Uncategorized

Kringelende rook

‘Woorden schieten tekort’ van Nicci Gerrard levert me zoveel zinnen van bewustwording op, dat ik er ademloos tegen aanleun. Ze komt met oneindig veel voorbeelden van levens, die zo anders verliepen door dementie. Niet alleen het brein verandert, maar alles er omheen wordt meegezogen in die vlucht naar het onbekende.

IMG_6588

Er is een aandoenlijk verhaal van een vrouw. Haar echtgenoot zag haar niet meer staan. Hij had het gedeelde leven opgegeven en zichzelf in het midden van zijn universum geplaatst. Zij vertelde Nicci over dit probleem, waar hij bij zat en hij gaf volmondig toe dat het vermogen tot empathie verdwenen was. Als door dit gesprek er een verandering komt in hun relatie, mailt ze een belangrijk en alles veranderend gegeven: ‘Ik weet dat ik alleen echt van onze tijd kan genieten, als ik me ook in zijn wereld verdiep. Soms wint dementie het maar door die houding wordt het zoveel liefdevoller en fijner.’  Toen alles duisternis leek voor haar, bleef ze vasthouden aan hoe de relatie vroeger was. Dat stond het ontwikkelen van een totaal veranderde relatie in de weg. Bij de bewustwording daarvan waren ze opnieuw in staat elkaar lief te hebben en te omarmen.

In een ander voorbeeld noemt ze de kunst als belangrijk verbindingsmiddel. Iets waar ik zelf al vaker over heb nagedacht. Ik heb eerder omschreven hoe mijn vader met zijn grote handen pitrieten dienblaadjes moest vlechten bij de therapie en hoe hij er hopeloos van werd. De smalle onwillige wilgetenen die door de kleine gaten heen gestoken dienden te worden, maar een totaal eigen leven leidden, ongrijpbaar haast. Het frustreerde hem om zijn bibberende ongecontroleerde mototriek zo kaal en zichtbaar te moeten laten zien. Hij schaamde zich. Het pitrieten dienblad had een motorblok moeten zijn met vastzittende moeren, die losgedraaid dienden te worden. Achteraf en zeker met de verhalen van Nicci voorhanden, bedenk ik me dat we hem misschien wel met muziek en dans van vroeger uit zijn eigen isolement hadden kunnen halen. Mijn vader tapdanste vroeger. Wij werden meegesleurd in zijn sombere narrigheid zonder er bewust van te zijn. Ik had mijn moeder graag de wetenschap en de mogelijkheden van nu gegund.

Nicci’s vader was gek op dansen, zingen, schilderen en lezen. Ze beschrijft een moment waarop ze met haar gezin in zijn kleine kamer zat en ze hardop met elkaar het vers ‘Sea Fever’ van John Masefield aan het declameren waren. Plotseling viel hij, de man die niet meer sprak, hen bij. Wat een ontroerend moment van verbondenhied zal dat zijn geweest.

IMG_6587

William Uthermohlen, de kunstschilder, pakte de penselen weer op en door zijn zelfportretten toonde hij aan zijn omgeving zijn innerlijke wereld. Het was zijn belangrijkste communicatiemiddel geworden.  Een van zijn artsen, Seb Crutch, deed vervolgens een onderzoek naar het effect van het verbinden van kunst met dementie. Hij zegt in een gesprek met Nicci:‘We willen geïnspireerd worden door mensen met dementie. Naast de angst, het verdriet en de somberheid, kan er ook sprake zijn van verwondering, interesse, onzekerheid. Wij richten ons op het idee dat de ervaring ook iets waardevols kan opleveren’. Een mooi voorbeeld daarvan is The Songaminute Man, die met zijn vader autoritjes maakte , waarbij de muziek zijn vader weer thuisbracht, zoals hij het zelf omschreef.

Dat is precies wat er ontbrak in de relatie tot mijn vader. We hadden geen flauw idee, dat die andere wereld aan te boren viel. Als leed zo dichtbij komt, zit de emotie in de weg omtrent het verlies en de mist, die steeds dikker werd. Wat had ik nu nog graag even met hem mee willen wandelen en turven waar zijn geluk zich bevond. De geiten die hij voerde, het kleinkind op schoot, de spaarzame blije momenten in zijn vakanties. Ze zijn in de kringelende rook van zijn shaggie opgegaan.

 

8 gedachten over “Kringelende rook

  1. Maar nu in de laatste jaren heeft het me nog meer opgeleverd
    Ik ben altijd blijven denken en lezen erover. Al met hersenschimmen werden we meer zeker van de zaak.
    Maar die positieve kant zoeken bleef moeilijk❣️
    Heb nu

    Like

Geef een reactie

Gelieve met een van deze methodes in te loggen om je reactie te plaatsen:

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s