Uncategorized

Een brug van eeuwen

Ooit, circa 4500 voor Christus, was het net zulk laagland als nu, besefte ik, terwijl ik over de wuivende weilanden en graanvelden spiedde. Voor het kerkje in Schokland stond een vrouw voor een deur die op een kier staat. Het beeld heet toepasselijk: ‘Er is geen weg terug’ en is gemaakt door Kiny Copinga. De Schokkervrouw, die uitgevoerd is in brons, is nog jong en heeft een tas in de hand. Ze staat op het punt de deur voorgoed te sluiten. Gedwongen door het wassende water is er geen weg meer terug.

IMG_1068Kiny Copinga: ‘Er is geen weg terug’.

Nog veel langer geleden glijdt er een uitgeholde boomstam door de veenmoerassen. Er zit een vrouw in. Sluiers nevel glijden langs haar gezicht en vermengen zich met haar tranen. Voor haar, goed ingepakt, ligt een baby, ze slaapt. In de boot ligt een buideltje met wat spullen. De vrouw sluit, figuurlijk, ook haar deuren en laat alles wat in de vertrouwde nederzetting ligt, achter. In het witte ochtendlicht klinkt alleen nog het geplas van de houten stok in het water en de roep van een vogel.

046-e1565333536215.jpg

Ik tuur naar de beelden op de zeegroene muren en zie de plaatjes voorbijtrekken van bewoners uit die tijd. Geen prehistorische figuren, maar mensen van vlees en bloed zoals wij zelf zijn. Tussen het geschuifel om me heen, bezoekers die komen en gaan, zie ik ze een denkbeeldige jacht uitvoeren en de vis roosteren op het open vuur voor hun plaggenhutten. Sommige buigen zich over een klein kind en anderen jagen de ossen aan om de boerenkar te trekken.

In de boot van langer geleden zit de vrouw en heeft een kruik met water  in haar hand. In de buidel weet ze een reep gedroogd vlees. Waar trekt ze heen en waarom. Naar die vragen ben ik op zoek. Hoe komt die lieve Ava met haar baby Ynge in een nederzetting terecht die veel verder land inwaarts ligt.

swifterbant kruik

De conservator laat me wat boeken zien over de Swifterbantcultuur en weet te vertellen dat er in de jaren 30 voor het allereerst een kruik was gevonden iets verderop bij Schokland, dat afweek van de al bekende Trechterbekercultuur en de vroegere Ellerbeckcultuur. Later werd er bij Swifterbant veel meer aardewerk opgegraven en kreeg het de naam Swifterbantcultuur naar de vindplaats, maar eigenlijk zou het Schokkercultuur genoemd moeten worden. De conservator keek me met een berustende blik aan. Er waren sporen te lezen van lichte weemoed over deze gemiste kans. De geschiedenis komt en gaat zoals het zich aandient. Net als het getij van het water.

img_1055.jpg

De geiten vooraan grazen rustig hun weiland kaal. Ze hebben geen weet van de Prehistorie en bronzen tijdperken. Ze zijn wat mottig. In lange harige strengen hangt hun vacht naar beneden. Af en toe kijken ze nieuwsgierig op. Het gewei van de grootste is sierlijk gekruld. ‘Meeeheehee’ mekkeren ze.

IMG_1059

De wind waait door mijn haren als ik het terp weer oploop en de zon schijnt op een lager gelegen kleine boot, die nieuwer is dan de boomstam van de vrouw. Als ik er vlakbij kom hoor ik het klotsen van het water tegen de kanten en het lied van de meeuwen boven mijn hoofd. Ik steek mijn hoofd door een uitnodigend openstaand luik. In de donkere kajuit tegen de voorplecht slaat walsend water om de boot.  Het is een sonoor en krachtig  geluid, alsof ik onder water ben, zo voelt het. Een film met niets anders dan dat. Deinend, kabbelend water en het gekrijs van de meeuwen er bovenuit.

De contouren van de vrouw van de boot in het veen worden al duidelijker. Ze lijkt een beetje op de vrouw eeuwen later op het Schokker land. Beiden weemoedig, net als de conservator, over alles wat was en achterblijft. In een oogwenk slaan de beelden een brug van eeuwen.

6 thoughts on “Een brug van eeuwen

Leave a Reply

Please log in using one of these methods to post your comment:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s