Uncategorized

De roep van Kairos.

De tentoonstelling ‘Tussentijd’ in museum Voorlinden is geïnspireerd op het werk van de filosoof en romanschrijver Joke J. Hermsen, die het boek: ‘Stil de tijd’ schreef, met als ondertitel: Pleidooi voor een langzame toekomst. Na het lezen van een interview met deze filosofe in het NRC-handelsblad door Arjen Fortuin (28-07-2010), wil ik nogmaals naar de tentoonstelling, om het vanuit die invalshoek te bestuderen. Wat zijn de overeenkomsten en verschillen, waar valt het tijdloze, de verstilling van de tijd, samen met het pleidooi.

169.JPGMartin Creed: Museum Voorlinden

Een paar dagen geleden haperde mijn iphone een aantal malen, totdat hij zich zondag in een permanent en hardnekkig zwart stilzwijgen hulde. Zoonlief verving gisteren de batterijen, maar zwart bleef het antwoord. Het zwarte gat, de leegte, de ruimte die het met zich meebracht was voelbaar op alle fronten. De tijd die ik samen met mijn iphone doorbracht op een dag, viel stil.

De interviewer had een punt toen hij aangaf dat Joke pleitte voor een leven dat niet gedomineerd werd door de klok, maar dat ze wel de agenda’s hadden moeten trekken om een gaatje te vinden. Ze vertelde hem dat het makkelijker was in de maanden dat ze in Frankrijk of Italië vertoefde en alles wat maar een lijntje heeft met media vermeden wordt. ‘Radiostilte’ zou men vroeger zeggen. Geen computer, geen televisie, geen radio en dus ook geen telefoon. Ik ben al aardig op weg. Een buitenlandse taal, die je niet helemaal beheerst maakt het ook makkelijker om je af te sluiten. Onder die omstandigheden is er ruimte voor de tijd die je ervaart en niet ondergaat, zoals bij kloktijd het geval is.

132.JPGKoen Camp: Wait. (2009) Detail, museum Voorlinden.

Als er geen connecties meer zijn met de digitale buitenwereld overdag, als men verstoken is van de controlemomenten op de Iphone, het even checken op Fb, twitter, nieuws, apps, telefoon, klok, zoals me nu overkomt, houden we zeeën van tijd over. De langzame tijd, de tijd voor jezelf, vanwaaruit nieuwe en inventieve ideeën geboren kunnen worden, niet langer beheerst door druk van buiten af, maar ingebed in verinnerlijking krijgt ten volle de kans, mits er geen andere factoren zijn die aan de panden van de jas trekken.

Tijdens het werk heerst de kloktijd. Alles is ingedeeld in tijdschema’s. We leren kinderen al vroeg dat structuur en orde zo werkt. Als je weet waar je aan toe bent, geeft het meer zekerheid, wordt daar mee gezegd. De vraag is of dat daadwerkelijk klopt. Is het niet veel belangrijker voor kinderen om te leren luisteren naar hun eigen innerlijke tijd. Ik ben geen voorstander van opgelegde indelingen via uitgebreide schema’s. Het is een gevoelskwestie, maar onmiskenbaar aanwezig. Ik ben geen mens van de klok, maar om een organisatie te leiden moet je structuur bieden en dat doe je met een tijdschema. Dat daardoor andere gevoelselementen in de knel komen is een belangrijk deel van wat als werkdruk ervaren wordt tezamen met de bijbehorende stress.

155museum Voorlinden

Kinderen worden meegezogen in die mallemolen van tijd. Hoe zou het zijn als we in de groep het planbord leeg laten en de opdracht ‘s morgens geven om eens naar de lichaamstaal te luisteren, de werkopdrachten vrij te laten en te kijken wat er ontstaat aan creativiteit om met eigen tijd om te gaan. Het zou heel veel spanning weg nemen. Geen cito’s in een opgelegde tijdsspanne, maar pas als je denkt dat je er klaar voor bent.

Caerus(Kairos), reliëf Nieuwe Markt in Deventer

Wij zijn overvleugeld door dwingende digitale tijd, die weer anders is dan de analoge kloktijd. Hoe rustgevend was het niet om in het huis van mijn oma de pendule de tijd weg te horen tikken, het verbeiden van de tijd en nog weer anders dan het ritme van de natuur, de seizoenen, de zon, dag en nacht.  Wezenlijk vrije tijd om het leven van alledag in te vatten, te luisteren naar de roep van Kairos in ieder van ons en het glorieuze moment te omarmen als er iets nieuws geboren wordt. De tussentijd, vat de samensteller van Museum Voorlinden het samen, de langzame toekomst zegt Joke. J. Hermsen. Het lijkt me een prachtig experiment.

 

 

One thought on “De roep van Kairos.

Comments are closed.