Uncategorized

Onnavolgbaar diep

Ik keek het programma ‘Stuk’ terug van de VPRO. Er waren al twee afleveringen geweest die ik beide gemist had. Het ging over revalidatiepatiënten, die een lange weg moesten gaan. Mensen met verlammingen door een dwarslaesie of een spierziekte, mensen met een amputatie. Het liet ook het werk zien van de wondspecialist, de revalidatiearts, de fysiotherapeuten en de verpleegkundigen. In beide delen kwam een hoofdpersoon aan bod, maar werden de anderen ook verder gevolgd.

003

Het bracht me terug naar een tijd, die achter een dikke donkere deur in het geheugen afgesloten had gezeten. ik doel op een specifiek onderdeel van mijn werk in het verpleegtehuis en daarna in het ziekenhuis en de diverse bejaardenhuizen, verpleeghuizen en thuiszorg. Het verplegen van mensen met doorligwonden. Helaas had ik door mijn ervaring in het eerste verpleegtehuis zoveel expertise in huis, dat ik al gauw gevraagd werd bij de meest extreme schrijnende voorvallen. Dat schrijnende als betekenis in alle opzichten van het woord.

Eenmaal behept met decubitus, een slechte doorbloeding ten gevolge van een slechte stofwisselingstoornis, was de weg naar genezing een gevecht tegen het afstervende vlees. Mens van vlees en botten. Het was een afschuwelijke manier voor patiënt en wondverzorgende om zo met je neus op de feiten gedrukt te worden. De weg naar genezing was lang en ondraaglijk pijnlijk.

In de beginjaren zeventig experimenteerden we zelfs met eiwitrijke papjes om maar  te bewerkstelligen dat het weefsel weer aangroeide, maar elke rand zwart kwam als een mokerslag binnen, want weer stond je met lege handen en moest je een stap terug doen in het gevecht naar genezing. Hoe hou je de motivatie hoog voor hen die het moeten ondergaan. We klampten ons vast aan de hoop van het kleinste piezeltje nieuw rood vlees en hielden daarnaast een oppeppend praatje om vooral de moed te voeden. ‘Geef niet op, want dan ben je verloren’, was een moeizaam begrip. Het verdriet bleef hangen op de lijdzaamheid, waarmee men het moest ondergaan.

De machteloosheid steeg boven zichzelf uit, niet weinig heb ik kwaad tegen een verlaten wc-deur aan staan bonken en trappen met de vraag of het, naast alle ellende, echt nodig was om een dergelijke confrontatie met de vergankelijkheid zo nadrukkelijk aanwezig te laten zijn. Wat was dit voor leven. Biogaze leek aanvankelijk een wondermiddel en we juichten de progressie van de genezing toe, tot daar ook weer gewenning in optrad. Ik heb het hele hoofdstuk vaatchirurgie geblokt, bemerk ik nu. Daar was necrotisch leven het meest tastbaar.

Nu ik de beelden zie van deze lange revalidatieprocessen, die de mensen moeten doormaken, gaat het weeë gevoel van gevaar van destijds door me heen, zie ik de vuistgrote wonden weer, waarbij het niet zelden vechten tegen de bierkaai was en iedere overwinning een triomf.

045Tussen hoop en weten.

Het gaat me aan het hart, dit programma, omdat eens te meer wordt aangetoond hoe smal de grenzen zijn van gezondheid en geluk. Het verhaal van het echtpaar, dat beiden tegelijk te stellen kreeg met een onherroepelijke verandering in ieders lichamelijke status, snijdt diep in de ziel. Waar haal je de hoop vandaan, het geloof in het leven. Hun drie jongens zitten tegenover hen. Ze lachen, maar ik zie de verwachting strijden met de vraagtekens in ieders ogen. Optimisme draagt de hoop, hoop doet leven, maar soms zijn de valkuilen onnavolgbaar diep.

 

 

One thought on “Onnavolgbaar diep

Comments are closed.