We hopen ze nog lang te mogen blijven volgen

Er was het verhaal van een oude man die veertig jaar in zijn eigen huis had gewoond. Hij beschreef de rituelen die hij deed aan het begin van de dag. Hij maalde zijn bonen, zette de koffie, liep naar zijn fiets in de gang voor een controle en kwam terug om een vers bakkie koffie samen met zijn vrouw te nuttigen. Het klonk vertrouwd, niet het ‘hoe’ van het ochtendritueel, maar het verschijnsel op zich. Wakker worden en een hele eigen strategie uitvouwen zonder er bij na te hoeven denken. Ik schreef het gisteren al ‘de mens is een gewoontedier’.

Daarna volgde de rest van zijn relaas. Hoe zijn vrouw drie jaar geleden overleden was en de kinderen zich zorgen begonnen te maken over zijn alleen-zijn. Dat ze uiteindelijk een plekje vonden in een tehuis. De ruimte voor een ochtendritueel werd weggevaagd en de ruimte voor al die andere rituelen die er door de dag kwamen. Het fietsen zat er niet meer in zonder gang waarin de fiets kon staan. Je gewoonte afzweren omdat een ander vindt dat dat beter voor je is. Misschien is dat stukje wel het moeilijkst te accepteren. We willen graag ons zelfbeschikkingsrecht tot het uiterste beschermen en handhaven.

Natuurlijk, iedereen zal de man zijn eigen gemalen kopje koffie gunnen, maar in hoeverre zijn we in staat te oordelen over het feit dat we daar toe in staat zijn. Daarbij denk ik aan mijn vader, wiens grootste passie autorijden was. Dat kon en mocht hij niet meer na de beroerte. Onbegrijpelijk voor hem en het maakte hem opstandig en driftig.

Ik kijk naar ons. Ook zo langzamerhand wat sloffende ouderen, al proberen we zo kwiek mogelijk over te komen. ‘Waarom laten die mensen nog een hele nieuwe keuken in hun huis zetten’, had de vrouw van vriendlief gezegd. Een terechte vraag als je ons niet kent of niet?

We, en ik geloof dat het in dit geval voor ons beiden geldt, hebben vooral het gevoel dat het leven, dat ons los van elkaar al een zekere richting had opgestuurd, toch weer een herbeleving kreeg, toen onze plannen samen een feit werden. Om nog, zo lang als het ons gegeven is, van het leven te genieten en daar horen ook nieuwe plannen bij. De kans dat we ons voedselbos in volle wasdom zullen zien, is nihil, maar het werken eraan geeft minstens die voldoening. We merken op, hoeveel energie het geeft om dergelijke dingen voor ogen te houden. Het is geen wassen neus, het is een gegeven die de overtuiging van het leven hier sterkt.

Vandaag is het de sterfdag van mijn moeder. Zij was levenslustig en vitaal tot het laatst aan toe. Als er iemand een lang leven beschoren was, was het mijn moeder wel, de jongste en viefste in het bejaardentehuis. Maar op 71-jarige leeftijd overleed ze. De dood was als een dief in de nacht gekomen en had haar ongetwijfeld tegen wil en dank opgehaald. Haar goede raad en advies, haar optimisme, glijdt door al onze levens heen. Geniet van de dag, elke dag is het waard geplukt te worden. Smeed plannen, wees gelukkig samen en leef zolang het je gegeven is.

Fijn om zo’n optimistisch draaiboek met al die goede herinneringen dichtbij te hebben. We hopen ze nog lang te mogen blijven volgen.