We zijn bezig met een hoofdbreker. Nu is dat niet het punt, want ik mag graag een robbertje in het wilde weg denken en daarna door middel van allerlei kleine uitgezette lijnen een volledig nieuw denkweb spinnen. Niets heerlijker dan dat.

Het is een extra puzzelboek in Vrij Nederland met een pittig gehalte aan puzzel en een hoog opzoekgehalte aan geschiedkundige vragen. Tenminste, ik zou niet uit mijn hoofd weten welke rol Robespierre had in de Franse revolutie. Nu weet ik het wel, ondanks de gebrekkige Wifi-verbinding, dankzij het puzzelboekje. Wijs terwijl U reist!

Het bezorgt ons een heerlijk avondje piekeren en peuren. En er worden prachtige vondsten gedaan. Puzzelen zit vast in de genen. Is het niet met woord, dan toch in daad met de vele puzzels in kranten en tijdschrften. Mijn moeder was een fervent aanhanger van de cryptogram uit het Utrechts Nieuwsblad. Ze had een heel weekend om alleen of met behulp van mijn broerminnende puzzelaars de crypto rond te krijgen en voordat de inlevertijd verstreken was op maandag, de envelop door de brievenbus te schuiven, net altijd even voor de stroom uit.

Van de week stopten we bij een jagershuis. Dergelijke restaurants tref je hier doorgaans aan in ‘the middle of nowhere’ te midden van uitgestrekte bossen en na een lange autorit.

Het is onze specialiteit, de autoritjes. Omdat we bij A beginnen maar nooit bij Z zullen eindigen. Schier onmogelijk, er zijn teveel secondenkapers op de vlucht. Het is even hier langs en daar stoppen, al snelwegvermijdend komen we in lengte der dagen niet op de plaats van bestemming aan, wel altijd dichtbij en niet zelden gestrand midden in het ongeschonden en goed verzorgde boerenland, met de prachtige wuivende aren van de tarwehalm of, met als fotogenieke achtergrond, de robuuste maisvelden in dit Nedersaksen.

Er stond een man achter de toog en een zat er op een hoge kruk aan de bar. De tijd leek te hebben stil gestaan. Het was er niet stoffig of vies, ondanks de overvloedige aanwezigheid van het rijke  pluche, het vele hout tegen de wanden en de hertenschedel tegen de muur. Je bent een jager of je bent het niet. We werden met alle egards bediend en het was zeer aangenaam. Die beide mannen die de sfeer droegen van twee oude bekenden die herinneringen ophaalden in de luwte van het dagelijkse bestaan. De witte koppen zacht omlijst door een stralenkrans van de ouderwetse schemerlamp boven hun hoofden, het gedempte praten en de vriendelijke gezichten. De tijd maakte hier een pas op de plaats, hun laatste puzzelstuk sloot naadloos aan bij het geheel. De wereld was buiten. Geen hoofdbrekers meer, geen hiaten die als een wolk bleven hangen. Het voltooide leven met een minzaamheid en tijdloosheid van formaat. Zo kon je honderd worden.

De prijspuzzel over de Franse revolutie is bijna af. Robespierre zit weer op het netvlies. Nooit geweten dat directoire direct volgde op het schrikbewind van Robespierre, omdat dat begrip bij vroeger en oma hoorde en bij niemand anders. Legendarische tenten wit aan de waslijn, die ik me hooguit voor zou kunnen stellen, bij gebrek aan beter, als vlaggestok ten tijde van een overgave. Stof genoeg!

We gaan de special er niet mee redden. Teveel wit en gepieker, maar wat is het toch heerlijk om eens het hoofd over een ander probleem te kunnen buigen, af te stappen van de paden, een geschiedenis in te duiken die al lange tijd niet meer op het netvlies stond en nieuwe betekenissen te leren kennen. Geen dode bezigheid, maar breinprikkelende vragen. Lang leve de vakantie en de tijddoders, de avondvullers, het spel en de spelen op een avond zoals deze.

