Uncategorized

Het gekaderde venster

Het is lang geleden, maar gisteren kozen de tranen autonoom hun weg, zonder dat iets hen kon tegen houden. Als een kleine bosbeek vloeiden ze over mijn wangen en ik liet het gaan. Aanleiding was het ontelbare aantal kleine wijze levenslessen die elkaar ‘au naturel’ opvolgden. We keken naar de film Maudie van de regisseur Aisling Walsh.

Alles aan deze film is mooi. De prachtige natuur in Nova Scotia, de opnames van de uitgestrekte vlakte, dan weer in glooiend groen en oker, dan weer in de prachtigste wit- en grijstonen. Ze onderstrepen het gevoel, dat je onophoudelijk overvalt, bij het zien van die prachtige verstilde beelden.  Het zorgt ervoor, dat ik er lopen wil, daar in die wonderschone natuur, om dat kleine kabouterhuis met eigen ogen te aanschouwen en te zien hoe de Canadese volkskunstenaar Maud Lewis(1903-1970)haar leven leidde en haar hele ziel en zaligheid ten toon spreidde in haar naïeve schilderkunst, een wereld zonder schaduw.

Ze schilderde wat ze zag. Een kip, de vogels, de bloemen in onophoudelijke getale, met het penseel in haar, door arthritis aangetaste, kromgegroeide handen en met de toewijding en de gretigheid van de kunstenaar en de eenvoud van het kind in haar. Ze was gek op vensters. Twee keer vertelde ze in de film waarom. ‘The whole of life already framed right there’ mompelde ze de eerste keer en de tweede keer deelde ze dit geheim met de Newyorkse die tijdelijk in Nova Scotia woonde en in de film haar schilderkunst ontdekte en wereldkundig maakte.

220px-Port_Royal_todayBy Madereugeneandrew – Own work, Wikimedia.

Naast het groeiend vermogen van haar artistieke beleving openbaart zich de liefde voor de man waar ze het huishouden voor doet. Langzaam pelt een hardvochtige liefdeloze jeugd zich bij beide af tot de kern van een allesomvattende liefde. Het hele verhaal is invoelbaar en meeslepend. De twee hoofdrollen van Maud en de man worden vertolkt door Sally Hawkinds en Ethan Hawks. Naast de stugge, onhandige karakters hebben ze zich ook gestort op de fysieke kenmerken van dit tweetal, die de buigzame onbuigzaamheid van het hele verhaal zo onderstrepen. Ze worden neergezet in die voelbare desolate wereld, twee nietige mensen zo op elkaar aangewezen en duidelijk met elkaar verweven tot de eenzame achterblijver de deur achter zich sluit.

De recensies zijn wisselend en niet allemaal onverdeeld enthousiast. Het talent van beide acteurs staat buiten kijf. Vanaf de eerste opmaat werd ik meegenomen door het verhaal en las vooral ook heel veel tussen de regels door. Die kleine, ogenschijnlijk kwetsbare vrouw, die Maud Lewis zelf ook was, getuige de beelden uit de jaren zestig, had een eigenzinnig en vastberaden karakter. Dat zorgde ervoor, dat ze bleef bij de man die nors en weerbarstig zijn ongebreidelde emoties op haar botvierde. Ondanks het harde leven door haar reumatische arthritis, de tochtige kleine woning, wars van stromend water en elektriciteit en de barse echtgenoot in haar kleine wereld zegevierde haar optimisme. Ook Maudie leerde tussen de regels te lezen. De onbeholpenheid van die verweesde man in haar leven, zijn onvermogen om zijn gevoel te uiten, deerde haar minder dan menigeen geaccepteerd zou hebben. Bovenal zag ze een leven dat haar gegeven werd en niet werd afgenomen zoals in haar jeugd.

194px-Maud_LewisBy Source (WP:NFCC#4), Fair use, https://en.wikipedia.org/w/index.php?curid=53935900

Het klinkt sentimenteel, het ruikt naar een zoete romance, maar wie deze film over dit leven door het gekaderde venster van Maudie kan bezien, ontdekt niet anders dan de meerwaarde van haar bestaan.