Uncategorized

Daarvan bewust te zijn

Het grondbeginsel van gelijkheid vind ik terug bij Shakespeare en dankzij Sinan Çankaya. Die haalt in zijn boek ‘Mijn ontelbare identiteiten’ een Iraanse vriend aan, die hem herinnert aan een verhaal uit ‘The Tempest’ van Shakespeare. In dat verhaal worden een man (Prosperus) en zijn dochter verbannen naar een eiland, waar Caliban woont. Hij ziet eruit als een halfmens. Zo beschouwen de twee hem ook. Ze sluiten vriendschap en in korte tijd wordt gehoorzaamheid geëist uit naam van de beschaving, leert Caliban spreken en de man geeft hem een taal en leert hem wat goed is. Zolang hij gehoorzaamt aan deze twee gaat het goed. Zodra hij, in hun ogen, ongehoorzaam is, krijgt hij te horen dat hij ondankbaar is, hun vertrouwen beschaamt en dat terwijl zij nog wel zo vriendelijk en goedertierend zijn geweest om het beest beschaving bij te brengen. Caliban veranderde inderdaad. Nu vertelde hij zijn eigen verhaal, maakte zijn eigen keuzes. De taal leren gaf hem de kans zijn ‘weldoeners’ uit te schelden, als hij dat wilde. Hij wilde geen spreekbuis worden van de twee, geen gedachtengoed overnemen, maar het zelf bepalen.

Prachtig. Het superieure gevoel van de man met zijn dochter, die vinden dat zij de beschaving zijn ten opzichte van het ‘beestmens’ legt precies de vinger op de knoop. Waarom zou het leven van dit wezen niet dezelfde waardering mogen krijgen. Waarom gewogen en te licht bevonden naar de normen van hun beschaving. Zo is het gegaan met alle beschavingen die naast elkaar hadden kunnen leven, als de een de ander niet zijn beschaving had opgelegd.

Ik denk aan de Thulenen uit het boek van Kinderen van Moeder Aarde, die uit hebzucht en machtswellust worden overlopen door de Badeners. Dat dus.

Nog een principe van gelijkheid vind ik in de Volkskrant in de rubriek ‘Ten Eerste/Zinvol leven’ met een interview van Fokke Obema met de piepjong ogende Disa Jironet, een officier van justite. In haar optiek bestaan slechte mensen niet, omdat in de basis van ieder mens iets zuivers zit. Hij wordt niet egoïstisch geboren. Het sluit aan bij iets wat ik op intuïtie altijd heb geweten. Een kind straffen omdat hij stout is, kan niet. Het kind zelf is niet stout. Het doet iets wat onhandig uitpakt of volgt een emotie, die opkomt, maar daarmee zijn ze nog niet het kwaad zelf. Ieder kind heeft het recht om te leren van gemaakte fouten. Het mooist was altijd om kinderen met elkaar te horen praten, als er een geschil bij te leggen was. Zo jong als ze waren, leerden ze te vertellen wat hen dwars zat, welk gevoel dat opleverde en kreeg de ander de kans te zeggen dat hij niet had begrepen dat zijn gedrag dat betekende voor de ander. Daarna was er ruimte om het goed te maken en bleef het niet langer een donkere wolk van dreiging. Beiden waren opgelucht. Het hoogste effect. Daar kon geen straf tegen op.

Beschamend moet ik toegeven dat ik met volwassenen altijd meer moeite heb, om die betekenis eraan te geven. Omdat de effecten evenredig veel groter zijn. Disa geeft als antwoord op de vraag, wat voor haar zinvol leven is, als antwoord: ‘Voor mij is daarvan sprake, wanneer iemand iets vindt dat hem in staat stelt van betekenis te zijn en daardoor zijn ware zelf kan ontdekken.’ Ook bij volwassenen, vindt zij, kan je de begrippen goed en slecht wel op gedrag toepassen maar niet op mensen zelf. Als je ervan uitgaat dat iemand slecht is, dan druk je er een stempel op en zal hij ernaar handelen. ‘Als er wederzijds wantrouwen is gaat de verdachte ons niets vertellen. Terwijl dat wel nodig is om hem te brengen bij een ander moreel inzicht, zoals het strafrecht beoogt. Daarom pleit ik voor meer mededogen, zodat je hem bovenal als mens kan zien met wie je een verbinding aan kan gaan.‘ En ergens verderop: ‘Leven vanuit liefde vergt moed.’ Ergo, een mens heeft het recht om te leren van gemaakte fouten, net als een kind. Maar sommige fouten zijn zo onherstelbaar. Daar precies schuurt het.

Ieder mens heeft het recht om zijn of haar individuele pad te volgen, eigen keuzes te maken, een eigen verhaal te vertellen, maar door betekenis te geven aan de ander. Ieder mens, elk individu. Daarvan bewust te zijn.

7 gedachten over “Daarvan bewust te zijn

  1. Ik verdrink momenteel ook in een boek over verbondenheid, begrip en empathie, mensen die vanuit liefde leven. Wie weet schrijf ik er binnenkort ook eens over….
    Zonder vooroordeel mensen benaderen, mooi, maar of het altijd kan?

    Geliked door 1 persoon

    1. Soeffi is vanuit liefde, een oude denkwijze. Ik vind het loffelijk voor iemand die recht moet spreken. allicht dat het er eerlijker aan toe gaat. Ik kijk er naar uit, Lieve, naar jouw boekverslag. Ik weet ook niet of het kan, maar bewust ervan zijn si goed. ❤ Denk ik

      Like

  2. Berna, wat zou ik dit graag lezen. Is het de Volkskrant van afgelopen zaterdag? Soms is het moeilijk te dealen met begrip, empathie, hoe sta je hier zelf in, hoeveel vooroordeel of dominantie is er, enz.enz. Alles wat daarmee samenhangt. Kan proberen die krant dan alsnog te bemachtigen. Dank voor je stukje, heel mooi dat je dit deelt ❤️

    Geliked door 1 persoon

Reacties zijn gesloten.