Uncategorized

Soms is zien zwijgen en zwijgen zien.

Na een heerlijke schilderochtend, de gladheid omzeild, door rustig te tuffen in een aangegeven tempo, was het haasten geblazen om op tijd voor de volgende afspraak te zijn. Utrecht in kerstsfeer dus alle wijken rondom het centrum waren volgelopen op de parkeerplaatsen. Hier en daar nog een enkele plek. Ik was de gelukkige. Het was een straatje stappen naar het Louis Hartlooper complex.

IMG_0905.jpg

Lief welkom met een groot glas thee, waar bier niet in zou misstaan, maar warm en lavend. De film wachtte op ons. De vierde zus was op het nippertje en ademde haast en ongerustheid. De kalmte daalde neer in het rode pluche van de dertiende rij van stoelen in zaal twee.

Ik nestelde me in en wachtte af. Visages Villages zond vakmanschap het zaaltje binnen, liefde en ontmoeten in de ruimste zin van het woord. De twee bijzondere zielen, die elkaar op voorspraak van hun professie hadden getroffen, verschilden een leven met elkaar. Zij, de kleine Agnès Varda was ruim de tachtig gepasseerd en haar evenknie JR had net de cruciale leeftijd van 33 bereikt. Beiden hadden de fotografie omarmd. Waarbij JR vanuit de graffitikunst uitgroeide tot het maken van gevelgrote pop-up foto’s, zocht Varda  de kleinoden van het leven en zette het naar haar beeldende handen, die sfeer en emotie verenigden in haar alziend oog. De camera is de rijkdom, de blik is onbegrensd.

IMG_0902.jpg

Samen op pad in een enorm fototoestel op wielen, die alle beelden opblies tot zijn eigen formaat. Twee mensen, de een als een springerige jonge hond, de ander met een wereld aan informatie door de jaren, ja zelfs de eeuw heen. Van Godart tot Varda en weer terug. Letterlijk. De verbazing omtrent de maskerade achter bril en hoed speelt als een rode draad, onbegrijpelijk voor een grande dame, die respect voor een ander vertaalt in een twintigste-eeuws concept.’Zet je hoed en zonnebril af voor je oma.’

In de film ontmoeten ze het leven op het dorpse platteland van Frankrijk in haar eenvoud en haar verborgen schoonheid door zich open te stellen, zoals het zich aan had geboden in de loop der jaren. De vergankelijkheid van beelden van weleer verenigd met de nieuwe frisse kijk van het heden. Ze smeden letterlijk een brug door vroeger te projecteren op het nu. Het maakt emotie los, bewondering, ontzag en respect voor beide.

De oude versleten ogen van Agnès krijgen het heldere zicht van JR mee, die zelfs het wazige veld weet te slechten in waarneembare objecten, door ze op te blazen. De verse blik van JR wordt ingebed door de diepte en de inhoud van het filosofische zicht van Agnès. Twee zielen, die elkaar ontmoeten en versterken. Kunst op hoog niveau.

Mijn bescheiden blik verliest zich in de prachtige sfeerbeelden er tussendoor. Jeugdige bravoure en de wijze ouderdom. Heel het leven en haar vergankelijkheid gevangen in één beeld, allesomvattend, zonder woorden. Het einde heeft de kracht van een ontlading die de diepe verbondenheid bevestigd. Hier hebben twee zielen elkaar geraakt. Hier is leven doorgegeven.

IMG_0898.jpg

Bij de ontluistering, door uit de duisternis het café binnengetrokken te worden, mijn bewogen geest nog op het platteland, wordt helder hoe divers iets kan binnenkomen. Mooi en sfeer zijn niet de woorden, die een ander kiest. Het is mijn hele persoonlijke beleving. Voor mij zijn het dorpsgezichten, die uitstijgen boven zichzelf door de decennialange sfeergevoelige ervaren kijk op het leven en de jeugdige fantasierijke en wereldse blik. Deze wereld ligt aan de voeten van iedereen die de moeite neemt om zich mee te laten voeren door de geest en de rijkdom van de beide fotografen, die Agnès tot een verhaal van beeld en weinig woorden heeft weten te smeden. Soms is zien zwijgen en zwijgen zien.

