Uncategorized

Ze schrijven geschiedenis

Het dagelijkse uitje van vandaag ging naar Utrecht. Ik had online met mezelf en ‘t Hoogt afgesproken dat ik naar de film van Berthe Morisot zou gaan. Deze kranige dame behoorde tot de groep Parijse impressionisten in Frankrijk. De mannen met bekende namen als Degas, Caillebotte, Monet, Pisarro, Renoir en Mallarmé werden in het begin  met de nek aangekeken, maar Berthe, een kind uit een gegoede bourgeois familie, was als vrouw helemaal ernstig in het nadeel.

Berthe Morisot: La Psyché

Vrouwen hoorden voor kind en haard te zorgen en niet te werken, laat staan het bohemien bestaan van een schilder te ambiëren. Ze schilderde vanuit een kast en had geen eigen atelier. Haar leven in de documentaire van Klaas Bense begint met de vondst van een portret van een vrouw. Het doek was op de achterkant gesigneerd door Berthe Morisot. Het opent de zoektocht naar haar bestaan. Haar rebelse en vooruitstrevende karakter vangt Klaas Bense door haar kracht te bundelen en tussen al haar eigen dagboekspinsels door te laten verwoorden in de vastberadenheid van een Parijse rapster, een vrouwelijke voetbalkunstenaarster, die constant panna’s uitdeelt onder het publiek, en een meidengroep jonge skaters. Het idee om het karakter te laten reizen door de tijd en de voorstelling van een plaatsing in het nu uit te beelden, brengt het leven terug in het verloop van het lang verbeide bestaan.

016

Het vergelijk met een vrouw, die weet wat ze wilt, zich een weg vecht naar haar individuele vrijheid, zich niet over de kling laat jagen door de geldende normen en regels, roept bewondering op. Een mannenmaatschappij en zij als enige vrouw die haar rug rechtte en haar passie en gedrevenheid trouw bleef. Haar zus, met wie ze samen tekenlessen had gevolgd, bezweek onder de maatschappelijke druk en hing haar verfkwasten aan de wilgen, toen ze trouwde. Berthes wilskracht stijgt daardoor boven het beeld uit. Ze trouwt met Eugène Manet, op voorspraak van Édouard Manet, met de belofte dat ze de ruimte zou krijgen om te blijven schilderen.

De rapster vertolkt haar innerlijke strijd op een ontwapende en eerlijke manier. Ze schuwt daarbij de eigen sores niet en verhaalt van haar eigen gevecht met de mannenwereld waarin ze verkeert en waarin ze zich staande moet zien te houden. Verkeerde kringen eisen een tol en ze belandt daardoor een aantal maanden in de gevangenis. Ze overleeft door te blijven vechten voor de invulling van haar eigen leven. Ze is 22 jaar en ziet er prachtig uit in haar rode jas tegen de lichtroze gesausde wanden van het troosteloze flatgebouw en ze is zwanger. In haar ogen schittert het vuur en de bewondering voor de worstelende impressioniste.

Morisot bevalt van een dochter en vangt al haar moederliefde in talloze schilderijen. Goed beschouwd heeft ze haar leven op de rit en haar voornemens ingewilligd. Toch is haar peinzen doortrokken van weifelende vragen, waarbij de existentie van een beoogde vervulling van haar diepste verlangens niet wordt behaald. De vraagtekens blijven hangen in de onbezorgde jeugdige meiden, die zich skatend een weg banen door het Parijse publiek, stralend, met een parelende lach en toegeworpen steelse en vastberaden blikken. Er klinkt een onbezonnen maar rotsvast vertrouwen in het leven in door.  Een mooi contrast met de kommervolle overpeinzingen van de zwanenzang van de trotse Berthe Morisot. De ondertitel Moed, storm en liefde vertolkt de worsteling van de vrouwen in het algemeen en voorvechtster Morisot in het bijzonder. Leve de rebelse zielen onder ons, die de grond onder de voeten doen verschuiven. Ze schrijven in alle opzichten geschiedenis.

One thought on “Ze schrijven geschiedenis

Comments are closed.