Uncategorized

Heel de mens

Ik ben behoorlijk onder de indruk van de zonnebloemen van Kiefer. Op jacht naar de reuzen in alle toonaarden valt me ineens de doorgeschoten Kardoen op bij de oude in de tuin. Lange staketsels met de vlezige vrucht er nog aan. Ze zijn prachtig. Ze mogen blijven staan, omdat hij hoopt dat de vrucht zaadvorming zal geven.

Als object zijn ze net zo imposant als de verdorde zonnebloemen van Kiefer. Heel anders dan de zonnebloemen van van Gogh. Ik probeer ze vanuit elk perspectief te vangen. Het enige wat niet lukt is van bovenaf. Nu nog op doek. Dat is voor later.

groot hoefblad  Groot hoefblad

Wat zijn ze fraai. Het was een soortgelijke ontdekking als die ik bij het groot hoefblad had. Het ouderdomsproces brengt verrijking in de schoonheid van de plant. De paarse bloemen van de Kardoen bij bloei zijn prachtig, maar deze vrucht is boeiender met veel facetten. De baardharen, de schubben en de weerbarstige vormen werken er aan mee. Op de terugweg zie ik in een van de verste tuinen er nog veel meer parmantig uitsteken. Morgen eens langs lopen. Wie weet. Wat naslagwerk leert, dat je niet de vrucht moet eten, maar de gebleekte steel met blad.

ets groot hoefblad  Mijn ets van Groot Hoefblad

Bij de winkel voor kunstenaarsbenodigdheden vind ik een handig reisblik met plaats voor halve en hele napjes aan aquarel verf en een handzaam schetsboek. In het atelier stuit ik op een Rembrandtkist met aquarelverf. Ooit gekregen van vriendinlief, toen haar moeder overleden was. Met penselen en alles erbij. Ik heb destijds de kist dicht gedaan en ben het weer vergeten, totdat ik op zoek ging naar mijn eigen tekenmateriaal, dat ik maar niet kan vinden.

Aan de tafel teken ik de grootbladige adderwortel ,die ik recht voor me zag, kleur het voorzichtig in met diep auberginerood, die ongelooflijk rijk is aan pigment. Ik besluit de kist in takt te laten en de napjes van een grote doos van thuis over te zetten. Ik zal deze op de tuin houden met alle herfstrijkdom in het vooruitzicht.

Thuis wacht het boek. De titel van Nicci Gerrard ‘Woorden schieten te kort’  slaat niet op haarzelf. Op een prachtige wijze schildert ze de taferelen in subtiele dichterlijke taal bij de beschrijving van het vaderproces. Daarnaast een heldere uiteenzetting van de maatschappelijke toestanden, die ze onder de loep heeft genomen en de impact op de mens zelf. Ze geeft de groepen vergeten mens een podium. Daartoe behoren verwarde ouderen, de zwervers, de ontheemden, de verslaafde prostituees, Onzichtbare mensen.

Het boek gaat over dementie, maar ook over ouder worden en het wonder van bewustzijn, over herinneren en vergeten, over afscheid en ziekenhuizen, over kunst als verbindingsmiddel. Ze haalt William Utermohlen aan, de kunstenaar, die zijn vijf jaren van dementie vastlegde in portretten en ze noemt het ‘een uniek logboek van identiteitsverlies’.

Bij de kardoen en het groot hoefblad zag ik de verrijking van ouderdom, zoals ook te ontdekken valt in de mens om ons heen. In woorden weten we dat iedere rimpel een heldendaad telt. De opvoeding van de kinderen, de betekenis voor de maatschppij, de bijdrage aan de wereld. Het is bekend. Maar vaker ‘schieten onze woorden te kort’ om het te benoemen. Gerrard meldt dat we ‘langer oud zijn dan jong’. Heerlijke relativering van het leven. In de kunst zoek je naar de spannende contrasten. Geen spannender contrast denkbaar  dan groepen vergeten mensen binnen te laten en de herfst-rijkdom te koesteren, kortom de mens te zien. Heel de mens.

 

 

4 gedachten over “Heel de mens

Reacties zijn gesloten.