Uncategorized

Letterlijk en onuitwisbaar

Het gebouw is een reis terug in de tijd. Ooit was het de bron van cultureel en ‘grenzen’loos vermaak. Over alle grenzen heen kon alleen in RASA. Daar ontmoette je de Sitar, de Zurna, de Darbuka, de Gaida, de Djembe, de panfluit.  De meerstemmige Bulgaarse koren, de klezmer, de Indiase Dhrupad, een aanstekelijke salsa, een steelband of Afrikaanse samenzang.

008-2.jpg

Ook waren er uitvoeringen van jeugdtheatergezelschappen tijdens de presentatiedagen of op zondag speciale kindervoorstellingen. Ik heb nooit begrepen waarom die belangrijke culturele broedplaats van wereldmuziek in 2017 weg moest.

Er is Kunst voor in de plaats gekomen. BAK, Basis voor actuele kunst, organiseert tentoonstellingen en publieke programma’s in samenwerking met onderwijsinstellingen en musea. Ze werken samen met hoge school voor de kunsten in Utrecht en de koninklijke academie voor beeldende kunsten. De musea strekken zich uit van Warschau tot Antwerpen. Op het moment dat de deuren zich openden was er een afstudeertentoonstelling van de HKU, Fine Art.: ‘Futures Without…’ 

Ik verwachtte eigenlijk weer een combinatie van kunst, schilderijen, installaties, film. Het bevatte echter video, ruimtelijke installaties, geluid en visuele ervaringen, tekeningen, objecten en fotografie van een individuele zoektocht van toen naar nu en morgen, naar ooit. Heel persoonlijk uitgevoerd met een link naar de maker. Sommige bliezen me van mijn sokken door de heftigheid, anderen ontroerden door de tederheid of de bewustwording.

002

Het was druk in de ruimte, De transparante bovenverdieping verspreidde de fascinatie voor de natuur als bijvoorbeeld ecosysteem of de mens als ‘Being a part of…’en een Tribute to Mount Fuji. Het was druk. Met alle stemmen op de achtergrond was het onmogelijk om de essentie te horen. Het bedelde om een herhaling.

We waren vroeg. Vriendinlief had haar poëtische film met de boodschap in de grote zaal van het oude vertrouwde Raza. Het was er lekker donker. Er stonden drie comfortabele stoelen met koptelefoon en we nestelden ons met een glaasje wijn.

Eerder had ik haar libretto gelezen, een schriftelijke onderbouwing van de film. Nu, met de beelden erbij, vloeiden beeld en woord in elkaar en kwam het hele verhaal met haar gevoelens en kijk op de wereld erachter, tot leven. Ik had er uren naar kunnen luisteren en kijken. De stem, haar stem, was alleen al zo intens om aan te horen. Het maakte veel los. De ‘Burgers van Ergens Anders’ zullen nooit de burgers worden van hier, hoe hard ze hun best ook zullen doen. Maar ergens anders is een fictief begrip waar hele volksstammen, door de jaren heen, onder te lijden hebben gehad. De tweede wereldoorlog is er een voorbeeld van. Ze stelt vragen aan Hitler, ze legt Wagner onder haar loep, kijkt kritisch naar de rol van Churchill en loopt op met Hannah Arend en Susan Sonntag.

De beelden zijn verstild. De vergankelijkheid van een zonnebloem, de welhaast fossiele afdrukken op de muur van een verwijderde klimop, de schuur met een wirwar aan waarde, bagage voor het leven, de schutting in de tuin van het ouderlijk huis. Het zijn de  stille getuigen van haar bestaan in Engeland, land van grote afzondering, land door zee omringd, afgesneden van de wereld, land van de ‘Stiff upper lip’ en de ‘People van Elsewhere’.

‘Het Land van Overal en Nergens’ was ooit de titel van een project. Er woonden mensen in met bijzondere eigenschappen, tijdloze mensen. Daar moest ik aan denken toen de beelden voorbij trokken en ook aan de nietigheid van leven, dat zelden de betekenis en waarde krijgt toebedeeld, die het herbergt. Ze vliegt op herinnering met ons mee, niet zelden verborgen in de kabinetten van het bestaan, in geheime laatjes.

Met vriendin mee trek ik de mijne open, een wereld aan de kleinste details, beeld, geur, tastbaar. Letterlijk en onuitwisbaar.

 

3 thoughts on “Letterlijk en onuitwisbaar

Comments are closed.