Uncategorized

Gedeelde smart is halve smart

Er zijn dus talloze nachten geweest, dat mijn moeder zo heeft liggen draaien en woelen als ik nu. Ze heeft ze meerdere keren in haar dagboeken beschreven. Het luisteren naar de ademhaling van mijn vader, een ronkend geluid, dat dwars door de dunne boardwanden van de slaapkamers heen,  in het ouderlijk huis ook door ons te beluisteren viel. Het grensde aan snurken maar was meer sonoor, diepere keelklanken   Ze hoorde, net als ik hier, de pendule van de buurvrouw slaan. Schapen tellen was wat nog restte. Het licht moest uit blijven. Net als ik liet ze de duisternis schaduwen trekken op de muren en golvend over het bed en de kaptafel dankzij de opengeschoven gordijnen. De wereld van Kantjil, grillige wajang goleks, ragfijne filigrain elfen, heksen en feeën en enorme boomreuzen.

DSC07490.JPG

De verzuchtingen, aan het witte papier van de kantooragenda toevertrouwd, waren diep. Waarom kon ze nou nooit eens lekker in een diepe zorgeloze slaap vallen. Ik herken het maar al te goed. ‘s Nachts nemen de verhalen de overhand, maar ook alles wat maar autonoom kan gaan. De ademhaling, de hartslag, het bloed dat door je aderen stroomt. Overal is wel een angsthaas aan verbonden, die al pochend zichzelf opblaast en ten slotte alle ruimte in je hoofd inneemt.

Ik ben ze liever kwijt dan rijk. Helaas heb ik een aardje naar mijn moertje en deel ik haar slapeloze nachten. Bladeren in tijdschriften helpt, soms een boek lezen als de concentratie het toe laat en de beelden wijken, vaker nog een stukje schrijven. De druk moet van de ketel af. Als je gedachten laat ontsnappen is er luwte in het hoofd. Vaak werkt het zo.

Stiekem geniet ik ook. Van de stilte. Van de lamgelegde weg. Een snoer van licht schijnt over het glimmende asfalt. Zelfs de vleermuizen houden hun winterslaap. Pluis ligt opgerold tegen me aan geschoven. Ik moet denken aan de kleine dappere Louise in haar winterse nadagen uit de animatiefilm Louise en Hiver, die overvallen door de stilte de meest creatieve oplossingen vindt om het grote zwijgende tij te keren. Ze sprak erover met de maan en de sterren en een verdwaalde hond op een monotone bedaarde toon, geruststellend, concluderend, berustend.

010Olieverf op paneel (under construction)

Mijn moeder was de dag erna vaak brak. Ik las tussen de regels door hoe ze zich door de dag heen sleepte en worstelde met de traagheid der dingen, die veroorzaakt werd door haar eigen vermoeide tred. Dat heb ik dan weer niet. Jaren van weinig slaap hebben een ritme opgebouwd, die ooit is ingezet met de vaste nachtdiensten die ik draaide in de verpleging en wat er voor gezorgd heeft, dat ik de stilte en niet de duisternis koester, Integendeel. De vroege ochtenduren, het prille witte licht is mijn tijd. ‘s Nachts niet. Dan komen de verhalen los uit het donker, zoals in mijn jeugd en heb ik een lamp nodig om ze in te tomen. Tegelijkertijd prikkelen ze de fantasie voor nieuwe verbeelding en vragen om woorden of surrealistische dromen.

De pendule bij de buren slaat drie. Het is welletjes en mooi geweest. Morgen ga ik eens een kamille proberen of een andere nachtrustgevende thee, nu elke willekeurige ontspanningsoefening te kort en de ademhaling alle kanten op schiet. Ik rust in de wetenschap dat ik niet alleen ben, maar met mij nog een heel leger aan slapelozen. Dat schenkt de burger moed, want samen is niet alleen en gedeelde smart is halve smart..

 

 

One thought on “Gedeelde smart is halve smart

Comments are closed.