Uncategorized

Door elke draad een ervaring rijker.

Er is vanaf 24 juni een tentoonstelling in het Noordbrabants museum, die de gelegenheid zal geven kennis te maken met het werk van de Japanse kunstenaar Chiharu Shiota. Ze werkt met enorme netwerken van draden van wol. Een van haar beroemde installaties is Uncertain journey, waar de draden verbonden zijn aan de geraamtes van boten. Ze gebruikt hiervoor tweeduizend bollen wol. Ze bouwt het in 12 dagen op met haar team en na 15 oktober worden de draden doorgeknipt en verdwijnt de installatie.

Vroeger zei men dat iets monnikenwerk was, als het eigenlijk onmogelijk werd geacht, maar waar met ijzeren discipline, toewijding en het geduld van de wijsheid het resultaat toch werd bereikt. In haar installatie The Key in The Hand , die ze voor de Biënnale in Venetië maakte in 2015, waren maar liefst 50.000 draden verwerkt, die verbonden waren aan evenzoveel sleutels die mensen haar, van over de hele wereld, hadden toegestuurd. Een en ander valt te lezen in Muze, een tijdschrift over kunst en een uitgave van AVRO-TROS. Een voorbeeld van zo’n immense opbouw wordt in het volgende filmpje getoond. Een goed voorbeeld van een waar monnikenwerk.

Het feit dat je een enorme installatie maakt en dat die na de tentoonstelling vernietigd zal worden, is de ultieme vorm van loskomen van de materie. Het gaat om het proces, het idee en de symboliek erachter. Haar beeldtaal is prachtig. De boten in Uncertain Journey staan zowel voor het avontuur als het leven zelf, de draden zijn de ontelbare relaties die men aangaat tijdens een leven.

Vlak voor ik het tijdschrift open sloeg had ik een droom waarin mensen langszij kwamen, die ik niet meer zie. Daarvan zijn de draden ooit geknapt, om welke reden dan ook.  Ik mijmerde bij het ontwaken hoe merkwaardig het is dat leven verder weg dan de dood kan zijn. Banden die verbroken zijn, blijven schrijnen in de ziel. Zij zijn absoluut onderdeel van mijn ‘Uncertain journey’, mijn onzekere reis, die leven heet en dat ik Muze bij juist die bladzijde opensloeg, moest zo zijn.

Bij Knockart zijn we in de materiekunst gedoken en behandelden vorige week de kunstenaar Yves Klein in de periode van zijn monochromen in zijn eigen kleur blauw, International Klein Blue of IKB. Het is voor hem de kleur die het sterkst de bevrijding van het stoffelijke vertegenwoordigt. Los van het stoffelijke zou de kleur alleen al betekenis genoeg hebben. Hij ging nog verder. In zijn laatste schepping zou hij zich laten opsluiten in een lege galerie om die te vullen met louter mentale beelden. De idee als leidraad en opperste kunst.

Door zelf intensief bezig te zijn met de wording van zo’n ongeboren kiem, zo’n proces, wordt een tip van de sluier opgelicht en is het duidelijk hoe intensief en hartstochtelijk het maken ervan moet zijn geweest. Letterlijk bevlogen zijn van het idee en er een hele nieuwe ultramarijn voor scheppen om het blauwste blauw van de onstoffelijke hemel te evenaren, zodat iedere bewonderaar meegezogen wordt en doordrenkt van blauw de ruimte verlaat.

Annie M.G. Schmidt wist het ook. ‘Blauw, blauw hemelsblauw, de kat was van de schooljuffrouw’, maar dat terzijde.

De werken van Klein zijn nog altijd te bewonderen. De draden wol van Chiharu Chiota zijn tastbaar voor zolang het duurt. Dat is het verschil. Wat blijft bij beiden is het idee erachter, waardoor dit werk bestaat.  Uncertain journey laat, met de levenssymboliek aan den lijve, de nietigheid van de mens onder dat indringende hemelgewelf van draden ondervinden. Tegelijkertijd ontspinnen zich nieuwe associaties en ideeën, zoals het een bevlogen werk betaamt, als bron van voortdurende inspiratie. Door elke draad een ervaring rijker. Dat blijft.

One thought on “Door elke draad een ervaring rijker.

Comments are closed.