Zowel voor plant als dier

Moe wakker worden omdat je heel druk bent geweest in je droom. De bovenbouw was op bezoek en tegelijkertijd waren er heel veel ouders, die bleven hangen in de groep. Ze hielpen met knuffels uitzoeken. De meest afgeknuffelden mochten weg. Verder was er nog een videograaf die opnames kwam maken, een Chinese vaas die sneuvelde, waarbij ik de ‘dader’ gerust moest stellen, er was een hoosbui toen we in de pauze naar buiten gingen en er kwam een ouder met nieuwe knuffels. Aan het eind bedacht ik me dat het natuurlijk de grote wen-ochtend was geweest. Middenbouwers gaan naar de bovenbouw, onderbouwers naar de middenbouw en de achtste jaars komen op bezoek in de onderbouw. Ik moest ze allemaal terug in de kring roepen en afspraken gaan maken. Iedere bovenbouwer koppelen aan een onderbouwer en samen laten werken. Bovendien moest de kast met elektronica open, daar kon dan mee geknutseld worden.

Nu met een kop koffie en de zon vol op de rode prunus in het midden van de tuin, de kwinkelerende lijster, de nachtegaal in het bos, is het goed bijkomen. Er is veel lawaai van de weg, maandagmorgen, dat zijn de luitjes die echt hard moeten werken vandaag. Als we willen is er een hele dag rust. De Turkse Tortels houden niet op met koeren, die roepen de hele dag naar elkaar. De zwaluwtjes vliegen laag. Dat begrijp ik wel met al die muggen die her en der zitten. Ze laten het terras voor het grootste deel met rust. Alleen als je je in het struweel begeeft, willen ze hinderlijk vervelend zijn, maar ja, wij zijn per slot van rekening de verstoorders van de natuurlijke habitat.

In de Groene van vorige week staat een interview van Ewald Engelen met Martha Nussbaum over dat onderwerp. Haar boeiende kijk op de biodiversiteit van de aarde, met name gericht op het welzijn van dieren, vraagt om bewustwording en tegelijkertijd roept het nog vele vragen op. Leven en laten leven zou de norm moeten zijn. Wie zijn wij dat we een ander levend wezen de hersenen mogen inslaan. Het is moeilijk om je te houden aan een dergelijk denkbeeld, want het geldt even zo vrolijk voor de, in onze ogen, hinderlijke muggen. De techniek zou zich eigenlijk moeten richten op het uitvinden van manieren om met elkaar te kunnen leven zonder hinder van elkaar te ondervinden. Uit deze complexe materie valt er toch hoop te putten. Met name de bewustwording is groeiende. Daaruit zullen allerlei nieuwe ontwikkelingen vloeien, waarbij het vooral zaak is om te onthouden dat alles wat leeft, mens, plant en dier, in samenhang zijn met elkaar.

We hadden al een boeiende discussie naar aanleiding van hoe het onderwijs is ingericht. Ergens sijpelde het nieuws door dat in Amersfoort de eerste Middelbare islamitische school was opgericht en dat men er trots op was. In mijn optiek zou een school neutraal onderwijs moeten geven, zonder dogmatiek. Dat betekent niet dat het zonder normen en waarden zou moeten zijn. Dan zijn we weer terug bij af. In de jaren zeventig is geprobeerd met laissez-faire scholen te werken en dat mislukte jammerlijk. Kinderen willen wel degelijk begrensd worden, maar het ligt eraan of ze dat zelf mogen ontdekken ja dan nee en hoe biedt je dat aan zonder regels van bovenaf er op te plakken. Er zijn heel veel ja-maars die je er op af kan vuren, maar er zijn even zovele antwoorden mogelijk. Om te overdenken.

Gisteren wandelde hagedis doodleuk over het terras. In een glimp zonlicht ving mijn blik hem net op tijd om een foto te kunnen maken, voordat hij in de grote rietplant wilde verdwijnen. Normaal zitten ze het meest in de rotstuintjes en tussen de stapels dakpannen die er zijn. Na de boodschappen ‘schilderde’ lief verder aan het lieflijk en begaanbaar maken van de omgeving, zoals de wilde rozenstruiken achteraan in de buurt van de oude bomen. Daar viel een hoop brandnetel te slechten. Ik peinsde nog over een goede achtergrond voor kleindochter met het geitje en kleinzoon met zijn muffin. De ramen van het atelier stonden open om het zuchtje wind dat er op deze broeierige dag waaide, te vangen. Het was heerlijk toeven met de nachtegaal in de boom er vlak voor. Opmerkelijk hoeveel decibellen ze uit kunnen stoten. Lieflijk gezang, wat wil een mens nog meer. Vredig ook.

De druiven die aan het prieel hangen worden al groter en groter. Ook de stokrozen zijn een en al belofte. In de bloementuin staan knopjes op barsten. Waar Nussbaum het over heeft geldt eigenlijk voor alles wat leeft, zowel voor plant als dier.