Een zwoele bries

Het uitzicht. Half twee in de vroege middag. Ik zit op de veranda van de datsja in de afgebladderde rieten stoelen die nog altijd op een verfbeurt wachten en geniet van de rust. Er zijn al diverse acties geweest. De normale huishoudelijke beslommeringen. Was gedraaid, was opgehangen, ontbeten, medicijnen…Het gebruikelijke riedeltje. Maar ook het antwoord op de zesde vraag van zoonlief afgeschreven.. Een om flink over na te denken, daarom duurde het wat langer. ‘Wat vond je belangrijk in onze opvoeding. En nu terugkijkend, zou je dingen anders hebben gedaan.’Volgens lief was het antwoord ontroerend, maar daar ga ik niet over oordelen. Het was recht uit mijn hart geschreven, dat zeker, want daar hebben ze recht op, al die schatjes van mij.

Vanmorgen was er ook de rust om in het boek van Laura van Hasselt te beginnen. Een biografie over Piet van Eeghen, een van de aanleggers van het Vondelpark. De titel: ‘Geld, Geloof en Goede vrienden.’

In dat boek beland je pardoes midden in de negentiende eeuw. Een stinkend Amsterdam met gasthuizen die eerder sterfhuizen dan ziekenhuizen konden worden genoemd. De gegoede burgerij trok des zomers naar de buitenhuizen langs de Vecht en elders in het land. Amsterdam stond te boek als erbarmelijk in die dagen, tot er een arts was die de handen uit de mouwen stak en opkwam voor betere gezondheidszorg. Hij stichtte met enkele vrienden uit zijn netwerk, waaronder Piet van Eeghen, die met een dochter van de burgervader was getrouwd, een Vereeniging voor Ziekenverpleeging. Deze had een Protestante insteek. Er kwam dankzij de kennis van de bouwwereld van van Eeghen een modern ziekenhuis aan de Prinsengracht. Drie oude pakhuizen werden omgebouwd en uitgerust met de nieuwste snufjes. Eer de gasthuizen werden aangepakt gingen er nog wat decennia overheen. Het ziekenhuis berustte op een klassensysteem en werd grotendeels betaald met giften, aandelen, de elite. Het grote voordeel van dit nieuwe ziekenhuis was,, dat er ook verpleegsters werden opgeleid. Zo konden vrouwen uit de gegoede stand toch werken en tegelijk onderwezen worden, mits protestant en ongehuwd of weduwe.

Het is moeilijk voor te stellen dat in die dagen de hele bestuurlijke macht in handen was van voornamelijk mannen. Pas na die periode kwamen er ook vrouwen in het bestuur van de VvE. Een boek dat een doekje open doet over hoe macht en bestuur, bezit en rijkdom en niet te vergeten geloof een rol hebben gespeeld in de welvarende groei van Amsterdam. Dit is niet de eerste biografie die me bijzonder intrigeert. Ze maken je vooral bewust van rolverdelingen en patronen en geven daarmee een beter zicht op waar we vandaan moesten komen als vrouw om eindelijk dat mannelijke bolwerk te kunnen doorbreken.

Een van de vriendinnen van school is met haar gezin in IJsland en zit op een rots, als een soort kleine zeemeermin van Kopenhagen en vraagt zich af, bij het zien van de prachtige en overweldigende natuur daar, maar ook in de wetenschap dat er veel voorgoed verdwenen is, hoe we zelf op een duurzame manier een steentje kunnen bijdragen tegen die afkalving. Volgens mij is alleen al de bewustwording van het feit an sich, dat er zoveel veranderingen plaats vinden, de juiste stap in de goede richting. Een aantal gewoonten maken op die momenten plaats voor een weloverwogen keuze om ‘liever te zijn voor moeder aarde’ in de diepste zin van het woord.

Twee koolwitjes spelen hun wervelende late zomer-middagdans. Ze draaien om elkaar heen en dartelen omhoog en omlaag. Vanmorgen zag ik twee koninginnenpages en een klein icarusblauwtje. We horen de grote bontespecht en horen hem ook hameren, maar hij laat zich niet zien. De wielewaal vliegt af en aan, maar laat zich niet horen. Misschien vinden ze het ook te warm.

Hier is het in ieder geval heerlijk. Hoog en droog en een zwoele bries