Uncategorized

Het ongeschreven woord

Het is de droom van iedere schrijver om via een hagelwit schrijfblad geroepen te worden tot het schrijven van een verhaal, doordat het personage plotseling op het lege vlak verschijnt. Antoine de Saint-exupery zag plotseling de contouren van een vriendelijk kinderlijk wezen. Hij vroeg aan dit figuurtje wie of hij was en hij antwoordde:’ Ik ben de kleine prins’. Zo kreeg de kleine prins gestalte in de prachtige illustraties, die de Saint-ex, zoals zijn vrienden hem noemden, voorgoed onsterfelijk maakte.

220px-WindSandAndStars

Hij heeft een aantal mij minder bekende boeken geschreven. Een ervan, zijn memoires, met de titel: ‘Terre des Hommes’ las ik in de Engelse vertaling: ‘Wind, Sand and Stars’. Vanaf het allereerste begin nam het me mee in zijn wereld. Het ging over zijn opleidingsperiode als vliegenier, waarbij gewezen werd op de gevaren van de bergketens in Spanje. Er ging een nieuwe wereld voor me open. Aan de hand van de tekeningen in de kleine Prins, waren me de afbeeldingen bekend van de piloten in hun open vliegtuigen met wapperende flappen aan hun leren helmen, geïmproviseerde uitvoeringen van waar men tegenwoordig in vliegt. Na de vlucht hoorden ze voor tijden lang alleen maar de wind door hun hoofd suizen en duurde het een tijd voor ze weer aanspreekbaar waren.

Een mooie filosofie uit het eerste hoofdstuk ‘The Craft ‘ is de boodschap, die Saint-exupery ‘s nachts doorkreeg, nadat hij had gehoord dat het zijn beurt was om op  missie te gaan. De staat van de vliegtuigen was zodanig dat de motor uit kon vallen en een gezegde onder de piloten was; ‘When your motor goes, the ship goes too’. Je moest uit alle macht proberen de bergtoppen te vermijden. Een piloot die in het zo onschuldig ogende witte watten wolkendek  terecht kwam, verkeerde in grote moeilijkheden. Midden in de nacht hoorde hij een stem, die hem vertelde dat navigeren op een kompas in een zee van witte wolken fantastisch was, maar dat hij altijd moest onthouden, dat beneden het wolkendek de eeuwigheid lag. Hij verbaasde zich over het grafische beeld dat hij erbij kreeg en ineens wist hij dat onder die zo onschuldig aandoende witte wereld niet het tumult van alle dag lag, maar een stilte, die nog imponerender was dan de rust boven het wolkendek. De witte wolkenmassa werd in zijn hoofd de grens tussen het werkelijke en onwerkelijke bestaan.

111Die witte watten wolken.

Het gaf hem een andere kijk op zijn obstakels. Een bril krijgt meerwaarde als je door het glas van een cultuur, een beschaving of een ambacht de wereld beziet. Voor een bergbeklimmer waren de wolken niet het ondoordringbare gordijn, die het voor de vlieger leek en vice versa. Met dit verworven inzicht begon hij opgetogen aan zijn voorbereidingen, wat nog versterkt werd door zijn vriend Guillaumet, die hem al was voorgegaan op een dergelijke missie en hem vertelde dat hij het zou redden. ‘Guillaumet schonk vertrouwen, zoals een lamp zijn licht verspreidde’ bedacht hij zich.

Hier schuilt de kracht van de schrijver. Hij pelt de diepere laag af aan de hand van vergelijkingen, die het voorstelbaar maken voor iedereen. Natuurlijk blijft er genoeg over om tussen de regels door te lezen. Het is niet noodzakelijk om dit boek eerst te lezen voordat je met de kleine Prins de ruimte ingaat, maar het is, net als bij de Hobbit van Tolkien, een belangrijke aanvulling op het uiteindelijke  Meesterwerk. De filosofie die zo aanspreekt uit de avonturen van de kleine prins, is hier ook een belangrijke voedingsbodem en daarmee is het boek een spiegel van de ziel van de auteur.

Hij leefde met de inslag dat datgene wat essentieel is en betekenis had voor het leven, onzichtbaar was met het blote oog. Onder andere dankzij Antoine de Saint-Exupery heb ik tussen de regels door leren lezen en niets anders heeft mijn wereld zoveel groter gemaakt dan het ongeschreven woord.

 

 

2 thoughts on “Het ongeschreven woord

Comments are closed.