Uncategorized

Zien en beleven

Scheppers van waarden heten ze, de dichters van vroeger, de Tachtigers als Kloos en van Deyssel, schrijft Carel Peeters in zijn literaire kroniek in het Vrij Nederland van deze maand. Hè, hè. Dat was een mond vol voor een gedachte. Ik vind het een prachtige titel. Een schepper van waarde. Zouden we dat niet allemaal willen zijn. Als je waarde kunt scheppen, ben je dan een blijvertje.

Na deze overpeinzing komt het telefoontje van een goede vriendin en voor ik het weet, zit ik in een totaal andere belevingswereld en krijg een inkijkje in de grot van Plato en het belang daarvan. Een schepper van waarde. Waardoor mij duidelijk wordt dat iedereen een eigen waarde bezitten kan. Wat maakt dat het lichtend voorbeeld van Plato mijn waarde wordt. Dat zal niet anders gebeuren dan bij een blijk van herkenning, of beter nog het gevoel van verbondenheid. De wetenschap staat verder weg van mij dan het gevoel. Ik ben in mijn schreden op het schildersvlak niet voor niets een impressionist pur sang. Geef mij een instrument en ik toon U mijn diepste verlangen. Drama, schrijven, schilderen, bij alles wat ik doe borrelen ideeën van binnenuit op tot grote hoogte. Zo hoog kan ik gaan dat ik boven de realiteit hang, het gevoel heb te zweven en los te zijn van de handeling. Dan ben ik toch uit Plato’s grot geklommen. Ik beloof me in zijn verhaal te verdiepen. ‘Waarbij ik zeker zijn dialogen niet mag vergeten’, zo drukt ze me op het gehavende hart. Hoe zalvend kunnen adviezen zijn.

Plato-raphael.jpg Plato

Terug naar mijn dichters van waarde. ‘Niets veranderlijker dan een mens’, merkte mijn moeder op als iemand een van de stokpaarden aan de wilgen had gehangen. Wat vroeger beschouwd werd als het hoogste goed, wordt ingehaald door de tijd en het besef van de meanderende werkelijkheid. In die zin is het een wonder dat de ‘waarden’ van de oude filosofen de tand des tijds hebben doorstaan. Voor mij het grote verschil tussen verstand en gevoel. Albert Verwey wilde een bruggenbouwer zijn tussen de spirituele wereld en het aardse bestaan. Zijn beleving is van zo’n andere aard dan die van mij. Hoe eigenzinnig is het rijk van de geesten. De zachte dwang der betrekkelijkheid volgens Peeters.

De verzen die ik schrijf komen voort uit een innerlijke drang. In die zin is er een associatie of een gevoel, een beleving of een herkenning die een beeld oproept waar ik woorden aan wil geven, omdat het diep van binnen iets heeft losgemaakt. Ik schrijf, ik kalk, ik krabbel, ik plak eventueel steekwoorden bij gebrek aan tijd. Later vormen ze de nieuwe werkelijkheid, die zich vormt op een ander plan dan het moment zelf. Niet zelden gaan ze in eerste instantie mijn begrip te boven. Zijn het mijn woorden wel.

262.JPGDe grot verlaten

Vriendin zegt, dat is het moment dat je de grot verlaat. Plato vertelt, wat Verwey voelt, wat Kloos voelt, de visionair, maar wijst met zijn goddelijke voorzienigheid tegelijk op het behalen van die ultieme status door de sterfelijkheid. Als je dood bent, treed je voorgoed uit en in om het verwarrend te maken. Is het het belang van de eeuwigheid die blijft staan boven de vergankelijkheid van de glans van waarden, die wetenschap verheft boven gevoel.

Het wordt tijd voor het afdalen naar de diepste spelonken van de grot van Plato.’Niets is wat het lijkt’. Ik wil het zien en beleven.

3 thoughts on “Zien en beleven

Comments are closed.