Straks gaan we weer naar huis. Maar ik hou het er even in, dat hersenkraken. Simpelweg om het geheugen ruim baan te bieden en een vrije hand te geven om te associeren. Niets heerlijker dan dat. 76 horizontaal: Niet-modieuze revolutionairen. ‘Puntje, puntje culotten’. Nu alleen nog de puntjes op de i.

Het thema is ‘de inwendige mens’ . Dat denk ik. Daar gaat het voortdurend over. Dat is voor iemand, die dat niet op het netvlies heeft, in het begin koddig om aan te horen, maar na het zoveelste uittellen van de calorieën, het wikken en wegen tussen een taartje of een ijsje is het calorie-arme slachtoffer ten einde raad. Handen wringend hoor je het vergelijk aan en de minuscule verschillen wekken spontaan een knarsetandden op.

Hemelschreiend telt de radeloze dader het aantal misstappen en kerft ze in het onbehandelde grenen aan de deurpost van zijn geweten. Weer de plank mis geslagen. Het zijn onvoorstelbaar veel frequenties van eten en drinken, nooit met voorbedachte rade, maar altijd door de verleiding of de blaas en/of hele moeie voeten. Met dat laatste kan ik leven.

Die arme maag moet daarnaast ook nog de overdosis zoet en vet, lees gebak, bratwurst, katenspek, geoliede kippetjes van de markt, zure matjes, mierzoet snoep zien te verwerken tot een minieme afmeting aan calorieën, een onbegonnen zaak kan ik U verzekeren.

‘Elk nadeel hep ze voordeel’ zei Cruyff of vice versa. Een waarheid als een koe en dat kan ik onderstrepen. Dankzij de longaandoening en de drie puffen is het reuk en smaakvermogen gedaald tot 30 %. Dat betekent dat ruim 2/3 aan lekkere verleidingen hun betekenis verloren hebben. Ik probeer het over en over uit te leggen aan de anderen, maar het schijnt een onmogelijk begrip te zijn. ‘Lust je geen chocolaaaa, lust je geen taarrrrrrt, lust je geen toetjeeeeee’ lichte wrevel en ongeloof met hoog trillende uithalen, want zoiets wonderlijks bestaat niet.

Welkom in de wereld van de Kraak-en-Smaaklozen, het Calorie-arme bestaan, de Suikervrijen onder ons. Er valt niets aan te verhapstukken en alle dieet-goeroes delven moedeloos het onderspit. ‘Je bent zo fragiel’, zegt men. ‘Mager of dun’ bedoelen ze. Ik laat het me aanleunen. Prachtig, want doorgaans steekt deze Hollandse met reuzenhoogte af tegen een verfijnde Francaise of een temperamentvolle Spaanse. Ik torende met kop en schouders boven ‘les petites’ uit, maar nu niet meer, bij lange na niet. Nu word ik overvleugeld door de Friese en Groningse invloeden van stavast. De Noorderlijke kenmerken winnen terrein en rukken op. Mijn, van oorsprong met griesmeel geplaveide, vege lijf legt het af tegen de kracht van de jeugd, haar oorsprong en haar genen.

Zelfs de groep achters uit de school overstijgen je waar je bij staat. Je moet van goede huize komen om daar een oplossing voor te vinden.  De aanschaf van plateauzolen is er zo een, maar als je daarvan af stort, is het leed voorgoed geschied. Tel Uw zegeningen.

We eten al drie dagen Schwartzbrot, een imitatie, omdat we de echte niet kunnen vinden. Ze hebben er een dik stuk katenspek bijgekocht Dat laatste behoort ultradun gesneden in mijn beleving. Dit zwoerd en het vel zijn onappetijtelijke knauwers geworden. Goed voor de lijn? Absoluut! Het is al een prestatie op zich als je het verorberd krijgt.

In de greep van de voeding. Het is toch een andere planeet. De wereld van lekkernij en van calorie. Ik val er helaas buiten en kan er niet meer over meepraten, maar heb ook niet de behoefte. Calorieën en weegschalen zijn notoire insluipers, die een gesprek dwingen tot egocentrisch denken.  Nergens anders wordt er zo’n preciese balans opgemaakt over een handeling dan met dat wat de inwendige mens zou moeten versterken. Het is een bron geworden van geestelijke zwakte. Er ligt een film over deze consumptieve vakantie, aar het weer is er debet aan. Nooit hebben we zo vaak moeten schuilen voor deze slagregens. Nu schijnt de zon, dus wie weet. ‘Het kan verkeren’ zei Bredero. Verder heb ik makkelijk praten. De beste stuurlui staan aan wal. Als je niets anders meer proeft dan de structuur van de hap, kost het geen enkele inspanning om het te laten staan. Dus balanceer ik mee. Als zij twee ons zijn bijgekomen, loop ik solidair ook twintig meter meer.

