Uncategorized

We gaan het beleven

Gisterenavond klonk in mijn hoofd nog altijd het sonore geluid van de digitale gong na toen ik allang en breed op de bank zat. Dat het digitaal gestuurd was werkte aanvankelijk een beetje op de lachspieren, maar het was wel een mooie inleiding om Japan binnen te treden. Aan de hand van de wrijfinktset, die voor ons stond waren we nog maar twee stappen verwijderd van de geheimen van de Japanse Sumi-e.

039

Met precisie werd de zwarte inktsteen in een klein beetje water uitgewreven, drie minuten stond voor dit ritueel. Eigenlijk werkte het felle neon kunstlicht tegen. Het vloeide niet mee met de steen die uit waaierde in diep zwart. Bovendien zat de vermoeidheid in de benen en werd concentratie een heikel punt.

020  028

‘s Middags was ik in een totaal andere wereld geweest, van blauwwit keramiek en snuisterijen, poppenhuizen, een kleinste kamertje in rozengeuren, rozengloed, rozenweelde, Engelse hogere sferen en een poes die de kruimels van de flan op snoepte op tafel, pannenkoeken met een ondenkbare combinatie van tonijn en kaas, die toch niet te proeven was, Boerenbontgordijnen en een strooppot, diep roodbruine dennenbossen en twee paarden in de schilderachtige entourage, de vluchtigheid van een wereld door de autospiegel. Het verschil kon niet groter zijn.

050

Zen dus, het lukte niet echt, ondanks de gong, de prachtige rituelen en penselen, de gewassen inkt. Bamboo stond op tafel en we konden aan de slag. Eerst zelf ondervinden. Strepen trekken. Het verschil was opmerkelijk. Als je erbij praatte, trok het vibrato van de stem al in de inkt. Maar ook het papier, Japans papier had zo haar eigenschappen. Gladde kant, ruwe kant, te veel of te weinig inkt, de manier van indopen van het penseel, de wijze waarop je het hanteert, te veel of te weinig water en het Westerse ongeduld. Het lawaai, de stemmen, het gegiechel en gelach. Zen zijn is een modus waar je aan moet werken.

De filmpjes wekten bewondering, verwondering, verbetenheid en onbegrip. Hoe doen ze dat nou, hé, het werkt wel, als je maar blijft proberen. Het hoofd, mijn arme hoofd vol van het Hollands-Victoriaanse toeven van de middag, de schurende ademhaling, de vermoeidheid tot in mijn vingertoppen die langzaam de stelen veegde,de bladeren trok uit het sierlijke handwerktuig, zat vol van alle indrukken. Wolfsharen penselen. De cirkel, de Ensö, waarvan ik wil weten hoe dat uitgesproken wordt in het Japans om dat het Nederlands er direct Knol achter laat vallen en een totaal andere belevingssfeer brengt, kan er niet meer bij. Dat is waar je eigenlijk mee wil beginnen. Open geest, open hart. De Japanse cirkel. De kracht, de verlichting, het heelal, de oneindigheid, de leegte.

022

‘De geest leeg’ is mijn les voor de volgende keer. Wat meditatie vooraf en niet de hectiek van een Victoriaans uitstapje, waar ik ook ontzettend van genoten heb, samen met mijn twee oude vriendinnen van de opleiding uit 1968. Wij, drie bakvissen in een autootje, craquelé, grijs, wit of hennarood, met de zachte meisjesogen van lang geleden en de wijsheid der jaren verenigd in het tanende lijf. Kwaaltje hier, kwaaltje daar, maar altijd in staat om de zon te vinden. Alle drie. Bijzonder.

057

De Japanse Zenmaan stond ‘s avonds aan de horizon van een nieuw avontuur, maar  net niet haalbaar op dat moment. Dat drukte zich uit in de onrustige cirkels die neerstreken uit de haren van de penseel. Ovalen, bibberaars, bultige exemplaren. De open en de gesloten vormen ontstaan, maar te grillig, hier en daar al prachtig rond, maar met nog altijd te weinig volledige concentratie. Haar betekenis, de gesloten vorm nadert de perfectie en de open vorm ruimte geeft voor beweging en ontwikkeling, vervaagt. Mijn cirkels rommelen maar wat aan. Te weinig concentratie, te vermoeide armen om het penseel te liften.

069

Ik verlang naar de Zen uit de jaren zeventig, zo ver weg en nu weer zo dichtbij. Straks, thuis, zal de herkansing zijn in alle rust en stilte. Volgende week verder met de Kimono’s van Breitner.  Een enorme sprong door de tijd, een kraanvogelvlucht. Ik heb nog wat voorwerk te doen. We gaan het beleven.

 

 

One thought on “We gaan het beleven

Comments are closed.