De boventoon voeren

‘Je bent er maar druk mee’, schreef een vriendin bij het verhaal van de kwetsen. Inderdaad. Het voordeel is dat je tot in lengte der dagen geen jam of iets anders lekkers hoef te kopen. Het is allemaal in een handomdraai verkregen. Nou, dat laatste klopt niet helemaal. Als Lief de pluk heeft gedaan, hij is net een paar centimeter langer dan ik en kan makkelijk bij overhangende takken, dan kan ik ermee aan de slag. ‘Zen zitten zijn’, oftewel bak met pruimen op schoot, zeef voor de pitten op tafel, aardappelschilmesje in de aanslag en ontpitten maar. Een simpel en toch geconcentreerd werkje, want tegelijkertijd inspecteer je het fruit op kleine meelifters, die graag gangetjes graven als een Holle Bolle Gijs in Luilekkerland. Die mogen vervolgens op de composthoop, waar ze vast weer een andere bestemming krijgen.

Luilekkerland, dat is de juiste associatie voor de Hoff in deze oogstmaanden en laat het ‘Lui’ er dan maar vanaf. Nu komt het erop aan. Gisteren was het zuurdesembrood aan de beurt, een kwetsentaartje met kwark en bladerdeeg, en de jam. Wat geven kwetsen een verschrikkelijk fraaie kleur als ze verwerkt zijn. Karmozijnrood fonkelt me tegemoet in de rode jampotjes. ‘Neem je een potje mee in November’, wil zoonlief weten en ook schone zoon bestelt er vast een. Fruit dirigeert. Vandaag is de vijg weer aan de beurt.

In het boek ‘Brieven aan Miyo’ van Martin Bootsma komt een onderwerp aan bod naar aanleiding van het boek ‘Meester van de Zwarte Molen’ van Ottfried Preussler, dat op de leestafel van groep zeven lag. Een groep leraren uit Antwerpen was daar op bezoek en bij het zien van dit boek ontlokte dat de opmerking dat ze dergelijke oude boeken niet meer lazen op hun school. Sterker nog, ze hadden alle leesboeken van voor 2000 uit de bibliotheek verwijderd. Het bracht me terug bij het laatste jaar voordat wij als Jenaplanschool een fusie zouden aangaan met een katholieke basisschool en er een nieuwe directeur werd aangesteld om dat in gang te zetten. In het kader van twee scholen samenvoegen werd dezelfde regel gehanteerd als hierboven en gingen alle boeken van voor een bepaald jaar naar het oud papier. Mijn hart bloedde. Hoe kon men. Hier foeterde de gepassioneerde leraar tegen de groep: ‘Gaat het om de ouderdom van een boek of om de kwaliteit ervan? Dit boek is een tijdloos meesterwerk, je moet bijkans gek zijn om dat boek uit je bibliotheek te verwijderen’. Hij verwoordt precies waar het omdraaide in die donkere dagen. Ik werd er fysiek onpasselijk van toen we de ravage met lede ogen aanzagen. Waar zouden we zijn zonder alle grote klassiekers der aarde.

Mondjesmaat komt het wereldnieuws binnen. We zijn hier erg ontdaan van wat we in het journaal over de vloedgolf in Nepal en Tibet te zien krijgen. Heel duidelijk wordt dat de natuurkrachten op hun hele eigen wijze hun weg blijven zoeken, door roeien en ruiten, daar helpt helemaal niets tegen. Vriendinlief en haar man zouden in de herfst weer naar Nepal afreizen waar ze het onderwijs al vele jaren ondersteunen. Op die manier komt het extra dichtbij omdat je veel meer hoort over de gezinnen in het dorp waar ze verblijven en je de kinderen leert kennen aan de hand van foto’s en filmpjes. De algemeenheid krijgt een gezicht en betekenis. Lief merkt op dat de natuur op zoek is naar het nieuwe evenwicht en zich daarbij niets aantrekt van de mensheid. Als al die machthebbers zich daar nou eens over zouden buigen. De ene stap zet een andere in werking, alle radertjes zijn met elkaar verbonden. Nietigheid en nederigheid ten opzichte van de natuur zijn de woorden die op dit moment op de Hoff de boventoon voeren.