Genieten is een vak, dat blijkt en als er niet meer van te genieten valt, is dat ook een vak op zich, dat is me wel duidelijk geworden. Gelukkig blijft er nog heel veel over om voor te gaan. Dat kunnen we als de beste. Het andere thema is kleding en winkelen, maar daarover later meer. Nu eerst de heerlijke ochtendzon in en de nieuwe dag begroeten, met een heerlijke kop koffie en …je raadt het al….genieten dus. Inderdaad, met volle teugen!

Wat is regen toch een wonderlijk fenomeen. Zo heb je er te weinig van en even later weer teveel. En de goegemeente maar klagen. Het is heel simpel. Als ik zin heb in regen is het nooit teveel en als ik er geen zin in heb, is het altijd te veel. Mijn moeder zei vroeger: ‘Zin moet je maken.’ Dan keek ik naar de druipende was aan de lijn, die mistroostig naar beneden hing en zo mogelijk nog natter was, dan was behoorde te zijn, keek naar de piekende haren in het verhitte gezicht van mijn moeder en haar blozende armen, keek naar mijn doelloze handen in mijn schoot, luisterde naar dat stemmetje in mijn hoofd, dat siste:’ Ik verveel me zo’. En weer naar mijn moeder die met haar handen een handdoek wrong tot een droge worst en mompelde dat zin te maken viel. De lust zakte in mijn schoenen en mijn moeder joeg me de bijkeuken uit.

Terwijl we door de natte oude binnenstad van Oldenburg slierten, jaagt het water mijn springerige Hennaharen over de kling en dwingt ze humeurig naar benedeen. Het ergst zijn de natte druppels in mijn nek die onder mijn zwarte sjaal doorglippen en naar beneden glijden met een verkillende uitwerking. ‘Negeren’,  denkt mijn stoicijns gemoed, maar vergist zich in het effect.

Kerken zijn in NoordDuitsland allemaal open en dat hebben ze met name gedaan om op die regenachtige dagen toch vooral de toerist een onderdak te bieden. Binnen regent het niet en opmerkelijker, soms is zelfs de kerk verwarmd, iets waar een kerk in Nederand nooit geld genoeg voor heeft. Dat laatste is een kwestie van prioriteiten stellen, maar dat terzijde. Ze bieden er schaarse verlichting, de gouden gloed van weleer en altijd weer de zielekaarsen, maar tegenwoordig zijn kerken bij uitstek expositieruimte. Ken uw pappenheimers. Niet alleen beminde gelovigen maar ook de kunstkenners en zoekers pikken hun graantje mee. Het mes snijdt aan twee kanten, want alle musea daarentegen, zijn wel op maandag gesloten enhet regent pijpestelen.

Een andere schuilplaats werd geboden door de Artshop, de kunstkreiss, die Kunstlerinn, noem het en het was er. Tientallen snuisterijen, echte en vermeende kunst en alles om verzopen katers tegen te gaan, onafhankelijk of het van de Duitse droge sloeberwijntjes kwam of niet. Winkels, ik kan ze na drie dagen niet meer zien. In Italie smeken ze om regen en wij zitten, off all places en people, toevallig net in een immense regengebied in het Ost Friesland. Dat is even slikken voor iemand die al jaren bij machte is de zon te bellen op school en altijd vanzelfsprekend goed weer bij feesten en partijen verzorgde.

De toverformule werkt buiten de schoolgrenzen niet goed. Het is de derde zussenvakantie, die half of heel in het water vallen. Waarom hebben we dan zo’n lol, op het moment zelf iets minder, maar later, als we in een appelflauwte het voorval te voorschijn trekken uit de herinnering.

