Uncategorized

Een meerwaarde

Gisteren was het de zoveelste rustdag op rij. Wel een was er ingedaan, de vloer geveegd, kattenbak verschoond, én…Een blokje om gelopen. Vanuit mijn ivoren toren is dat mijl op zeven. De deur uit, de galerij af, vier trappen naar beneden en een blok om de flat. De wind was venijniger, dan ik had ingeschat. Ik was nog gewend aan de zachte temperaturen van voor mijn huisarrest. De trap op een vesting, een tree-rust, tweede tree-rust etcetera. Iedere trap kent zeven treden en iedere zeven treden worden vier keer herhaald. Maar de kop was eraf. Nu iedere dag een beetje meer.

Camille_Claudel

Daarna was het bedbanken en extra puffen geblazen. Onderwijl was wel het derde kinderboek aangekomen. ‘Het Geheim van de Stilte’ van Mireille Geus, die ligt me nu verwachtingsvol aan te kijken. Ik zocht op Netflix naar iets wat met kunst of kunstenaars te maken had en zocht op Claudel. Ik had zo’n zin in een beetje voeding. Te lang al weer verstoken van de schoonheid. Camille Claudel had het nadeel om als 19-jarige de grote August Rodin als leermeester te kiezen. Ze had veel talent, maar haar verliefdheid op de oude meester brak uiteindelijk haar geesteskracht. Ze werd verbitterd en paranoïa en eindigde in een psychiatrisch ziekenhuis, verguisd door haar familie. Hoe wrang kon het leed zich uitrollen.

Niet de film van Bruno Nuytten over Camille Claudel rolde uit mijn toverkast, maar de film: ‘Nise – O Coracao da Loucura’ van de hand van Roberto Berliner met, in een fantastische rol, de hoofdpersoon gespeeld door Glória Pires. Daar maakte ik, out of the blue, ineens kennis met een van die pioniersters van de ergotherapie, die in haar eigen kring, vanuit een diepgewortelde overtuiging, de gevestigde psychiatrie aan de kaak stelde. Onbaatzuchtig nam ze genoegen met een- voor een psychiater ondergeschoven rol- op een arbeidstherapeutische afdeling van een psychiatrische kliniek. Haar tegenspelers waren de heren Psychiater, die met lobotomie, de insulinetherapie en electroshocks alles wat menswaardig was aan hun patienten, te niet deden.

Nise da Silveira  bereikte op eigen kracht, dat haar cliënten, die jarenlang opgesloten zaten in hun onderbewuste en agressief of apathisch waren geworden, weer vrijheid, licht en ruimte, compassie en empathie konden ontvangen en uitdragen. Met beeldende vorming gaf ze het onderbewuste zeggingskracht.  Daarbij moest ze aardig wat heilige huisjes omver werpen en strijden tegen de gramstorigheid en de dogma’s van haar collega’s.

Soms kom je zo maar ineens pareltjes tegen. Vrouwen die onverdroten, vanuit een overtuiging, te werk gaan. Ze richtte in 1946 het  Museum of Unconscious Imagesop voor het werk dat gemaakt werd door haar clienten in het Casa Del Palmeras. Ze was een pionier op het gebied van de ergotherapie. Veel van haar clienten mochten zich vrij bewegen in de kliniek en ze liet katten en honden toe, omdat ze ervan overtuigd was dat hun onvoorwaardelijke liefde de mensen konden helpen.

De film zette behoorlijk aan het denken. Over overtuigingen, gebaande wegen, macht der gewoonte, en opstaan tegen de gevestigde orde, en,niet onbelangrijk, in een tijd, waarbij de vrouw een ondergeschikte rol bekleedde. Ze studeerde af in 1926 aan een universiteit als enige vrouw tussen 152 mannen. Dat kenmerkt al haar eigenzinnigheid en haar durf.

De beelden zijn ontroerend en zeer de moeite waard. Soms is een pas op de plaats, ook al moet er veel geduld voor worden aangesproken, een meerwaarde.

 

 

4 gedachten over “Een meerwaarde

  1. Langzaam maar zeker maar zeker langzaam word je terug ‘de oude’.

    Je ontdekt parels van vrouwen, die reeds avant la lettre zeer creatief en inspiratievol waren. Ik lees dat zij huisdieren toeliet, pas nu komt men ook hier tot die constatatie (en dan nog heel beperkt) dat het deugddoend is om hen toe te laten in verzorgingshuizen.

    Like

    1. Het is een heel inspirerende film, vooral als je het plaatst tegen het tijdsbeeld inderdaad. Ja er moet veel meer gewerkt worden met zorgfactor en compassie. Kleine kinderen doen ook wonderen. ❤

      Langzaam, langzaam en met veel geduld…oef

      Geliked door 1 persoon

Reacties zijn gesloten.