Uncategorized

De wondere schoonheid der natuur

Dat onze onschuldig ogende druppels levertraan op een lepel zoveel leed hebben bewerkstelligd.

Herinnering: Schoon geboend, haren kammen, ponnen aan en met de knieën opgetrokken, de kleine voetjes weggemoffeld onder het flanel, nog even het klokje van zeven uur. Daarna riep mijn moeder ons voor de levertraan. De kleinsten moesten er allemaal aan geloven. Eerst de hand van mijn moeder met het flesje en de lepel erin. Ze draaide de fles los, dan het koude staal, de goudgele druppels, zes als ik me niet vergis, de opdracht: ‘Mond wijd open’. Haar mond sperde zich ook wagenwijd.

Met kloppende hart, in de wetenschap wat er komen ging,  voerde je de opdrachten uit. Daar werd vaardig de lepel naar binnen geschoven, recht naar binnen en dan langs de lippen weer terug omhoog. Schone lepel voor de volgend. Het vertrokken gezicht en de rilling tot onder langs je ruggengraat, het haastige geslik volgde steevast. Soms te haastig, dan stikte je bijna. Als het kon de neus dicht geknepen. Kinderlogica: Het heette levertraan omdat het je tranen liet. Levertraan, de heilbrenger van het gezin, de wonderdokter in een flesje, levenselixer in druppelvorm.

De hele kinderschare achter elkaar kwam langs en steeds weer dezelfde handeling. Vervolgens appel eten en dan naar bed of tanden poetsen, maar de eerste gold ook als schoon en afdoende. Wisten zij veel. We schrijven 1956.

019 Koningspinguïns

Gisteren zag ik de uitzending van Floortje Dessing van haar programma ‘Floortje naar het einde van de wereld’.  Daarvoor nog eerst de kritische vraagstelling van Matthijs van Nieuwkerk bij DWDD voor deze ferme milieuhoedster naar het feit van het vliegen om op de plaats van bestemming te komen. De aarzeling. Een boodschap uit willen dragen maar zonder vliegtuig de onbereikbaarheid van het doel weten. ‘Het doel heiligt de middelen’, wist men vroeger al. Kennis verspreiden aan deze wetenschap om niet langer consumptief zo onwetend te blijven als onze ouders en wij met hen. Er was een hele populatie aan walvissen uitgeroeid om onze gouden druppels.

023.jpg Beelden uit de aflevering

De plaats van bestemming was het laatste minieme plekje van de bewoonde wereld. South Georgia. Een maand lang reizen om zeven uur op dit wonderschone eiland met haar gruwelijke verleden te mogen vertoeven. De Britse Sara verblijft er al 25 jaar. Als ze de geschiedenis beschrijft doen de verhalen de haren ten berge rijzen. Die vangsten, de slachtpartijen en dat alles voor die paar druppels smerige levertraan van vroeger. Een  druppel, die de emmer der verwoesting deed overlopen. Samen wandelen ze door de oude walvisfabrieken, oude schuren, verroest aangezicht. Daar ontleedde en kookte men 25 tot 30 walvissen per dag, dag in dag uit, jaar in , jaar uit, decennia lang, 175.200 walvissen. Omgezet in 900 miljoen vaten olie. Rokende schoorsteenpijpen en een overweldigende stank.

025

Het eenvoudige onschuldig ogende Lutherse kerkgebouw oogt onschuldig tussen de overgebleven verroeste getuigen van de stil gevallen fabriek. Om de nederzetting heen is die overweldigende natuur met de prachtige koningspinguïns en de zeeolifanten, die zich koesteren in het zonnetje. Het aandoenlijke verhaal van Sara, die er al 25 jaar woont en werkt en met haar museum de geschiedenis doorgeeft aan iedere expeditieganger of toerist. Als iedereen vertrokken is, blijft er de stilte, de maagdelijke witte bergen, de wind, de koude, de volmaakte eenwording met dat wat bijna ten gronde was gericht als er in 1960 geen einde was gekomen aan de walvisvaart hier.

024

Een druppeltje goudgele levertraan is een verspilling van formaat geworden en wij zijn ons daar nu gelukkig ten volle van bewust door instanties als Green Peace en met mensen als Floortje Dessing. Het doel heiligt zeker de middelen als de schellen van onze ogen vallen door zo’n prachtig verhaal van een dappere vrouw en de strijd om te behouden wat er nog is. De wondere schoonheid der natuur.

2 gedachten over “De wondere schoonheid der natuur

Reacties zijn gesloten.