Vanmorgen vroeg was het sluimeren nog in volle gang. Achter alle deuren weet ik lichte snurkers, zoete dromers, onrustige draaiers en het zachte gelijkmatige van een ademhaling in rust. Al tijden niet meer mijn afdeling. Ik hoef niet meer rond om hier en daar een vallend armpje terug te duwen en onder te stoppen, of een kleine nachtmerrie te sussen, de spoken op de trap te verjagen met ‘Maria sitzt am Rosenhag’ en de Kronkebonkers te doen verbleken achter hun behang met het ‘Maantje tuurt’. Ze kunnen zelfstandig hun geesten te lijf. Zo ver, zo goed.

Ik heb me van de ene zij op de andere geworpen, terwijl het matras kraakt dat het een lieve lust is, door zijn beschermende bovenlaag. Hygiene voor de nachtrust. Niet erg hoor. Heerlijke bedden, zalig huis, iedereen een eigen douche en toilet, het kan niet meer stuk. Ik hoef het zelf niet schoon te houden. Dat laatste is verreweg het grootste voordeel. Aan het begin van de nacht dommel ik in op een zoete rode wijnlaag en daarna kan ik op mijn gebruikelijke vroege tijdstip naar vreemde geluiden luisteren die soms op hun plaats vallen of helemaal niet.

Honden maken hier overuren door het aanslaan bij geluiden in de buurt van het huis, een konijn, een kat, misschien een late of een extreem vroege wandelaar, een auto die langs rijdt. Ik hoor geluiden die lijken op een boormachine, een deur die klapt, gemorrel aan de ijzeren poort, ik moet slapen maar zie arme zieltogende mensen, die aan deuren kloppen van luxueuze villa’s zonder uitgenodigd te zijn.

Ik neem de brede trap naar beneden, de kroonluchter springt aan, alles is in diepe rust. Is de patio leeg, geen oude hippies in het zwembad, die over de muren geklommen zijn, als in de films van de jaren zeventig. Mijn hoofd op hol. Teveel beelden vullen het plaatje in. Eigenlijk doodse stilte, daar waar je naar verlangde als je de kinderen op bed had gelegd. Tel Uw zegeningen, fluistert het voorgeslacht weer. Ja ja, de omstandigheden zijn meer dan buitengewoon, simpelweg het opperste geluk. Daar doen we het toch voor, een stil huis en de wetenschap dat de allergrootste schatten achter de dichte deuren liggen.

Dit had ik wel willen delen met de enige die daar recht op heeft, maar te ver weg zijn passie preekt, net als het bleke maansikkeltje in de vroege ochtend. De rollende golven zingen zijn requiem, alle golven zingen altijd overal zijn afscheid. Het maakt niet uit of het hier is in Silves of daar, op het weidse strand van Egmond, waar het opstomende schip er voor zorgde, dat we zijn stof tot stof en as tot as konden verstrooien en hij als een compacte zuil van protest naar beneden viel.

Zijn gouden voetbalzonen heeft hij niet meer groot zien worden, zijn kleine superhelden, kleinzonen met de bal aan de voet, heeft hij alleen met zijn sperwer en buizerd-ogen rond het veld van JSV bespied. Hij zou drie voet boven zichzelf uitgestegen zijn, met zijn lengte niet een al te grote prestatie, en toch eenvoudigweg zichzelf gebleven. Nu we hier in totale rijkdom aan het genieten zijn, weet ik dat hij mee rolt met de golven op het strand, de sikkel in de lucht, de dwingende kreten in het azuurblauwe zwembad achter het huis, de chaos rond de te organiseren maaltijd, maar meer nog in de warmte, de diepe genegenheid, de liefde voor elkaar. Hoe groots kan je sterven als dat je erfenis is.

De kinderen zijn buiten een spel aan het spelen. Wonderlijk eigenlijk dat kinderen kinderen blijven, ook al zijn ze al rond de veertig. Mijn schoonzoon in ieder geval. Wanneer kantelen kinderen naar zichzelf. Ik vrees dat ik dat niet meer mee ga maken. Zou het stiekem wel willen.

We gingen boodschappen doen bij de Lidl. Handig die Lidl, overal te vinden. Maar waar zijn de authentieke eigenzinnige culturele grootheden op de millimeter in dorp en stad. Goed, voor het gemak in ieder geval de Lidl voor de hele week. Alles wat een villa een thuis maakt, zodat graaien naar zout of peper gewoon, als altijd, te doen valt, ergo wat maar te koop is, wordt aangeschaft. Uit bijna elk vak iets, maar dan ook voor dertien personen in totaal. De Bedrijfsleider leidt ons met een oortje in, naar een kassa apart. Deze mensen worden VIP, al was het alleen maar om het bedrag, dat de kassa niet uitleest, omdat het vele malen hoger is dan het doorsnee bedrag.

Als we thuiskomen is het ongeloof groot. Hoe deed mijn moeder dat vroeger ook alweer met hetzelfde aantal mensen voor handen. Bij Duikkie de groenteboer kwamen de kisten appels en de hoeveelheden spinazie vandaan, die we moesten lezen. Iedereen die ooit spinazie heeft moeten lezen is ingewijd in de geheimen van het vak. Je leert niet alleen spinazie lezen, maar ook de reactie van alle broers en zussen die er op reageren, met een wisselvalligheid die de spinazie siert. Nooit maakte een onderwerp zoveel tongen los, daar kon geen opiniestuk of krant tegenop. Televisie daargelaten, want toen die eenmaal kwam, had men het nergens anders meer over. Maar achteraf ook over de eerste wasmachine, de eerste stofzuiger, het eerste elektrische strijkijzer…Al die fantastische uitvindingen van de twintigste eeuw, die het leven zoveel aangenamer maakten.

