Een volgende stap!

Gisteren wandelde ik met de zussen over het Leersumse veld en we vroegen ons af waar het verschil lag tussen rituelen, regels, gewoonten en verslavingen. We kwamen er niet helemaal uit. Het leven in de Amandelstraat kende vroeger nogal wat vaste ‘regels’. De tijden van de maaltijden stonden vast. De warme maaltijd verschoof ooit van 12 uur ’s middags naar vijf uur ’s avonds en is daar altijd blijven hangen. Na de hersenbloedingen van mijn vader werden de tijden meer dwangmatig dan ervoor. Eerst heette het, dat je dan zo’n heerlijke lange televisieavond had, maar na de donderslag bij heldere hemel veranderde het in ‘angstig vasthouden aan’ om de grip op tijd niet te verliezen.  Dat was geen sinecure. Mijn vader kon wakker worden uit een hazenslaapje en volkomen gedesoriënteerd aan de dag beginnen om twee uur ’s nachts. Het vergde tact en overredingskracht van mijn moeder om hem zijn bed weer in te praten. Niet zelden vereiste het eerst een verschoning.

Pa was gek op haring.

Er waren ook, zijn hele leven al, maar na zijn pech verstarrend, sterke voorkeuren voor bepaalde gerechten en als het er aan ontbrak, kon dat in een heftig gemopper ontbranden. Daarin leek hij  op een dreinend verwend jongetje en omdat hij de jongste nakomer in een groot gezin was, zal het daar voeding gehad hebben. De verstarring maakt de verslaving, bedenk ik me nu, en wordt deels gevoed door angst.

Het schrijven vindt iedere ochtend plaats. Ergens tussen vijf en negen al naar gelang de vrijheid van dagindeling. Tijdens de vakantie gaat het gewoon door. Op de een of andere manier ruimt het een aantal hersenspinsels op, zodra ik ze uiteengerafeld heb en een plek gegeven, is er weer plaats voor nieuw.  Angst om lezersaantallen te verliezen ligt er aan ten grondslag. Ze is reël. Iedere blogger zal kunnen beamen, dat een vast tijdstip beter werkt. Dat ik ooit gekozen heb voor het dagelijks schrijven van een blog is echter wellicht verslaving, verstarring, verwerking of gewoonte, een ritueel.

Al wandelend probeerden we uit te kristalliseren aan de hand van onze eigen gewoontes, hoe het werkt. Een van de zussen is ondenkbaar zonder fototoestel in de hand en haar kunstzinnige blik. Is het dan verslaving of hobby? Bij de ander zijn de onderwerpen die zich aandienen in haar werk belangrijk. Heet het werkgericht, is het een gewoonte, wil ze delen of meningen horen? Hoe vasthoudend zijn we in ochtendrituelen. Welke habitat wijkt nooit, zelfs niet in de vakantie.

Zus verrast met een opmerkelijke stelling. Verslaving zorgt bij afwezigheid voor depressie. Daar kunnen we mee uit de voeten, want dat ontslaat ons bij de meeste vaste gewoontes van het predicaat. Maar mijn ochtendritueel, het schrijven dat in de vakantie doorgaat, is dat dan toch verslavend. Ik raak niet in een depressie, maar ik vind het wel een gemis als er geen tijd voor is en de dag overhaast begint. Toen roken een aanleiding was voor de ondermijning van mijn gezondheid kon ik na veertig jaar verslaving binnen een week zonder, om er nooit naar terug te verlangen.

Het Leersumse veld.

Er wordt binnen de verslavingszorg met name gewezen op middelengebruik en het feit dat je er steeds meer van moet gebruiken om het leven leefbaar voor jezelf te houden, waarbij het effect tegenovergesteld is. Het holt het persoonlijke leven uit en vlakt af. Zolang er groei en ontwikkeling is, is het een toevoeging, zodra het uitholt, werkt het als een belemmering. Zover waren we niet gekomen op het Leersumse veld. Daar filosoferen we volgende keer op door, in alle eenvoud mét al onze beperkingen, maar altijd nieuwsgierig naar een volgende stap.