Het regent tranen. Niet van verdriet, maar van de vele gebbetjes. ‘Het leven is een tranendal’ zei Oma en Moe lachte het weg. Ze zong: ‘Het regent, het zegent de pannetjes worden nat.’ Het zegende van boven naar beneden op ieder die het maar ontvangen wilde. Soms vielen soldaatjes op hun gat en dan weer boerinnetjes op hun kinnetjes, maar altijd bleek het een zegen, voor de tuin, voor het effect als de zon ineens doorbrak en druppels parels werden en omdat er na regen immer weer zonneschijn kwam. Toen we gisteren huiswaarts reden, brak de hemel open en zagen we de zon breed uitgestrekt in gouden gloed beloftevol ondergaan. Ze had gelijk. Een zegen!

Tot morgen.

Mijn broer is een held. In de afgelopen nacht dat wij de slaap probeerden te vatten in het nieuwe vakantie onderkomen, bracht hij zijn nacht door in een sheltertje op een mini postzegel gras grenzend aan het huis.

Dat was hij op zich gewend, want hij trekt er heel vaak op uit. De afgelopen nacht echter, terwijl ik door de Walkuren uit bed werd gedreven, Wodan en Thor tegelijkertijd aan het stoeien waren in het luchtruim, begreep ik in een luttele seconde onder welke omstandigheden Dante zijn hel moet hebben geschreven. Die was losgebroken boven onze hoofden en alle zondaars daalden neer.

Ik kon de slaap niet vatten en in mijn hoofd ontspon zich de strekking voor dit verhaal, maar ik bleef wel krampachtig liggen en hield de luiken gesloten uit angst, dat de bliksem naar binnen zou slaan als ik het ook maar waagde om de laptop open te zetten. Bovendien was er geen wifi aanwezig dus het tijdstip van schrijven was totaal ondergeschikt en van geen belang. Een rustgevende gedachte.

Ik probeerde een foto te maken van het sheltertje, dat als een grote libelle met dichtgevouwen vleugels over mijn broer zijn leven waakte,maar de weergave deed slechts een vermoeden reizen van wat vage contouren. Hij heeft zich er doorheen geslapen. Misschien net als mijn andere zus, als een roosje, maar ik waag het te betwijfelen. Terwijl ik dit schrijf, is hij nog niet uit zijn schuilplaats gekropen.

Herinnering:

Het huis boven op de heuvel in Hombourg, het allerhoogste punt uit de wijde omgeving. Wij bewoonden met 20 goede vrienden tijdelijk deze vakantiewoning. Kinderen en volwassenen achter alle ramen van dit huis dat met haar stralende lichtbundels de ogen richtte op het dal. Als de lucht zich onheilspellend samenpakt en de eerste strijdwagens zichtbaar worden, de eerste flltsen met kracht in de diepte schichten, doven de lichten van het huis en blijven we hangen achter dichte vensters om de vergankelijkheid van de wereld in ogenschouw te nemen. De kinderen hingen ademloos op de vensterbank en ik berekende de kansen op een snelle vluchtroute als het mis zou gaan. De hemel scheurde open.

Vakantieontspanning op het terrein van DOS, Door Overwinning Sterk, de plaatselijke voetbalclub. De schapenhokken verrieden het landelijke karakter en de mate waarin het veld ooit tot de verdedigingslinie behoorde en nu boden ze een veilig heenkomen, als plotseling vanuit het blauwe de donkere wolken zich samenpakten en de hemel zich ontsloot boven onze hoofden.

Teveel makke schapen van vier tot tien jaar in het hok en als er maar een van ons begon te huilen, brak de paniek los en drukte voorgoed een stempel op alles wat een vakantie ontspannen kon maken. Angst voor onweer werd voor eeuwig ingefreesd.

De houtduif koert gemoedelijk, een zus is wandelen en de ander kleurt een mandala, broer sluimert de slaap der onwetenden en zijn tweelingzus ligt ook nog op een oor. De koffie maakt de herinnering aan het onweer zoet, het leven neemt een vlucht en de eerste donkere wolken pakken zich al weer samen. We wachten het rustig af. De vakantie duurt nog een hele week.