg tot de vragenlijst voor het gesprek met mijn eigen cardioloog, maandag. Duidelijke tekeningen in een rustige uiteenzetting met voor sommige mensen waarschijnlijk te veel vakjargon. Het beestje bij de naam noemen zorgt ervoor dat de bewustwording van de ernst van de kwaal bijdraagt aan dit verdwenen slaapmysterie.

Na de wandeling van gisteren was een pas op de plaats geboden. Het was een kuieren op hoog niveau geweest. Stap…stap….stap. De handen op de rug gevouwen, de blik op het kleine groen gericht, de eerste sneeuwklok op het netvlies meegenomen en de waterhoentjes en de prachtige droge verhalende wilgen langs de IJssel lieten me de tijd vergeten en daarmee de afstand. Als je heen gaat, moet je ook weer terug.  Het is een natuurwet waar geen speld tussen te krijgen is. Natuurlijk liet ik in de eigenwijzigheid de bus links liggen. Thuis op de bank wist ik dat dit bij het grote niet hoorde. Ieder dag een blokje is geen vijf kilometer.

Ik ritsel alle nieten bij elkaar en kristalliseer de wellissen eruit. Dat slaat vast beter aan als slaapmantra en tot die tijd rust ik uit met mijn ogen dicht. ‘Dan verkwik je ook’ leerde mijn moeder mij. Ik ga dromenland in zodra de klopgeest van boven zich koest houdt. Anders haal ik nog een paar hondvrouwen van stal. Eens kijken wie er wint. Alhoewel, je moet slapende honden nooit wakker maken. Ogen dicht en springen in het diepe. We zien wel waar het schip strandt.

Vriendlief had Leiden gekozen om zijn studie geneeskunde te doen. Het waren de jaren van vrije keuze in studieplek. Geen last van lotingen door overbelasting van de opleidingsplaatsen. Ik volgde na de kleuterkweek een opleiding voor verpleegkundige en alle perikelen die zich voordeden in mijn ontmoetingen met de zieke medemens werden ontladen in fietstochten door de weilanden van Voorschoten en de duinen van Wassenaar. Picknick-stop naast de blatende schapen met hun dartele lammetjes, de loom grazende koeien. Tochten over gebaande paden, die niet meer dan kleine landweggetjes waren. In die periode ontmoette ik mijn maatjes, de goudkleurige cavia Fiedel en de dikke papa Doc, het grijze konijn Ladjoeh en de gerbils. Ze bevolkten het huis en braken de stilte van de studie.

De fietstochten namen een vlucht de duinen in. De zee hoorde mijn verhalen aan over het worstelen met ziekte en dood, zo dicht op mijn huid. Ze zag de betrekkelijkheid van het leven, de onvervulde wensen en verlangens van mensen waar een jonge naïeve verpleegkundige haar weg in moest zien te vinden en geen pasklare oplossingen had. De zee ontving trouw mijn bezwaard gemoed en hoorde de last aan, nam ze mee in de ruisende golven of blies de muizenissen uit het hoofd. Ze bleef voor eeuwig troostende schoonheid tot in lengte der dagen.

Met de kinderen kwamen de vakanties in Hombourg. De kleine oranje Renault 4 afgeladen vol met kind, pluizebol Lazy, bad, koffers, tassen en wiegende babywippertjes. We deelden de vreugde met vrienden en kennissen. De wandelingen van rond de vijftien kilometer in het Limburgse landschap waren soms te lang voor de korte beentjes, maar fantasievolle avonturen en verhalen bracht hen altijd weer tot een goed einde. Voor ons waren er de vragen waar altijd antwoord op gevonden werd en ze toonden de beukhagen, de mistletoe en heksenbezems in de bomen, het wonderlijk schone van de bermbloemen, de klaprozen, de bolderik, het zandblauwtje, het zenegroen, de distels en het weelderige fluitekruid. Tussen de stenen van de muurtjes en de stille wateren de wegglippende salamanders, kikkers en ander klein gewroet onderweg. Hier werd de gouden regel van de structuur doorbroken en mochten we het wijde veld in, hinkstapspringend over koeienvlaaien, oog in oog met de enorme beesten, loom luisterend naar het malen van de kaken en de grote raspende tongen, die trokken aan het malse gras en nergens anders voelde ik zo die verwevenheid.