Nog hebben we wat dingen niet gevonden. Eenvoudigweg omdat ze er niet waren. Naar de volgende winkel die te duur was, maar alla. Waarom zeiden wij vroeger al alla, toen Allah nog niet in beeld was. Het moet ergens vandaan komen. Dankzij de ongewone setting, de kinderen die hun halve minutenspel spelen op het terras, dochterlief die wat verlaat naar beneden komt, associeer ik alle kanten op Ik laat het maar gaan. De sfeer is knus en gemoedelijk. Ik ben graag toeschouwer op een afstandje om dat zoveel meer filosofie binnenkomt en alles een dubbele lading krijgt.

Vandaag zei kleinzoon tegen mij dat de golven de wolken doorkliefden, hij zei ‘sneden’, hij zei eigenlijk ook dat hijzelf de golven doorsneed. Waarom nemen gedachten zo’n eigen vlucht en maken er een heel eigen avontuur van. Hoe mooi. De golven doorsnijden de wolken. Als een gedicht van Vasalis.

Kinderen die een spel spelen en nog steeds kind van je zijn, omdat het leven licht wordt op een avond als deze. Allmaal samen , met zo’n heerlijk suf spel, waarbij ze regelmatig in een appelflauwte over de tafel liggen en ik hier lachend serieus probeer door te tikken. het is niet te doen. Wat een glorieuze avond, wat een heerlijk stel, wat een rijkdom, maar dat wisten jullie wel. Ik lig in een appelflauwe, sorry, Het is te grappig. Stereo lol maken. Ik teken ervoor.

Tarragona, 50 jaar geleden. De familie van der Linden ging op vakantie met een volkswagenbusje met een motor van een Taunus 15 M. Het was het bekijks in de straat. De buren stonden er versteld van hoe die Jochem met zijn kinderschaar, de pakken hagelslag en de blikken zure bommen onder de stoelen en in de gaten van het bagageruim stopten. Alles waar nog een halve decimeter over was werd benut. Verkwisting zat niet in de naoorlogse vocabulaire. Meten is weten hoe je met elf kinderen en een vrouw op vakantie kon zonder in gewetensnood en in een ruimtetekort te schieten. Een aantal items waren vereist, anders zou je het in dat vreemde land niet redden. Hagelslag dus, Zwitserse kaas, leverpastei, campingboter en de voornoemde zure bommen. Ook al was het naar het verre Spanje.

De vissersplaats Sitges was na het klooster van Prades al even heilig. In de ogen van mijn moeder althans, die zich stond te vergapen aan de bonte pracht van uitgestalde vissenkoppen, palingen, dorado’s, kabeljauwen, uitheemse inktvissen en meer van dat grut, waar je in de winkels van de Gruyter alleen maar van kon dromen als je bij de sardientjes in blik stond te dralen. ‘Middellandse zee, souvenir van mijn dromen….maal duizend keer…..en steeds  weer’ . Samen met Anita Berry drong het lied met het ruisen van de golven haar wereld binnen en zorgde voor een intense beleving van zo’n dodevissenmarkt en de zee er achter met haar aanlokkelijke roep.

Het waren haar uitheemse escapades naar de landen van Multatuli of de bonte gang naar het leven van haar missionarissen, die in den vreemde hun melkdoppen verzilverden voor de arme kinderen van Afrika met hun raffia rokjes.

De overdekte markt in Keskemet liet een verse pracht aan vissen, groente en vlees zien, de bloemen en de ingelegde zuren kroonden, omlijsten bijna, het hoofd van het vrouwtje dat haar waren aan stond te prijzen als een echte baboeschka. Rap trok ze, in een beweging, haar  gebloemde jaren vijftig sjaaltje van haar hoofd. Geen ouderwetse merites voor die jonge westerlingen. Wel het zuur en de bloemen en daarna, evenzo vrolijke visverkoopsters met slierten warrig haar voor hun onvermoeibare aangeprezen waar. Minder uitbundig dan in het zuiden, maar onmiskenbaar vlees, vis, groenten, bloemen en fruit.

Vis is nergens vissiger dan in Portugal, al kon Spanje er ook wat van. Verser-dan-vers vis, onwaarschijnlijke schoonheden van lelijkheid staren met hun bleke-betten -ogen en hun dode slappe vinnen en staarten verwijtend elke bezoeker aan. De ongenaakbaarheid van hun vissenverkopers is een pijnlijk contrast.  Elke pond vis, een euro of twee, drie, betekende weer brood op de plank. Soms droog brood, de vis werd duur betaald, Niet door de toerist. De visser legt het loodje en ze wsren kennelijk niet anders gewend. Waar koop je 6 verse sardienen voor tachtig cent.

Schoonheid zit soms in het leed van het bestaan. Hun kleuren schitteren tegemoet. Zeldzaam divers is de uitstalling en geen andere kraam kan er tegen op, zelfs niet van de meest waanzinnige compacte kleuren van groente. ‘Kijken, kijken en niet kopen’ zie ik de Portugezen denken bij de foto schietende, onwaarschijnlijk blonde, oude, non-Portugese vrouw, die voortduren ‘Obrigado, obrigada’ door elkaar husselt en de Beatle mania fluistert: ‘Obladi-oblada life goes on, Brah’. De oude Desmond blijft eenzaam tussen de uitgestalde oesters hangen, maar brengt de juiste beeldvorming niet op het net.

Visafslag, vismarkt, weekendmarkt, dorpsmarkt en hoe ze ook mogen heten, ze vallen allemaal samen in het beeld, de dode vissen, de opgetogen ogen van mijn moeder, haar kinderlijke verbazing en die van mij, wow….Foto, en nog een en nog een, tot we weer samen wandelen in Sitges.