Uncategorized

Het blijft een uitdaging.

“Whether you succeed or not is irrelevant-there is no such thing. Making you unknown known is the important thing-and keeping the unknown always beyond you…” schreef Georgia O’Keeffe aan de schrijver Sherwood Anderson. Wat ze niet met haar kwast kon uitbeelden, tekende ze in woorden.

Het citaat intrigeert omdat het een van de belangrijkste kanten van de kunst raakt. Als succes irrelevant is in de beleving benader je de ware vrijheid om je te uiten. Het ongekende kenbaar maken vormt iedere keer weer de extase, waarin je verkeert als het werk gedaan is. Het scheppen van iets uit het niets. Maar het klopt niet helemaal. Het is meer dan niets. Ergens is een kiem gelegd, die lange gedachtedraden spint en ten leste vraagt om vorm. Die gedachten kunnen woorden zijn of beelden. Diep van binnen broeit het en dat wil eruit.

025.JPG

Gisteren wilde ik schilderen in het atelier op mijn volkstuin.  Dat vergt een vast patroon. Eerst de tuin aan kant en dan genieten. Het begint met gras maaien. Dat brengt de gemoederen van een week hard werken tot bedaren. Dan waar ik rond met een esthetische blik en pluk hier en daar wat onkruid weg, snoei de overhangende takken die de bloei beneden hen belemmeren en pas daarna daalt de rust neer. Vanuit dat gevoel kan ik aan het werk. Zo dicht bij mijn innerlijk kan dus alleen als de voorwaarden juist zijn. Als de tweede uitputtingsslag gemaakt is en ik mijn werk heel kritisch monster, slaat immer de twijfel toe.

Soms loop ik door een tentoonstelling en vraag me af of ik het werk dat er hangt, had omarmd als ik de schepper was geweest. Van sommige doeken of objecten die me emotioneel niet raken, weet ik zeker, dat ik het op een andere waarde geschat zou hebben. Daardoor verdient het nog steeds niet een predicaat of een oordeel. Als je uitgaat van het belang van het totale proces, is de vorm van een minder groot belang. Dan is iedere stap in de ontwikkeling voedend en draagt bij aan een uiteindelijk resultaat. Het ultieme werk. De vraag is of dat het streven moet zijn.

Elegy to the Spanish Republic No. 110 1971 by Robert Motherwell.

Op dit moment staat het werk van Robert Motherwell centraal. Zijn geabstraheerde vormen zijn onder andere verkregen door zijn collages. Minimalistische collages die een symbolische betekenis uitdragen en die hij met houtskoollijnen verbindt. Om een beetje in de buurt te komen, scheuren we oud geschilderd materiaal. Mijn waarde oordeel over collages stel ik naarstig bij als het werk van Motherwell voorbij komt. Wat een kracht en zeggenschap heeft hij weten neer te zetten.

022

Het scheuren werkt bevrijdend omdat toevalligheid een grote rol speelt, ook al heb je een bepaalde vorm op het oog. Het open laten van de ruimte vergt dat er nagedacht blijft worden over de eindigheid van het werk en vraagt om eerder te stoppen dan het doek aangeeft. Zo bevrijd te zijn en los van banden door het ongekende binnen te laten en om te zetten in beeld als symbool voor de gedachte. Het is een nieuwe fase in het doorgronden van het gevoel, de queeste naar de eigen innerlijke kracht. Het blijft een uitdaging.

 

One thought on “Het blijft een uitdaging.

Comments are closed.