Daar groeiden weidechampignonnen en boleten met een omvang waar een hele kabouterfamilie riant hun intrek hadden kunnen nemen. Bloemen kregen namen, vogels bleken te onderscheiden te zijn aan hun grootte, kleur, trillers en gezang, bomen aan hun vorm, stam en bladeren. We plukten omzichtig de bramen en later de doornen uit de vacht van Lazy, die luid jankend verstrikt raakte in het verwilderde groen. We picknickten in de boomgaard naast het huis, waar de meikersen als zoete bezegeling van de heerlijkheid van het samenzijn dienden of iets verderop, onderaan de heuvel. De pan met gebraad en jus werd triomfantelijk meegezeuld en alle kleden uit het oude huis. We stookten vuurtje van het dode hout uit het bos en op die strooptochten ontmoeten we niet zelden haar levende have. Haas en everzwijn, muizen en konijnen. De wijn vloeide rijkelijk.

Het zinkviolenveld, waar we eigenlijk niet mochten zijn, bracht een lome schoonheid mee, met de kabbelende beek en een zee aan geel/wit wuivende bloemen. Daar speelde de nietige wereld van de insecten, die namen kregen en zich uitgebreid lieten bewonderen in hun schoonheid en eigenzinnige gewoonten.

Dankzij de verbeeldingskracht en de meesterlijke vertelkunst van mijn oude wijze vriend leerde ik met mijn kinderen alles van wat de natuur te bieden had. De wereld ging open tot in de kleinste spleten en kieren van beemd en wei en werd wortel voor wortel en blad voor blad steeds meer van ieder, die hem horen wilde. De wind nam zijn verhalen mee omhoog naar de sperwers en buizerds, de kiekendieven en de valken. Het leven ontsloot zich in al haar natuurlijke schoonheid en wij wisten ons een bescheiden deel van het geheel. Het was een week, waar een jaar op te teren viel! Zingend togen we naar huis, de oranje Renault 4 afgeladen vol met kind en kennis voor het leven.

Als je zes jaar was, ging je naar de kabouters. Die hadden hun onderkomen in een blokhut achter de Monicakerk. De jaarlijkse kampen waren bij uitstek geschikt om als stadskind de boerderijen en de bossen, de maisvelden en de aardappelenvelden in het Brabantse te leren kennen. Nooit geweten dat er achter iedere boom een avontuur kon schuilen, maar daarna wel. Iedere tak, ieder holletje, ieder opgehoopt beetje aarde bevatte een wereld van verschil. Daar speelde het avontuur zich uit van kleine Erik van het insektenboekje en ik kon er moeiteloos in mee gaan, als ik wilde ontsnappen aan de andere kinderen en hun heimwee of hun eindeloze gebabbel. Waar het thuis altijd druk was, nergens een plek om jezelf te kunnen zijn, was het kamp ook overvol met kabouters, leiding en keukenprinsessen.

Maar ook met verhalen en fantasieën om in weg te duiken. De maisvelden waar je je zo maar alleen op de wereld kon wanen omdat er niet anders was dan strakblauwe lucht boven je, het geritsel van de stugge stengels, het snijden van het scherpe blad. Of de goudgeel wuivende graanvelden in het heuvellandschap en de donkere legers van de hazen aan de rand van het bos. De zandpaden die door de bossen kronkelden en het zand dat opstoof bij elke voetstap, alsof je een reuzenstap aan het zetten was. De mussen in die zandwoestijnen, opgetogen kwetterend over zoveel heerlijkheid.

