Een rijke oogst.

Wat inspireert mensen om te worden wat ze zijn. Welke keuzes worden gemaakt en wat zorgt ervoor dat het zo gaat. In de tijd dat ik net de puberschoenen was ontgroeid, in de jaren zestig, was er minder keuze. Of in ieder geval, mijn ouders maakten keuzes. Je moest een beroep leren en het liefst een waar je jaren op kon teren. Het werd onderwijs en vanwege het psychologisch rapport waarin vooral stond dat ik te speels was, werd het het de opleiding voor kleuterleidsters, kortweg de KLOS genoemd.

Voor de ontwikkeling van mijn creatieve vaardigheden was het een schot in de roos. Ik heb er leren tekenen, zingen en schrijven.  Het onderwijs zelf, dat onder de naam Fröbel nauwelijks goed uit de verf kwam was het eigenlijk op dat moment niet. Elke vezel creativiteit die ik in me had, werd op de stageplek onmiddellijk gereduceerd tot nul. De meeste leerkrachten waar ik stage bij liep waren moraalridders en hielden er stijve afgemeten regels op na.

Ik besloot de verpleging in te gaan. Daar werd er een beroep gedaan op het brede denken. Oplossingsgericht en handelingsbekwaam waren de twee eigenschappen die zich daar het meest ontwikkelden en het uitzetten van de knop Ego. Het draaide niet langer om mij. Er waren mensen die harder aandacht en verzorging nodig hadden. Niets is zo effectief om te gaan filosoferen als werken in het ziekenhuis, waar dood en leven hand in hand gaan en leeftijd niet langer de grenzen bepaald.

Michaël Borremans

Als je door de muur van kwetsuren heen keek, ging er een wereld open van lijden. Eerst lag de focus nog op wonden en pijn, maar al gauw ontmoette ik de geestelijke smart die me vol in het hart trof. Er zijn veel ontmoetingen met mensen geweest, die ik binnengesloten heb en die ik nu, na 40 jaar, nog kan uittekenen. Hun beeltenis, maar vooral ook hun drijfveren om het gevecht aan te gaan, staan me helder voor ogen. De pijn, de onzekerheid, de vele gesprekken en vooral het verhaal tussen de regels wandelen al jaren met me mee.

‘Een goed verstaander heeft maar een half woord nodig’ orakelde mijn moeder. Zij was vooral de bron, die maakte dat deemoed, medeleven en empathie tot de vaste ingrediënten behoorden in mijn bagage. Zonder dat had het heel anders uitgepakt.

Door kinderen en een vrijwilligersbaan bij het eerste kringloopbedrijf werden weer hele andere aspecten aangesproken en vermengden kwaliteiten zich. Mijn mouw was goed gevuld. Later, bij het begeleiden van de stagiaires op school, was dat altijd een fijn referentiekader om aan te bieden. Het ontwikkelt zich vanzelf als je je hart er voor open zet. Daar geloof ik in. Dat is een bron die ontdekkingen mogelijk maakt, die lijnen verbindt, die banden smeedt.

Ik heb een lieve vriendin die prachtige kleinoden van schilderijen maakt, veelal in zwart wit en wier werk onder andere een betoog is van spijt voor het feit dat ze op de eerste plaats mens is en daarna pas moeder. Met andere woorden, dat ze soms te kort schoot in geduld en aandacht geven. Het verbaasde me, dat het issue zo groot was, dat het de inspiratiebron werd voor haar artistieke uitlatingen. Ik heb tijdens mijn opgedane ervaringen juist geleerd die menselijkheid te begrijpen en omarmen. We zijn geen goden en godinnen, wij zijn onze eigen zwakke en sterke kant en te allen tijde zijn we het waard om gezien te worden. Door ons eigen kostbare zelf te delen met de wereld om te inspireren, zoals anderen dat doen met ons. De kiem is gelegd, ooit lang geleden. Het is tijd nu de vruchten te plukken van een rijke oogst.