Hoofd, hart en handen in een natuurlijk evenwicht

Naar aanleiding van een wens voor iedereen op deze dag van een goede vriendin en ook omdat ze er een wijsheid van de filosoof Søren Kierkegaard onder had geplakt, kwam ik ertoe om het programma dat ze tipte, terug te gaan zien. De Verwondering, een van mijn lievelingsprogramma’s, met Annemiek Schrijver die dit keer in gesprek was met Stine Jensen, een bijzonder hoogleraar en publieksfilosoof. Direct bij binnenkomst valt deze Stine met een belangrijk item in huis. In onze huidige maatschappij moet alles gestroomlijnd en perfect verlopen, maar toen ze tien jaar geleden zelf onderuit ging, ontdekte ze zichzelf en haar lichaam. Ze werd een groot aanhanger van het idee dat fouten maken mag. Sterker nog, misschien wel moet. Nu is haar motto:

’Doe eens gek’. ‘We mogen vrolijk falen, blij blunderen, struikelvaardigheid opdoen’.

Ze had jarenlang in een soort ratrace gezeten en doordat haar lijf had aangegeven dat het genoeg was, is ze daar uitgestapt. Ze kreeg meer oog voor haar omgeving, wilde anderen iets leren zonder steeds zelf in de schijnwerpers te staan. Omdat ze bijzonder hoogleraar bij Human is geworden, kon ze de veeleisende wetenschappelijke kant van dat beroep links laten liggen. Ze maakt programma’s, maakt podcasts, schrijft veel.

Ooit vroeg ze aan haar vader toen ze veertien was of hij een levenswijsheid had. Hij kwam met een gezegde van Soren Kierkegaard: ‘Durven is even je evenwicht verliezen, niet durven is jezelf verliezen’. In het Deens zegt men ‘wagen’ en dat drukt nog meer uit dat het aan de ene kant iets heel bijzonders kan worden, maar tegelijkertijd ook eng en spannend kan zijn. Kierkegaard zelf was een eeuwige twijfelaar. Vroeger zei men bij ons thuis: ‘Wie niet waagt, die niet wint’.

Stines vader was ook een twijfelaar. Hij vertelde haar dat er twee wegen waren, die hij vroeger wilde bewandelen. Enerzijds een avontuurlijke door naar Rusland te gaan om Russisch te leren en anderzijds door een studie te doen waarmee hij ingenieur zou worden. Hij koos voor de veilige weg, de laatste, maar gaf zijn dochter mee toch vooral voor het hart en de passie te gaan. Dat heeft ze ook gedaan. Literatuur, filosofie, maar toch een hoofdelijk leven zoals ze het zelf noemt. Annemarie maakt er ‘Een brein op pootjes’ van. Iets wat ik dan, met een brede glimlach, onmiddellijk voor me zie. Ze zat helemaal tot over haar oren in die wetenschappelijke wereld totdat ze door haar rug ging en niets meer kon en op dat punt aangekomen, wist ze dat ze moest veranderen.

Toen ze een yogaleraar leerde kennen die vertelde dat zijn opleiding een grote kentering in zijn leven had gebracht omdat hij exact hetzelfde had meegemaakt als Stine, ging bij haar een licht branden en is ze als ‘waag’stuk, ook al was ze niet het prototype yoga, die Kundalini-yoga opleiding gaan doen. Het was een andere taal, een andere levensvervulling en ze ervoer het inderdaad als levensveranderend.

Ze leert haar gevoelens te omarmen en dicht bij zichzelf te blijven en beide kanten, het vrouwelijke, dat ze altijd een beetje weggestopt had en het mannelijke in balans te brengen. Yin en Yang, hoor ik ergens in mijn herinnering, waar Lief en ik in de jaren zeventig veel mee bezig waren.

Het gesprek gaat daarna door over conflicten en vrijheid, maar ik wil deze gedachten de ruimte geven. Heel herkenbaar voor mij, zelf ook ondervonden en op een andere manier die balans bereikt, maar meer door te gaan graven in jezelf, door het schrijven, het lezen, te luisteren. Het is goed om alle kanten te benaderen, je ‘zelf’ toe te laten tot een verrijkend innerlijk. Het is denk ik ook in mijn beroep als leerkracht de basis die je nodig hebt om bijvoorbeeld te voelen en te weten hoe je je kinderen benaderen kan, hoe je ze de ruimte kan geven tot zelfontplooiing en zelfontwikkeling. Niet voor niets kon dat wat mij betrof alleen maar in de vorm van het Jenaplan, omdat dat die ruimte vrijmaakte. Hoofd, hart en handen in een natuurlijk evenwicht.