Als de nacht viel, vloog en kroop het nachtleven binnen. De muggen en de kevers, het geknaag van muizen in de nacht aan strozakken, het gesnuif van de nabije beesten, koeien en varkens dacht ik altijd. Ze stonden niet op stal, want daar lagen wij en de haan in de vroege ochtenduren. Maar ook het geblaf van de honden in de stille nacht en het onrustige slapen van de andere kinderen. De schaduwen die zich los maakten bij het flauwe licht van de olielamp in het hokje van de leiding en hun eigen leven gingen leiden. Hoe vaak lag ik wakker, of duurde het lang eer ik kon slapen.

Wassen deed je in de ochtendkilte bij de waterbak van de beesten en een houten plank met een gat erin in een onbeholpen tent, de hudo, was het toilet. Spinnen en boktorren  waren er, zo groot als ik ze thuis niet tegenkwam, die er voor zorgde dat je met gezwinde snelheid weer verdwijnen wou. Alles speelde zich af in de buitenlucht en alleen als het regende werden we de deel ingedreven of een houten schuur, dan kroop de spanning voelbaar tot in ieders haarwortels. Kabouterkamp was een groot avontuur in de natuur.

Daarna brak de tijd aan van vakanties in het buitenland en leverde plaatjes in het hoofd, die zo anders waren dan het doorsnee beeld van het leven in de Amandelstraat. Bergen en wandelingen, zwemmen in kristalbaden, Schwartzbrot met Schinken, maar ook bramen plukken met het hele gezin in de bergen en dammen bouwen in woeste bergbeken, forellen vangen met tintelende handen van het kristalkoude water, fonkelingen van de zon, die brak en stuk sprong in duizend gouden stenen in de heldere beek. De alen in de emmer van broer, die de duistere diepten van de onderwereld, het grauwe diep van de Moezel, met zich meedroegen en ’s nachts veranderd waren in de prinsen van het zwarte water, toen ze door de havervelden achter de tent weggleden om hun waterRijk weer in te kunnen duiken. Niemand tart de hofhouding van de duistere Moezel.

Het werd tijd voor de zeilvakanties in Oude Haske, zonder ouderlijk gezag en met jeugdige overmoed. Het leven aan de sloot met de BMers en de Polywoods en daarachter het weidse Nannewied, dat toen zo groot als de zee scheen, maar niet meer dan een vijver bleek, als ik er nu langs rij. Ongekende mogelijkheden en de angst om het onpeilbare water, ook al was dat kniehoog, storm in de zeilen, ongrijpbare gijpen en verlate eilanden waar het goed toeven was, de zang van de merel die zich voegde bij het lied van de jeugd en haar eerste prille romantiek. ‘Het weiland wacht geurend op het kleurend gebeuren, de zon gaat nu onder…’ zong Tonneke, die Liesbeth List  vertolkte, met hetzelfde prachtige timbre in haar donker stem. De tonen tokkelden een weg door het gesluierde water heen.

Natuur vormt en geeft, roert en weeft en zo kreeg een jeugd gestalte.

Al een dag lang ben ik aan het sprokkelen. Geen houtjes voor een open haard op de winterdag, want daar brandt de CV niet op, maar gedachten. Specifieker, gedachten over mijn natuurbeleving van ooit, later en nu. Het is in opdracht voor een te schrijven verhaal en ik wil graven, omdat de oorsprong bij ‘lang geleden’ ligt.

Natuur, de dichtstbijzijnde was de postzegeltuin in de Amandelstraat met haar kartelranden van schuin omhoogstekende bakstenen De perenboom was het grote ijkpunt, maar ook de forsythia deed een belangrijke duit in het zakje, naast de gouden regen van de buurvrouw, die -en nu daalden de stemmen van de onheilsbrengers in een amechtig fluisteren-eigenlijk giftig bleek te zijn voor kinderen. In mijn ongebreidelde fantasie gingen kinderen bij bosjes dood als ze het hek van de buuf over zouden klimmen, maar als ik met Elly ging spelen, bleef elke ramp uit, al gebiedt de eerlijkheid te zeggen dat dat niet heel vaak in die achtertuin was. Ik had zelf eraan vastgeknoopt, dat het alleen gevaarlijk was als ze opgetogen stond te pronken met haar prachtige bloementooi en ze haar gouden bloemen regende.

