Uncategorized

Voorpret met die Jan en Jet

Terwijl we aan het praten waren, buuf en ik, zag ik over haar schouder heen een groep kieviten hun buitelende vlucht maken. Het was een serieus gesprek. Ik kon niet enthousiast er doorheen roepen, maar mijn hart maakte een sprongetje. Ik had hen de hele zomer nog niet gezien. De hele middag had ik in het atelier gezeten en geprobeerd om een juiste weergave te vangen. Het werd het oude spel van duwen en trekken. Straks zou ik er weer overheen schilderen. Het gaf niet. Het was een broddellapje. en oefening baart kunst. Haha. Nu die grote ‘K’ nog.

Vanmorgen stond er een vreemd nummer in mijn telefoongeheugen. Eens horen wat men te berichten had. Het was iemand van het cultureel erfgoed. Ik had toegezegd de derde les van het schoolproject ‘Op stap met Jan en Jet’ voor de Nieuwegeinse groepen vijf in het museum van Vreeswijk te verzorgen. Even zouden ze zich kinderen wanen van 100 jaar geleden. Die sfeer werd teruggehaald in het heden met zeepkloppers, wasborden, koffiemolens, luiers wassen en op leitjes schrijven.

Als ervaringsdeskundige, die aan den lijve heeft ondervonden wat het is om, als jong kind, mee te moeten draaien in de huishouding, is dat kaasje. Even terug in de tijd. In gedachte zie ik mijn moeder met haar gezicht rood en glimmend met de houten lepel in de wasketel boven het fornuis roeren. Ze lepelt de stukken eruit en de vlekken worden nog extra op het wasbord schoon geschrobd. Maar voorzichtig, de was was kokend heet. Zakje blauw om na te spoelen.We hadden een wringer. Dat was een van onze taken. Draaien aan de slinger. En het kloppen van de Sunlightzeep in haar gazen huls in de grote teil.

11781718_10204599732448409_5532904736403445508_n

Naar de Gruyter om boodschappen te doen. De geur van de gebrande koffiebonen. De Douwe Egberts-molen hing thuis aan de muur. Crèmekleurig met gouden strepen en het rode D.E. logo. Bonen erin en malen maar. Met het lootje werd de koffie afgemeten. Snufje Buisman, snufje zout.

Woensdagmiddag was het hard werken geblazen, tuinbonen doppen, sokken stoppen, aardappelen schillen, spinazie lezen.

Met al het zand en de beesten erin moest dat laatste wel vijf keer over. Spinazie in het water, spinazie op de kant, schoon water in de kuip, spinazie erin, spinazie eruit, schoon water in de kuip etcetera. Na de vijfde keer was de spinazie schoon genoeg. Zand schuurt de maag, dus de rest mocht blijven. Met rode armen van de kou dropen we af.

De berg met tuinbonen lag op de tafel. Het was Holle-bolle-Gijzenwerk. We werkten ons dwars door de berg heen. Met de schillen van de tuinbonen wreven we over de wratten op de duim. Dat zou helpen. Ik heb er nog nooit een zien verdwijnen, behalve de lust in tuinbonen.

022

Het stoppen gebeurde met een paddenstoel. Sok erover trekken tot de hak op de kop strak getrokken kon worden. De grote maasnaalden en het kaartje Brat in de kleur. Meestal zwart of grijs. Eerst op en neer en dan heen en weer. Er was thee met een kaakje als onderbreking. Een korte pauze. Er waren zes grote broers boven ons in de lijn met voetbalkousen, dus er viel meer dan genoeg te stoppen. De sokken van mijn vader maasde moeder keurig net.

De jongens moesten poetsen. Alle schoenen en dat waren er nogal wat. Blik schoensmeer, borstel, schuier en lap. Tot ze glommen als spiegels.

Zelfs de vaat hoort bij vroeger. Wij moesten afwassen en drogen. De modus was om er luidkeels bij te zingen, tweestemmig. Ik doe nog steeds de vaat. Vanwege de goede herinneringen. Al was een vaat van dertien personen heel wat anders dan mijn bescheiden huishouden. Soms neurie ik erbij. Dan komt Jarig Jetje langs of een Veldmuis.

Straks mag ik ronddwalen in dat kleine museum en me terug wanen in het verleden. Wat leuk om de kinderen al die vergeten begrippen te mogen laten ervaren. Ze gaan er natuurlijk zelf mee aan de slag. Ik hoop op een fitte outfit in de stijl, haar op zolder en ulevellen om mee te geven. Toch eens langs bij Betje Boerhave. Ik heb alvast de voorpret met die Jan en Jet.

5 thoughts on “Voorpret met die Jan en Jet

  1. Ook ik geniet de voorpret.
    Ik herken het van een vorig leven, maar eigenlijk was ik een luxepaardje. Buiten afwassen en afdrogen mochten wij spelen en lezen. Of dat zoveel beter was??

    Liked by 1 person

    1. We hadden veel te spelen hè Lieve. We waren naast de vaste taken altijd buiten, stoepranden, tollen, haasje over. En heel veel lezen. Onder de tafel en stiekem in bed…<3

      Liked by 1 person

  2. Geweldige herinneringen. Ik zit meteen in eigen jeugd. Inderdaad tweestemmig zingen. Ik heb er zingen onder koken en afwassen aan overgehouden

    Liked by 1 person

Comments are closed.