Een tocht met Chiharu!

En de hemel kleurde rood… Daar stopt het boek. Die ene, welke ik al duizend maal geschreven heb in mijn hoofd en telkenmale als ik het uit de pen wil laten vloeien of uit de vingers, stokt het, of verslikt het zich in wat korte memorabilia.

Gisteren overviel me het rode firmament van de kunstenaar Chiharu Shiota in al haar schoonheid. Kunst, waarin je letterlijk wordt ondergedompeld en wat vraagt om een dagdromen over de diepere laag. Er zijn metalen bootjes, waarmee de draden verbonden zijn en zo de verbinding maken met het heelal. Ook lijkt het alsof het fluïdum tastbaar is geworden nu ze zichtbaar naar beneden stroomt en verbonden lijkt te zijn met het verleden, het grijpbare ongrijpbaar.

Als je je hebt ontworsteld aan deze indrukwekkende impressie vindt je haar andere werk in heftige beelden. Naakt liggen haar aderen bloot, met bloed van herkomst maar ook met het nieuwe veroverde Berlijnse bloed, oud mengt zich met nieuw, laat sporen na, brengt nieuwe gedachten en hernieuwde inzichten, maar ook twijfel en onzekerheid, ontworteling en ontbondenheid. Ik staar naar haar besmeurde verwrongen en bebloede gezicht en voel tot in mijn diepste wortels het ontheemd zijn, omdat nieuw niet eigen is, maar oud ook niet meer. Kind van twee culturen.

Het voelt heftig, ik heb de neiging om terug te gaan naar het rustgevende dradenspel, de verwevenheid , maar begrijp pas later, dat het allemaal vormend is en zo krijgt haar queeste gestalte en zal ze uiteindelijk vinden wat haar werk zo duidelijk laat zien. De eigenheid van Chiharu Chiota, Japanse kunstenaar in Berlijn, op alle fronten een zalving voor ontheemden op welke manier dan ook.

De heftigheid is ook die ik herken in de mensen, waarop men haastig predicaten plakt. Men noemt ze de moedelozen, de daklozen, de verslaafden, de verdwaasden, de geesteszieken. In feite zijn het de zoekers en de denkers, de ontheemden pur sang, die blijven speuren naar hun wortels of juist heel hard proberen ze te negeren en te vergeten, omdat het leven destijds zwarter was dan ooit. Op alle fronten zijn ze hard aan het werk om uit de vergetelheid te raken en weer een naam te krijgen anders dan een etiket. Het zijn kleine bolletjes wol die ze bij zich hebben en waar ze verbinding mee proberen te maken. Niet zelden worden draden weer doorgeknipt en is hun podium kleiner dan een fatsoenlijk bed.

Ze overschreeuwen stoer dat vrijheid meer geeft dan wat de maatschappij hen brengen kan, maar die geeft niet de warmte die nodig is bij tien graden onder nul en tipt niet aan het zachte verwarmende weten waar je heen gaat en vanwaar je kwam. Hun queeste is hachelijk en turbulent, de roller coaster die voortdendert terwijl alles om hen heen zich in zekerheid wentelt. Daar moest ik aan denken, in dat ene ogenblik, toen ik de wanhoop op het gezicht las van de met rode verf besmeurde Chiharu.

Eigenlijk wendde ik me onmiddellijk weer af. Als je niet kijkt is het er niet, maar de confrontatie op zich blijft een grote lange dreun na. Ik kom er niet van los. Hoeveel mensen lopen er niet rond, die op die manier op zoek zijn en scheelt het dan dat je familie wel aanwezig is. Ik weet het niet.

Ik ben ook ontheemd. In feite zijn we dat allemaal. Op zoek naar onze wortels, naar een stuk verleden, naar een vader, een moeder, die onmetelijk, grenzenloos, ver weg is en voor mij toch zo bijna tastbaar dichtbij in woord en gebaar.

Maak die tocht met Chiharu en laat je mee voeren op haar emotie, in de wolken van hoop, in de golven van wanhoop, in de volle overtuiging dat wie zo zoeken kan, het zeker vinden zal.