De perenboom was zachter en luidde al vroeg het voorjaar in met haar witte zee aan bloemen, maar de forsythia won. In mijn beleving waren alle winters zo streng als die van 1963, met ijsbloemen op de ruiten en een wasemrondje op de ruit om doorheen te kijken, winterhanden en tenen, krakend witte staketsels in de tuin, en de zwarte buikkachel roodgloeiend. Roodborstjes tikten tegen het raam en keizer Karel droeg een muts. Friese doorlopers lagen in de bijkeuken of hingen aan hun oranjebruine veters tegen de muur. Winter bestond uit met kranten volgepropte plusfours en broeken onder de terlenka rokken. De wereld verengde zich tot gebreide borstrokken en geitenwol. Als de forsythia met haar gele bloemen door de kou heen wist te piepen, wisten we dat het klaar was met koning winter. De dagen lengden, de zon kreeg betekenis en de tuin ontdooide.  Dat moet mijn allereerste beleving zijn geweest met moeder natuur.

Het kan niet anders dan aarde te verbinden met de gedachtenis aan mijn moeder. Zij was de regentesse van ons minilandgoed, een boom, een struik en wat onbestendig bloeiend groen als prikneuzen, papavers en vergeet-mij-nieten, paradijs van de vlinders en bijen. De hoge bomen achter de schutting hoorden bij de nog hogere flat van de Oude Noord en brachten vogelkennis en vleermuizen, omdat ze de merels herbergde, de lijster, spreeuw en vink. De scheefgezakte tegels in de tuin waren het domein van de kevertjes, de pieren, de mieren, de muis en soms rat. De schoenendozen met de katoenen zakdoeken waren het asiel voor de verweesde mussen en de roodborstjes, een kreupele eend en zelfs een kraai en de hele dag speelden we Ernst Jan en Snabbeltje naar het gelijknamige boek van Jaap ter Haar.

Toen het territorium zich mocht uitbreiden was er het landje, aan het eind van de poort, met ingenieuze hobbels en butsen, schuumpaadjes en ongewisse struiken, die maar karig groeiden. Daar crosten we op de driewieler doorheen met onze hele ziel en zaligheid als volleerde BMX-rijders avant la lettre. Bij het nog ouder worden deed de greppel van het slachthuis aan de overkant van de grote weg dapper mee. Daar haalde ik de eerste oorlogstrofeeën als een ontwrichte schouder en een gekneusde enkel door het over de kop slaan met mijn ‘venavidifietsie’.

Schrijverkes: foto Wiki

De wereld lag op straat. Bij het verkennen van de wijk, hoorde de sloot langs de Thorbeckelaan aan de grens van het DOS veld. Op de buik tijdens de lome zomerdagen tuurden we in het groenbruine slootwater naar kikkers en padden, bliekies en voorntjes, watervlooien, salamanders en schrijverkes, die ik kende uit de gedichtenbundel van mijn moeder. ‘O krinkelend winkelend waterding’. Waar Guido Gezelle die winkels vandaan haalde was me een raadsel, maar ik zag ze wel en dat winklen ‘scherpe bochten nemen’ was,  leerde ik pas veel later.

Het is nooit meer overgegaan. Kleine natuur, een handvol, de kiem voor een natuurbeleving, rijkdom tot in lengte der dagen, de bakermat van een gevuld leven.

Het is half  vier en ik hoor nog, met beide ogen dicht, in dromenland te verkeren. Maar niets is minder waar. Achter elkaar denderen Soof, China en de schijnwereld van een CmC door mijn hoofd. Reden te over om naast de realiteit van mijn lichamelijke rustperiode uit de schijnwereld te treden van het consumptieve vermaak. Sinds de kwaal dwalen gedachten af onder het lezen, schuiven door naar de laptop, eten schijnbaar gedachteloos de geserveerde televisieprogramma’s.