 

Uncategorized

Le jour, c’est la vie des êtres, mais la nuit, c’est la vie des choses.

032

Het citaat is van Alphonso Daudet. De prachtige aquarellen in het dagboek zijn van Lizzie Napoli en ik schilderde ze in die vakantie allemaal na. De bloemen zijn onderweg geplukt, zorgvuldig gedroogd en ingeplakt.  Er was destijds, bij hoge uitzondering, een zee van tijd, inderdaad ‘een dag van zijn’.

Ik ben benieuwd wat monsieur Daudet gemiddeld in de nacht verkoos. Ik stel me voor dat hij dan tot schrijven kwam. Mijn woorden vallen in de vroege ochtend binnen. Ze glijden over het kussen en draaien om het hoofd, dat onrustig wakker begint te worden, af en toe duikt er een naar binnen en roert zich en wentelt net zo lang tot het genesteld is en het verhaal zich ontspint. Inspiratie haal je uit de dag, de nachten zijn voor de associaties en het uitspinnen. Ik spin wat af!

De dag is er voor intervallen en de opborrelende fantasie, die als een gloeilamp aanslaat en zich verspreidt. Niet de vraag ‘hoe’ maar ‘de manier waarop’ telt. Gisteren had ik een verrassing voor de kleinzonen bedacht. We zouden naar Mees Kees langs de lijn, een film naar de boeken van Mirjam van Oldenhave, maar er zat nog minstens een uur overbrugging tussen. Het was zo’n heerlijke bewuste dag, ‘Un jour d’être’ en de stemming zat er al gauw in toen ik in raadsels de verrassing aanbood. De tocht er naar toe was minstens zo spannend als de ontknoping en de film een schot in de roos.

Met het stoffige zaaltje, waar het zich afspeelde en de verwachtingsvolle glimmende ogen van de jongens moest ik aan mijn eigen magische moment denken dat het witte doek zich voor het eerst met beelden vulde uit die ratelende machine naast mijn oor. Het spannende donker, het filmapparaat in het gangpad, het geroezemoes van kinderstemmen om me heen. Het was zondagmiddag in het jeugdhonk van het oude klooster waar de nonnen hun sporen hadden nagelaten. Op deze gewijde grond breidde mijn kleine kinderwereld zich uit met die bewegende beelden, die in veelheid net zo vormend zouden worden als de boeken, de muziek en de natuur. De schepper was mijn vader, die het apparaat bediende en in witte hemdsmouwen, hoog uittorenend  boven het  grut, kon toveren tot we ademloos tegen het verhaal aangeleund zaten en woordeloos mee bewogen met The little Rascals.

De ontlading erna, met daglicht dat altijd scheller was omdat het zicht zich net als de geest vanuit die diepe duisternis moest herstellen, werd ondergedompeld met buitenspel en het leven van alledag. Maar in de nacht, die stille nacht, rolde de hele film zich achter mijn ogen af en buitelden de kinderen over elkaar heen in een spannende achtervolging door de gevestigde orde. We ontsnapten, ik was een van hen, maar ternauwernood, waarbij ik van de angst wakker schrok en stijf rechtop in bed zat met trouwe beer naast me, die me stilzwijgend begreep. Dan begon het woelen en draaien weer. In de nacht, die duistere nacht kon alles, begreep ik en zodra het in mijn vermogen lag bande ik de duisternis, omdat de dromen ingrijpender werden naarmate de beelden in mijn hoofd zich vermeerderden.

Le jour c’est la vie des êtres, mais la nuit, c’est la vie des choses als je wakker blijft, want zodra je je ogen dicht doet, speelt het leven haar eigen glansrol in mogelijkheden en onmogelijkheden en wordt het kleinste onbeduidende theelepeltje levensgroot  binnengevoerd  om met het onbuigzame staal de strijd aan te gaan, te voet en te zwaard, met het kind in mij dat weer ontwaakt en vlucht in de schrijver van de nacht .

Bewaren

Bewaren