Uncategorized

Meer zijn dan jezelf.

Gisteren rolde er een prachtige zin uit de televisie, die het waard was gememoreerd te worden. Ik sprak het uit, en nog een keer. ‘Die moet ik onthouden’, dacht ik en sukkelde in slaap voor de verder niet zo boeiende televisie. Toen ik wakker werd was de zin gevlogen, verwaterd, minder dan een schimmige herinnering. Zo gaat dat als je niet de moeite neemt om het onmiddellijk vast te leggen en op te schrijven.

De spijt blijft hangen, zeker ook omdat ik me met geen mogelijkheid de context kan herinneren waarin ze stond vervat. Dat heb ik wel vaker. Het voelt als een gatenkaas, een zeef, dat geheugen van mij.  Dat is onterecht. Juist door het uitschrijven van de dagboeken van mijn moeder en het koppelen van mijn eigen herinneringen daaraan, sterkte de herinnering tot respectabele hoogte. Een selectief geheugen dus. Wat doe je met zinnen die wegvliegen. Het heeft geen zin om er lang bij stil te staan. Die komen niet meer terug.

Verloren zinnen. Ze zijn duidelijk gehoord, herhaald ook nog, dus ergens, achter een te hard dichtgeslagen deur liggen ze te wachten en komen tot leven in eigen tijd en eigen uur. Het zegt vooral iets over de concentratie van het moment. Ik was me meer bewust van de ontvangstsituatie van die zin. Dat heb ik in mijn geheugen geprent in plaats van de woorden die de zin vormden. Ik en het liggen op de bank, de televisie die een wonderlijk slaapverwekkend programma voorschotelde en het boeiende programma er voor over de romantische schilders Bilders en Koekoek in Panorama Pijbes en vooral over Carlijn Mens. Misschien viel ik in slaap om het al dromend te kunnen verwerken, want indrukwekkend was het.

‘De bevallige leugen’ van Koekoek is me bijgebleven. Was dat de verloren zin, het blijft in ieder geval na zinderen. Nu ik aan hem denk, de vergeten romanticus, die in Duitsland veel bekender bleef dan hier in zijn eigen land, herinner ik me hoe ik verder opliep met Pijbes in zijn programma. We gingen een troosteloos landschap in van natuur. Bos, dat gedeeltelijk duidelijk te lijden had gehad onder natuurgeweld en brand. Carlijn liep met hem mee.

carlijn mensCarlijn Mens.

Zij liet ter plekke zien hoe ze te werk ging en toen ze over het enorme witte papier gebogen lag en met houtskool de schaduwen ving van de bomen, vertelde ze over haar bevlogen manier van werken. In mijn perceptie had ze het vooral over de vergankelijkheid, de ongrijpbaarheid van het moment.  Daarbij was ze ontroerend oprecht over de pijn die haar dat steeds weer oplevert. Ze ontsloot haar innerlijk voor ons, dat grote ongrijpbare publiek aan de andere kant.

Juist door het uittekenen van dat grote verdriet, door het licht te willen vangen, waarvoor ze eerst de schaduw moet doorgronden en ervaren, gaat ze de strijd aan met het grote lijden. Ze heeft die schaduw nodig om het licht te kunnen vinden. Ze lijdt onder het waarnemen, maar juist daarom moet ze tekenen. Het zijn haar antwoorden op het grote lijden van de wereld. Het is haar lot.

De manisch grote doeken zoals ze het zelf noemde laat de wereld om haar heen verdwijnen, juist door het fysieke, de energie die ze er in kwijt kan, negatief of positief. Daardoor vergeet ze de wereld om haar heen.  Dan zit ze veilig binnen in haar hoofd en buiten is de gekke wereld. Het is haar eigen meditatieve verwerkingsmoment. Stijgend ontzag en diepe bewondering bij het ontvouwen van haar bevlogenheid maakte zich in mij wakker. Wat een prachtige  manier van zijn. Ze is tot tastbare schoonheid in staat omdat ze meer is dan zichzelf. Ze is.

2 thoughts on “Meer zijn dan jezelf.

  1. Dit herken ik uit duizenden. Ik kan dan nog de hele dag liggen denken aan de titel die ik had bedacht voor een nieuwe column. Zo frustrerend. Dan toch maar met potlood een notitieboekje bijhouden of een groot doek beschilderen met de titel.

    Liked by 1 person

Comments are closed.