Gisterenmiddag wandelde ik voor het eerst bedachtzaam naar de supermarkt een blokje verderop. Lege tas om de schouder, die zich vullen mocht. Ongelooflijk bewust van de afwezigheid van de snelheid, waarmee de ene stap zich voor de andere zette. Intens bezig met de gedachte dat ik er was, hier en nu. Jonger dan de man die ik op de fiets zag stappen en die met een paarsig gezicht al hoestend eerst nog een sigaret opstak. Ouder dan de kinderen die me dartel tegemoet traden met een bal kaatsend in de handen, het doffe droge geluid, tak, tak, tak repeteerde de voetstap. Jonger dan het echtpaar dat voorbij liep met de springerige blonde retriever aan de lijn, waarbij de vrouw me uitvoerig monsterde en gedag zei.

Een hond nodigt uit tot een wandeling, omdat dat een noodzakelijkheid met zich meedraagt. Zonder hond ben je een eenzame kuierende zonderling. Ik had een gegronde reden. Het plaatje in mijn hoofd zocht een uitweg. De stent die daarnet nog op mijn computer verscheen in de Kransslagader en de neoncijfers van 80 procent hadden ineens het besef verankerd, dat de ontsnapping langs de afgrond had geschuurd. Hoe kwetsbaar is het daar van binnen. Tegelijkertijd verzon ik ter plekke voorbeelden die erger zijn. Iets wat we snel geneigd zijn te doen.

De verkondiging van stormschade sijpelde binnen, tussen neus en lippen gemeld door mijn tuinbuuf, voorzichtig en aarzelend maar die, naar alle waarschijnlijkheid zo las ik tussen de regels door, meer verwoestend zou blijken. De foto was voorzichtig genomen. Daknok weggeslagen, plank eraf, kachelpijp middendoor. Arm huis, dat van ouderdom in elkaar zakt net als haar bewoner. 2018 dient op alle fronten in het teken van de vernieuwing te staan. Nieuwe aanpak, nieuwe gewoonten, maar niet de consumptieve manier van leven van de laatste dagen.  De geest heeft last van het ontberen van het culturele en sociale leven, de reuring, de beweeglijkheid van het bestaan.

Gisteren nog een loflied op de zonuren gehouden, maar na het zien van het hart van China ontdaan door de feiten van een schijnwereld, een grijs gebied tussen realiteit en virtueel leven, dat een vlucht heeft genomen. Kinderen die achter een soort scherm zichzelf op straat te koop aanbieden om als levend wezen geïnteresseerde gesprekspartners te zijn. Meisjes als een nieuwe animatievorm van lieflijk naïef entertainment, die likes tellen en zich daarmee hun troosteloze lauwerkransen omhangen. Jonge mensen die uit angst voor de dreiging van hun ouders en de staat teruggrijpen op net alsof. Schijnhuwelijken tussen homo’s en lesbo’s om de indruk te wekken in die ene gangbare norm te passen en een overheid die olie op het vuur gooit door de vrijheid die al een paar jaar kiert, weer weg te sluizen, te smoren in opgelegde regels met verstrekkende gevolgen voor het bestaan.

Mijn eigen virtuele leven vanaf vijf uur ’s middags bevatte te veel informatie. Kunst, klassiek, voetbal, journaal, hart van China, Soof en die waanzinnig slecht gespeelde ziekenhuiswereld als irreële kers op de taart. Het kan ook teveel zijn. Vanaf vandaag volgt een tekendagboek met de gevoelige kanten van deze Hartenhaas naast mijn mijmeringen en de geest weer geopend voor de letter, het onvolprezen boek. Consuminderen met het oog op kwaliteit. Het is de hoogste tijd. Waarvan akte.