Uncategorized

Sjeu aan het leven

Omdat ik in de avond vaak te moe ben om alles goed in me op te kunnen nemen, kijk ik graag in de vroege ochtend wat programma’s terug. Een daarvan is Dwarsdenkers waarbij Eus Akyol mensen opzoekt en hen laat vertellen over hun notoire gedachtegoed. Vandaag keek ik de eerste twee uitzendingen terug. De eerste met Maarten het Hart en de tweede met Herman Brusselmans. Ik vond het fantastisch. In een ontspannen sfeer liet Eus hen de ruimte om te vertellen over de dwarsdenkers, die hun leven bewogen hadden.

Kierkegaard-een keuze uit zijn dagboeken

Voor Maarten het Hart was dat Kierkegaard. Niets ontroerender dan het kleine beduimelde pocketboek dat hij liefdevol opent en waaruit citaten rollen die er niet om liegen. ‘Het begrip ‘predestinatie’ moet beslist als een miskraam worden beschouwd’. Op het moment dat Maarten dat las in 1958, hingen alle waarden en normen aan dat begrip predestinatie. Iedereen was voorbestemd. Hoe diep kan je vallen als een ander het tegenovergestelde beweerde, of hoe hoog kan je rijzen. Er moet een wereld zijn opengegaan.

Bij Brusselmans was het een verzet tegen de gevestigde orde van zijn vader. Dwarsdenken is meer dan schoppen tegen de heilige huisjes of vloeken in de kerk. Het is vrij denken. Jezelf mogen zijn en trouw daaraan. Dat hoor ik uit alle voorbeelden die beiden aanhalen. Uriah Heep, Jan Cremer en Gerard van het Reve voor Herman, Brusselmans en Multatuli, Kierkegaard en de Tjechische componist Bohuslav Martinu voor Maarten ’t Hart..

Beide mannen hebben hun leven eigenzinnig geleefd, al lijkt het erop dat Herman meer rebels is in zijn schrijven dan in het dagelijks bestaan, terwijl Maarten in zijn jeugdsentiment nu diezelfde kerk met vooral het orgel omarmd heeft. Niet de leer, zoals hij benadrukte.

In mijn beleving is dat totale vrijheid. Als je je los kan maken van alles wat wrevel oproept en agressie, van een tegengesteld gedachtegoed, van een star insituut door er die emoties  te vinden, die voldoening en liefde schenken, ondanks de dogma’s of de verpakking. Het is de manier waarop Eus die ruimte laat aan de verteller en daardoor worden het juwelen van gesprekken, waarop subtiel de verbinding ontstaat. Ik kijk uit naar de volgende afleveringen.

Ik denk aan het buitenbeentjesgevoel dat ik gisteren benoemde. Dat gevoel maakte bij tijd en wijle ook rebels en opstandig. Natuurlijk ging je in zo’n geval juist tegendraads. Als je tot de dwarsdenkers wordt gerekend, dan maar voor de volle 100 procent. De patriarchale Pa, het grote gezin, de droomwereld die ik uit de boeken haalde en het gras dat altijd groener was bij een ander, het zorgde ervoor dat mijn puberteit uitmondde in het zoeken naar een onbestemd verlangen. Als puber nog in een geloofsgemeenschap omdat het er gezellig leek en later in vriendschappen en verboden activiteiten, zoals het studentenmilieu in de werfkelders en de feesten, die waanzinnig waren. Muziek en literatuur versterkten de drijfveer van de queeste.

Welke heilige graal jaagt men na als dwarsdenker en rebel. Wat zorgt ervoor dat je trouw kunt blijven aan jezelf wars van het oordeel van anderen. Bij de Denksmederij van Elke Wiss over dooddoeners, die een gesprek lam leggen, is een bekende: ‘Dat is nou eenmaal mijn waarheid’. Daarmee sla je iedere troef van de ander uit handen. Hebben beiden zo’n waarheid, dan speel je schaakmat. Je kunt het idee dus positief en negatief uitpellen. Wat is wijsheid.

IMG_6129

Meningen zijn er om naast elkaar te leggen. Zoveel hoofden, zoveel zinnen.  Dat maakt letterlijk en figuurlijk de weg vrij en geeft sjeu aan het leven

 

6 gedachten over “Sjeu aan het leven

  1. Ik apprecieer de dwarsdenker, niet de dwarsligger.

    In ‘dwars’ lees ik ‘wars’ (van alle onvrijheid). Je los maken van wrevel is heel verlossend, alleen lukt het me vaak niet. Misschien ligt een gebrek aan voldoende zelf-vertrouwen hier aan de bron?

    Onlangs zag ik op een fijne blog ‘When nothing goes rigt, go left’ , prachtig gebeiteld. Is dit wat dwars-denken inhoudt?

    Geliked door 1 persoon

  2. Ik heb ook zo genoten van deze twee uitzendingen, dadelijk die van gisteravond bekijken! Heel persoonlijk hoe je erover hebt geschreven.

    Like

Reacties zijn gesloten.